Бурхан багшийн “Эрдэнийн шарил”-ыг танилцууллаа | News.MN

Бурхан багшийн “Эрдэнийн шарил”-ыг танилцууллаа

Хуучирсан мэдээ: 2012.02.15-нд нийтлэгдсэн

Бурхан багшийн “Эрдэнийн шарил”-ыг танилцууллаа

Богд хааны ордон музейд тус музейн сан хөмрөгөөс олдсон бурхны их эрдэнийн шүтээний тухай албан ёсоор танилцуулах арга хэмжээ боллоо. Энэхүү арга хэмжээнд БСШУ-ы сайд  Ё.Отгонбаяр, Гандантэгчинлэн хийдийн хамба лам Д.Чойжамц, Бурханч лам Г.Пүрэвбат зэрэг шашны тэргүүн лам хуваргууд оролцов.

Халхын Автай Сайн хан 1585 онд гуравдугаар Далай лам Содномжамцтай уулзаж, Монголд бурхны шашин дэлгэрүүлэх хүсэл зорилгоо илэрхийлэхэд, Дээрхийн гэгээн “Галд үл шатсан” буюу “Эрхий хуруун чинээ эндүү үгүй Бурхан багшийн эрдэнийн шарил өгсөн” тухай баримт бүхий судар нь Хөвсгөл аймгийн иргэн О.Бадмаадорж гэх эгэл жирийн малчин айлд хадгалагдан байжээ. Энэхүү нандин шүтээнийг Энэтхэгийн хэлээр “Ратна шарира” буюу “Эрдэнийн шарил” хэмээн нэрлэдэг аж. Энэ нэрнээс үүдэн “Эрдэнэзуу” хэмээх нэр бий болсон гэх.1935 онд тухайн үед Монгол Улсын Ерөнхий сайдаар ажиллаж байсан П.Гэндэн ЗХУ-ын кино зураглаачдыг авчирч “Эрдэнэзуугийн цам”-ыг хальснаа буулган хадгалж байсны ачаар жирийн малчин айлаас олдсон “Эрдэнийн шарил”-ыг тэрхүү бичлэгтэй харьцуулж байж, мөн эсэхийг нотолсон гэнэ. Энэхүү нандин шүтээнийг академич Б.Ширэндэв болоод Х.Пэрлээ нарын эрдэмтэд нандигнан хадгалсаар бидний үед золгуулжээ. Шүтээнд Ажаа Ринбүчи болоод Дээрхийн гэгээн Далай лам өнгөрсөн онд тухайлан мөргөсөн төдийгүй Энэтхэг, Японы бурханы шашны зүтгэлтнүүд ирж мөргөөд байгаа гэнэ.

Энэ үеэр Бурханч лам Г.Пүрэвбат “Эрдэнийн шарил”-ын талаар тайлбар хийсэн юм. Тэрбээр “Сэтгэлийн эрхэм болгоныг олсон хүний чандар ихээхэн онцгой зүйлийг үлдээдэг. Бурхан багшийг чандарлах үед эрдэнийн их шарил нь олон өнгөт үрэл болон хувирснаас гадна дөрвөн соёо үлдсэн байдаг. Бурхан багшийн шарилыг шүтвэл бурхныг бодитой шүтсэнтэй адил. Бурхан багш нирваан дүрийг үзүүлсний дараа  түүний шарилаас олон шавь нарт нь хуваан тараасан. Ингээд бурхан багшийн шарилд зориулсан маш олон суврага боссон хэрэг. Бурхан багшийн шарил үржин дэлгэрдэг жамтай. Ганцхан бурхан багшийн чандраас ч бус томоохон хутагт хувилгаад, ариун нандин сахилга сахисан лам нарыг чандарлахад  бие цогцос нь үүсэн бий болж гардаг. Тайланд улсад бүр шарилын төрлийг томъёолж гаргасан байдаг. Мөн том лам нарыг чандарлаад чандраас нь юу гарав гэдгийг харж, ямар лам байсаныг нотолдог. Зарим ламын шарилаас тунгалаг болор шиг, заримаас нь өнгөт үрэл гэх мэт онцгой зүйл гардаг. Энэ бол үргэлж судлагдсаар ирсэн гайхалтай нандин уламжлал юм. Хамгийн сүүлд  2011 онд Нанжинь хотод нэгэн эртний суваргаас бурхан багшийн гавлын эрхий хурууны чинээ мэт хэмжээтэй чандар гарсан юм. Үүнийг Хятад даяар зарлаж, ард иргэд нь мөргөл хийсэн. Энэ мөргөлд миний бие өөрөө очсон. Тэрхүү чандар шар будааг таваас зургаа хуваасантай ижил хэмжээтэй улаан,цагаан, хөх гээд төрөл бүрийн өнгөтэй бөөрөнхий эрдэнийн үрлээр дүүрэн байсан. Үүгээр бурхан багшийн намтарт чандар нь эрдэнийн үрлээр дүүрсэн тухай бичсэн байдаг” хэмээн ярьсан юм.

Харин БСШУ-ны сайд Ё.Отгонбаяр “Монголчуудын хувьд олон зуун жилийн турш нандигнан шүтэж ирсэн зүйл Богдын музейн Их сан хөмрөгт хадгалагдаж байсныг бид эрдэм шинжилгээ судалгааны эргэлтэд оруулаад одоогоор 1585 гуравдугаар Далай лам Содномжамцад өгсөн эрдэнийн их шүтээн байх магадлалтай байна. БСШУЯ энэхүү шинжилгээ судалгааны ажлыг хариуцах болно. Цаг хэцүү үед нууж хааж байсан зүйлийг суварга болгон бүтээж, сүсэгтэн олонд таниулах гэж байна. Үүнийг цаашид хадгалан хамгаалах ажилд манай яам хамтран оролцох болно” гэлээ.

“Эрдэнийн шарил”-ын тухай баримт багтаасан “Өндөр гэгээн Занабазарын намтар” хэмээх судрыг гэртээ хадгалж байсан О.Бадмаадорж гуайтай  цөөн хором ярилцлаа. Тэрбээр энэ судраас Дээрхийн гэгээн III Далай лам Халхын Автай сайн хаанд эрдэнийн их шүтээнийг өгч явуулсан гэх баримтыг олж мэдсэн ажээ.

-Та энэхүү судрыг хэрхэн хадгалж байсан бэ?

-Би энэхүү үнэт судрыг ааваасаа өвлөн авсан юм. Аав маань 1930-аад оноос эхлэн хадгалж байсан юм билээ. Хари надад 1969 онд өвлөгдөн ирсэн. “Өндөр гэгээн Занабазарын намтар”, “Халхын найман Богдын товч түүх” гэдэг нэртэй судрууд хадгалагдаж байсан юм.

-Та судрын нандин чухал зүйлсийг өөрөө уншиж, тайлсан хэрэг үү?

-Би монгол, түвд, тод бичигтэй. Тиймээс өөрөө уншиж мэдсэн. Ингээд хот руу мэдэгдэхэд Занабазар хүрээлэнгийнхэн ирж, танилцсан юм.

-Үнэт судрыг цаашид хаана хадгалуулах вэ?

-Миний аав Хамба гэгээн Жамбалдоржийн бараа бологч буюу гавж цолтой хүн байсан, Далай вангийн хошууны Хамрын хийдэд шавилан суудаг байсан юм. Аавынхаа өвлүүлж үлдээсэн зүйлийг өөрөө хадгалсан нь дээр гэж бодож байна.

Д.Жаргалсүрэн

 

0 сэтгэгдэл

News.mn сайтад сэтгэгдэл оруулахад анхаарах зүйлс

Avatar

Khu_Jargalant O.Badmaadorj 2012-02-15 202.131.239.50

Dalai wangiin hoshuunii ar hamjilgiin Hamba Nomun hanii hiid hemeen bichihiig Hamariin hiid hemeen tashaarsan baigaag anhaaran vzne vv

Avatar

Хө_Жаргалант О.Бадмаадорж 2012-02-15 202.131.239.50

Далай вангийн хошууны Хамба номун хааны хийдыг Хамарын хийд хэмээн ташаарч бичсэн байгааг анхааран үзнэ.

Avatar

Зочин 2012-02-15 77.12.94.177

ene hunii aav n tegeed gavj baiz yagaad huuhed hiisen yum be.kkkkkkkkkk-nugel hiisen bn daa.

Avatar

Зочин 2012-02-15 180.247.10.215

За даа 21-р зуунд харанхуйрлаа харанхуйрлаа гэхэд ингэж харанхуйлж болохгүй байх аа

Avatar

Хамба нар худлаа хэлэхгүй 2012-02-15 27.117.240.155

Уншигч мэргэн дүү нар минь яагаад төр засаг, эрдэмт олон хамба нартаа итгэхээ байгаа вэ. Сайхан мэдээ, баримт байна. Энэрэнгүй бөгөөд христ зэрэг бүх шашныг адилхан хүндлэгч, амьтан бүгдийг энэрэгч Буддын шашин, лам нараа муулахаа больцгооё. Бүх л шашин хүний сайн сайхны төлөө гэсэн сэтгэлээр адилхан хандаж суръя.

Avatar

çî÷èí 2012-02-15 122.201.18.151

Îäîî áîëòîë Áóääà Øàãæàì¿íèã Ò¿âä õ¿í ãýæ áîäîæ ÿâäàã òàðõèíû òóðààëòàé õ¿ì¿¿ñ íåòýä îðîîä ñóóæ áàéäàã.Áóääèçì ãýæ þó áîëîõ, ëàìàèçì ãýæ þó áîëîõîî ìýääýã áîëîîä èíãýæ ìýäýìõèéðäýã þì áîëîâ óó.Ýðãýëçýýòýé. Þì ìýääýã õ¿ì¿¿ñ õýçýý ÷ øàøèí ø¿òëýãò èéì ñàâñàã çàâõàé áàéäëààð õàíääàãã¿é.

Avatar

Та нар болилдоо 2012-02-15 202.21.113.138

Энэ дээр сэтгэгтдэл бичсэн зарим хүмүүст!!!!!!!! Та нар битгий ийм дутмаг мулгуу ухаантай байлдаа. Бурхан БУДДА шарын шашин бол та нарын хар өгзөгийг өнөөг хүртэл сайн сайхан амьдруулсаар ирсэн. Шүтлэггүй өгзөгнүүд ингэж бичих нь ч ойлгомжтой л доо.

Avatar

Зочин 2012-02-15 180.247.10.215

Та өөрийнхөө хар өгзгийг л сайхан амьдруулж үз

Avatar

asdfghjkl 2012-02-15 182.160.17.81

Burhaniiig hen orshuulsiin bol?

Avatar

asdfghjkl 2012-02-15 182.160.17.81

Yoo Burhan ch gvi mun tsarailag hvn baisan shvv nadaa zurag ni baigaa.bvr nadtai awhuulsan zurag ni ch baigaa.neeree ter zurgan deeree neg shvdgvi bain.sonin um ene ch uchirtai shvv hahahahhahahhahahaha
Blend a med eer shvdee sain ugaaj baih heregtei gej bsn sngdj bn

Avatar

1ОООзахиа с о м 2012-02-15 202.126.91.167

ЛИЗИНГЭЭР АВАХ БОЛОМЖ Ta хvссэн нөvтбvvкээ монголийн зах зээлийн vнээс хямдаар авхийг хvсэж байна уу тэгвэл манайхаар ороод vзээрэй мөн та бvхэндээ бэлэг болгож VНЭГVЙ АНТИВИРУС болон ДЭЛХИЙН СОНГОДОГ ЗОХИОЛУУД-г өргөн бариж байна Манайх Монголдоо хамгийн хямд нь хэрвээ та манайхыг хамгийн хямд нь гэдэгт эргэлзэж байгаа бол манай дээр байгаа комьютерuuдийн uнийг, uзuuлэлт, өнгө uзэмж, брэнд нэртэй нь цуг бичиж аваад өөр дэлгuuрuuдээр ороод харьцуулаад хараарай Манайх бuх бараагаа Америкаас оруулж ирдэг бөгөөд бuгд Америк стандардын дагуу uйлдвэрлэгдсэн, 100 оригналь, цоо шинэ, uйлдвэрийхээ баглаа, боодол, битuuмжлэлтэйгээ байдаг Манайх бuх электрон бараандаа 3 сарын баталгаа өгж байгаа Эцэст нь, та манайхаас зuгээр л бараа аваад uз гэж хэлмээр байна Сэтгэл ханамжийн баталгаа 100 байна гэдэгт бид 100 итгэлтэй байна Баярлалаа Монголын хамгийн хямд интернет дэлгuuр5

Avatar

Зочин 2012-02-15 49.0.153.109

ламаизм гээч ажил хийгүй зүгээр суухын тулд юу эсийг зохиосныг алийг тэр гэхэв

Avatar

Зочин 2012-02-15 49.0.153.109

ламаизм гээч ажил хийгүй зүгээр суухын тулд юу эсийг зохиосныг алийг тэр гэхэв

Avatar

Зочин 2012-02-15 49.0.153.109

ламаизм гээч ажил хийгүй зүгээр суухын тулд юу эсийг зохиосныг алийг тэр гэхэв

Avatar

4112 2012-02-15 202.131.233.59

Монгол хүн монголоо л шүтэх ёстой. Үхсний чинь шарил шүтэх бүр тэгээд МОНГОЛчуудыг харанхуй дүлий годил болгосон түвдийн шүү? Монголчуудаа МӨНХ ХӨХ ТЭНГЭР-ЭЗЭН БОГД ЧИНГИС-ААВ-ЭЭЖЭЭ ШҮТЭЦГЭЭЕ

Avatar

4112 2012-02-15 202.131.233.59

Монгол хүн монголоо л шүтэх ёстой. Үхсний чинь шарил шүтэх бүр тэгээд МОНГОЛчуудыг харанхуй дүлий годил болгосон түвдийн шүү? Монголчуудаа МӨНХ ХӨХ ТЭНГЭР-ЭЗЭН БОГД ЧИНГИС-ААВ-ЭЭЖЭЭ ШҮТЭЦГЭЭЕ

Avatar

4112 2012-02-15 202.131.233.59

Монгол хүн монголоо л шүтэх ёстой. Үхсний чинь шарил шүтэх бүр тэгээд МОНГОЛчуудыг харанхуй дүлий годил болгосон түвдийн шүү? Монголчуудаа МӨНХ ХӨХ ТЭНГЭР-ЭЗЭН БОГД ЧИНГИС-ААВ-ЭЭЖЭЭ ШҮТЭЦГЭЭЕ

Avatar

4112 2012-02-15 202.131.233.59

Монгол хүн монголоо л шүтэх ёстой. Үхсний чинь шарил шүтэх бүр тэгээд МОНГОЛчуудыг харанхуй дүлий годил болгосон түвдийн шүү? Монголчуудаа МӨНХ ХӨХ ТЭНГЭР-ЭЗЭН БОГД ЧИНГИС-ААВ-ЭЭЖЭЭ ШҮТЭЦГЭЭЕ

Avatar

Зочин 2012-02-15 202.131.228.51

музейнхэн музейгээсээ олдвор олжээ, музейчид музейн архелогич болсон юм уу?

Avatar

БҮДДА 2012-02-15 49.0.156.225

МИНИЙ СУРГААЛИЙГ ОЙЛГОСОН ХҮН НАМАЙГ ОЛЖ ХАРНА

Avatar

эд шүтдэг хайшаа юм бээ 2012-02-15 49.0.156.225

нэг эх хүүгээ хол явахад нь Бурхан шүтээн авчирч өгөөрэй гэсэн чинь хүү нь яваад буцаж ирэхдээ нөгөөхийг нь таг мартснаа ирж явахдаа санаж л дээ Тэгээд яадаг билээ гээд газраас НЭГ ЮМ аваад арчуурт боогоод эхдээ өгсөн юмсанж Тэгээд л эхдээ очиж өгөхдөө харж болохгүй л гэсэн юм байлгүй Тэгээд л эх нь санаа нь ч амарч Тэгээд л нэг битүү юм шүтээд л байж шүтээд л байж Тэгсэн үхэх дөхөөд нөгөөхийг нь харъяа гэж л дээ Тэгээд л ялтчгүй харуулсан чинь нөгөөх нь Бурхан болчихсон байжээ гэдэг шиг БОЛООГҮЙ БАЙХАД НЬ НЭЭЧИХЛЭЭ ДЭЭ ха ха Түвдийнский зохиол юм шиг байгаа юм Ламаистууд их ярьдаг

Avatar

Зочин 2012-02-15 202.126.91.134

Сайхан хэрэг байна, одоо хятадууд л баахан хараах байх даа. Болж дээ, эрдэнийн их шүтээн хэмээн нандигнан дээдэлдэг ёс бий.

Avatar

Зочин 2012-02-15 182.160.8.17

hooe ene chin hyatadiin 3n hotod bdin bur gawal n hurtel bdin

Avatar

БҮДДА 2012-02-15 49.0.156.225

МИНИЙ СУРГААЛИЙГ ОЙЛГОСОН ХҮН НАМАЙГ ОЛЖ ХАРНА

Avatar

Зочин 2012-02-15 49.0.156.225

юун шүд вэ Өөрийн гэгээнээр уламжилсан үг нь байгаа шүү

Avatar

Харанхуй 2012-02-15 202.126.91.178

Монголчууд шарын шашинд ороод таг харанхуй болсон, овоо тэрнээсээ холдох нь уу гэтэл дахиад л харанхуй нүх рүүгээ зүтгэцгээж эхэллээ дээ. Яана даа яана.

Avatar

Битгий дэмийрээд бай 2012-02-15 49.0.156.225

Халхын Автай Сайн хан 1585 онд гуравдугаар Далай лам Содномжамцтай уулзаж, Монголд бурхны шашин дэлгэрүүлэх хүсэл зорилгоо илэрхийлсэн гэнээ? Битгий худлаа шаагаад бай Алтан ургийхныг алчихаад өөрсдөө Хаан болж суучихаад Үхээд болохгүй байсан учир Төвдөөс залсан ч гэх шиг

Avatar

тийм гэрээслэл байхгүй 2012-02-15 49.0.156.225

Эцэг хүн хүүдээ өөрийн яс шүдээ үлдээх үү? Ер дуулдаагүй түүх байна. Хүүгээ жаргалтай байлгах, амьдралын ухаанаа, Сургаалиа үлдэнэ биз дээ.

Avatar

Зочин 2012-02-15 49.0.156.225

Бүдда өөрөө сонссон бол ёстой ой гутах байсан даа Бүхэл бүтэн номын цогс гэж 8 түм 4 мянган ном үлдээсэн байхад Нэг муу шүд зохиож яриад сууцгааж байдаг Би шүдээ үлдээсэн шүү өчиж мөргөж хурал цуглаан болж эрүүний яс үнс ярьцгааж байгаарай гэж хэлээгүй

Avatar

Зочин 2012-02-15 49.0.156.225

Яах гэж соёогоо үлдээсэн юм бол? Соёоо соёоо соёоо Хэ хэ

Avatar

Зочин 2012-02-15 49.0.156.225

Яах гэж соёогоо үлдээсэн юм бол? Соёоо соёоо соёоо Хэ хэ

NewsMN Гар утасны хувилбар Татах
NEWS.mn

Мэдээллийн эх сурвалж