Диваажингийн зун | News.MN

Хуучирсан мэдээ: 2010.05.03-нд нийтлэгдсэн

Диваажингийн зун

-Үзэгчдийн шимтэн үзэх дуртай “Утгын чимэг” богино өгүүллэгийн наадам энэ сарын сүүлээр болно. Энэхүү наадамд олон уран бүтээл ирсэн бөгөөд энэ удаад бид “Алтан өд” наадмын шагналт, “Дайсику”, “Амуль” роман, туужаараа уншигчдын танил болж, “Дурлалын золиос” киногоороо  “Улаанбаатар” кино наадмын шилдэг кино зохиолч шагнал хүртэж байсан зохиолч, сэтгүүлч Н.Бадамжавын “Диваажингийн зун” өгүүллэгийг хүргэж байна-

-Ганцхан зоосоор шүү. Юуг ч ганцхан зоосоор худалдана гэнэ
-Цаадах чинь галзуурчихаж
-Галзуурах ч энүүхэнд ээ. Үхэх нь дөхөөд урьдийн нүглээ цайруулж байгаа нь тэр. Тэглээ гээд ямар нимгэрэх биш дээ
-Манууст л зол завшаантай хэрэг боллоо. Сав суулгаа бүгдийг нь аваарай. Сезам сезам баялаг нээгд. Бас дахиад сезам сезам…
    Ийм яриа багахан суурингийн өнцөг булан бүрт хоромхон зуурт хүрчээ. Гайхаж алмайрсан, эргэлзэж тээнэглзэсэн, итгэж ядсан хүнэн урсгал зээлийн талбай тийш чиглэв. Зээл төдхөн хүнээр дүүрлээ. Нэрэлхүү захирагч, мөнгөний авдар болсон дэлгүүрийн эзэдээс өгсүүлээд өлсгөлөнгийн энэ жилүүдэд хамгаа алдсан ядуус гээд хүн толгойтой болгон ирцгээжээ.
Гурван сар болж баймааж нь сая л нэг ирж хүнс голдуу бараагаа тэнгэрт тулсан үнээр арилжаалж орхиод дараагийн суурин руу талийж өгдөг наймаа эмгэнийг эндхийнхэн Айшхи гэж хочлоно. Хэнбугайд чиг өр зээлээр бараагаа өгнө гэсэн ойлголт түүнд байхгүй. Үмх мах, талхны үртэс ч гэсэн түүнд аминаас нь илүү үнэтэй. Үнэндээ замбуулинд түүнээс өөр хахир харамч, хүйтэн цэвдэг сэтгэлтэн гэж даанч үгүй. Гэзар даахааргүй ашиг орлого олж байвч хөгцөрч хатсан талхны зах, аяга төдийхөн усаар шидмэсэн голоо зогооно.
Тэр байтугай зуд турхнаар өлдөж, хөлдөж үхсэн амьтны сэг зэмээр хүртэл хооллож байсан гэдэг. -Тэртэй тэргүй энүүнд зовлого нь хэрэггүй болсон. Харин маньд бол хэрэгтэй гэж нэг ч шүдгүй улаан буйлаараа зулгалан идэж инээж суусан, харсаар байтал өлсч харангадаж унасан эхэд зүсэм талх, балга усаа харамлан, -Үхэх заяа нь ирсэн хүнд өглөг хэрэггүй гээд жишим ч үгүй явчихсан гэх жихүүдэс яриа өч төчнөөн. Улирал бүрийн шинэдээр болзсон мэт ирэх айшхийн гурил будаа, бал дарс, чихэр давсгүй бол энэ бөглүү хязгаарынхан амьдрах арга даанч хомсхон.
-Ердөө нэг зоос. Ганцхан зоос.. гэж хамаг сүнс сүлдээ гээж орхисон зэвхий эмгэн уйлагнах шахам шивнэнэ. Олноос төвөгшөөсөндөө байсхийгээд л уухчин орилох луусынхаа гэдсэн дор бэмбэгнэтлээ чичрэн суух түүний өвөр дээр хүмүүс ганц зоос шидчихээд л сав суулганыхаа багтах чинээгээр гурил будаа, бал дарс, амтат боов жигнэмэг савлан авцгааж байлаа. Уртаас урт дараалал багасч шингэрэхгүйтэй адил жижигхэн хавчиг тэргэн дээрх хүнс тэжээл хорж дундарна гэж үгүй. Саяхан л байдгаа дүүргээд буцсан нэгэн олны дундаас, -Хурдлаач ээ. Баялаг гэж хэзээ ч хорогдоно. Бүгдээрээ л тэгшхэн хүртэцгээе л дээ гэж хашгична.         
-Ердөө ганц зоос. Хэчнээнийг л авсан нэг л зоос гэж эмгэн үнсэн хөх гэзгээ базлан улам бүр цааш орж буй хоолойгоо хяхтнуулан арай ядан шивнэнэ. Суурингийхан хамаг л сав суулгаа хоол хүнсээр дүүргэсэндээ сэтгэл ханасангүй. Усны ган, үр тариа нөөцлөх торхоо ч дүүргэж авцгаалаа. Эцэстээ гахай тахианы хонуурь, малын хашаа саравч үр тариа, гурил будааны агуулах болж хувирав. Тэр байтугай нохойны идүүр хүртэл зөгийн бал, улаан буудай, жимсгэнээр бялхжээ. Одоо дүүргэе гэсэн ч багтааж шингээх онгорхой цоорхой зай завсар үлдсэнгүй.
Үдэш гэхэд авгай хүүхнүүд гэр гэрээсээ тогоо шанагаа барьсаар зээл дээр эргэн ирж тэр даруйхнаа хоол унд хийж, ширээ засч, эрчүүд торх торхоор дүүргэсэн архи дарсаа сөгнөж найр наадам үүсгэлээ. Дарсны торх дундраад ирэхээр л эмгэний өвөр дээр ганц зоос шидчихээд л ахиад дүүргэчихнэ. Архи дарс гудамжаар гол горхи шиг урсч, нарийн боов жигнэмэгээр байшин барих нь холгүй аягалцгаана.  
…Үдшийн гэгээ тасарч зуны богинохон шөнө ирэхэд айшхи эмгэн орилоо луусаа чарлуулсаар хэдийн явчихсан байлаа. Дуу хууртаа хөөрч, дарсанд халамцсан суурингийнхны хэн нь ч түүнийг явсныг мэдсэнгүй. Хожим сонсох нь ээ энэ найр наадам зээлийн талбайд хэдэн хоногийн турш үргэлжилсэн гэдэг юм. Гэхдээ хэний ч хөрөнгө зоорь барагдсангүй
Бүх зүйл нь элбэг хангалуун, өдөр хоногууд нь дуу хуур инээд наргиан, наадам цэнгүүнээр үл тасрах диваажингийн зун цаг байлаа. Хэн ч тариа ногоо тарьж, мал сүргээ адгуулах гэж зовсонгүй. Хураасан баялаг нь энэ жилдээ байтугай ойрын хэдэн жилдээ хүрэлцэхүйц байсан болохоор хэн ч санаа зовсонгүй. Ингэж санаагаа зовоосон нэгнийгээ хамгийн тэнэг хүнээр шалгаруулж түүнд нь зориулсан найр наадам зохиох далим шалтаг хүртэл гаргаж байлаа. Ердөө ганцхан зоосны үнэтэй диваажин хүмүүст хумсын толион чинээ сүүдэргүй аз жаргал авчирчээ.  
…Дөнгөж цас унах үесд өргөн тайга, өндөр уулсын цаадах нийслэлээс тэргүүн татвар хураагч бараа бологчдынхоо хамт гэнэтхэн ирцгээв. Улсад тушаах 300 зоосны татвараа л нэхэх гэж тэр шүү дээ. Хүмүүсийн хөх инээд хүрэв. Зарим нь 10 нугалаад өгье гэж байхад нөгөө нэг нь 100 ч байсан яахав гэж таахалзав. Харин тэргүүн татвар хураагч тавласан янзтай муухан инээмсэглэн,
-Айшхийн гурил будаа, бал дарсаар уу гэх нь тэр. Бага зэрэг гайхсан хүмүүс ч тийм ээ л гэцгээв. Тэгсэн татвар хураагч,
-Айшхи аль түрүү хавар л үхчихсэн. Нөгөө гайтай сүнс нь танайхыг хүртэл чаджээ дээ янз нь. Гэр гэртээ очоод хурааж цуглуулсан болгоноо үз. Үнс болсон байх вий хэмээн нуг нуг хөхрөв.
Үнэхээр айшхийн худалдаалсан бүхэн элс болон хувирчихсан байлаа. Зуны турш гэрэлтсэн мөнөөх гал цог бүхний нүднээс ул мөргүй замхран арилжээ. Авгай хүүхнүүд орь дуу болон уйлалдаж, эрчүүд үг хэлэх ч тэнхэлгүй болж хөмсөг зангидан хөмхий зуусан амьд сүгнүүд болжээ.
Уртаас урт хахир хүйтэн өвөл уул овоо шиг элсэнд дарагдсан энэ сууринг хүссэн хүсээгүй ч өршөөлгүй арчиж хаяхаар анаж байв. Одоо тэдний сэтгэлийг цайруулж, тайвшруулж байгаа ганцхан зүйл нь айшхи эмгэний үхлийг мэдсэн хязгаарын суурин болгон ийм гамшгийн өмнө тулж ирчихсэн, бид ганцаархнаа биш гэх бодол л байв.

0 сэтгэгдэл

News.mn сайтад сэтгэгдэл оруулахад анхаарах зүйлс

Avatar

Ter sabtai budaad 2010-05-03 202.72.246.130

mal mini Akytagavag unshaagvi hen bdag um be6 Chi naadahiinhaa ugvvlemjiig haraach shal ondoo ertents bga sh dee
cham shig tenegvvd arai deeshee garch um hiij bga hvmvvsiig doosh hiij uursduduu zauagaagvi abiuasiig vzen uaddag um sh dee Chinii bichniig harahad chi tiim ih ch um unshaagvi tohioldloor taarsan negiig unshmar bolson ch tvvniigee oilgoh uadmaghan uhaanaa ih umand bodson vher bna daa Chi z**l aa cham shig um ih utga zohiold dvn tabidaggvi um Hiree medej h*** vhree olj muur za

Avatar

bolioch 2010-05-03 202.170.69.70

heruul bish uran zohiol doromjlol bish setgegdel harmaar baina Gehdee uuniig erhem zohiogch ta eyregeer huleej avna gedegt itgej bna 1-t Рюноскэ Акутагавагийн Савтай будаа гэдэг oguulleg shal oor utga sanaataig unshaad oilgohgui hun munhagaar gutgesen bna aa Gehdee iimerhuu hog shaarnuudiin sain taliig n olj harah heregtei Badamjavaa Herev Jamuh shig huchtei daisan bogood nuhur bgaagui bol Delhiig chichruulsen ter augaa Temuujin tegej holiig haraach bil uu ugui ch bil uu

Avatar

Хуулахаа болиоч эээ 2010-05-03 64.175.37.120

Японы аугаа зохиолч Рюноскэ Акутагавагийн Савтай будаа гэдэг алдартай өгүүллэг байдаг байдаг юм Тэрийг ингэж ичихгүй хуулж болдог бас нэг боловсролгүй үхэр уншчихаад утгын чимэгт түрүүлэх ёстой гэж солоиорч байдаг мөн таарч дээ Бадамжав ичиг ичиг би бол ичсэндээ боож үхэх байсан Энэ сэтгэгдэл бичсэн мангуунуудаа тэр Савтай будаа гэдэг туурийг уншчихаад дэмий юм бичээчТэр туурьт насандаа нэг ч удаа цадтал хооллож үзээгүй ядуу эр өөрөө будаа жигнээд байдаг шидэт ваар олдог тухай гардаг юм Тэгээд тэр будаа гаргаж аваад аваад л аваад л байдаг шунаад гаргаж аваад л байдаг Эцэст нь тэр будаагаа идэж ч чадахгүй хог болгож дарагдаж зовж үхэж байгаа тухай гардаг юм даа

Avatar

bi 2010-05-03 124.158.107.5

unshigchtai sanal neg baina MZE shinechlegdsen geed baidag odoo harna daa yahnav sain oguulleg baina aaurgeljilsen ugiin iim l zohiolchdiig demjmeer baihiim daa iim zohiol bichdeg humuus baigaad baharhaj baina shuu

Avatar

unshigch 2010-05-03 202.72.246.130

ug ni iim ugvvlleg l Utgiin chimegt tvrvveleh estoi doo daanch shvvgcid ni nuguu ahyigaa shvvne biz dee

Avatar

Gotob 2010-05-03 202.72.246.130

Bi taniig bishirdeg shvv Ta bol vrgeljilsen vgiin uran darhchuudiin neg shvv

Avatar

Эмгэнэн гашуудав 2010-05-03 202.170.69.70

Одоо тэдний сэтгэлийг цайруулж тайвшруулж байгаа ганцхан зүйл нь айшхи эмгэний үхлийг мэдсэн хязгаарын суурин болгон ийм гамшгийн өмнө тулж ирчихсэн бид ганцаархнаа биш гэх бодол л байв Яг хусчээ Голланд өвчин гээд байгааг гоё хэлсэн байна шүү Үүнийг ингэж харах сайн зохиолч байгаа л юм байна Олноос төвөгшөөсөндөө байсхийгээд л уухчин орилох луусынхаа гэдсэн дор бэмбэгнэтлээ чичрэн суух түүний өвөр дээр хүмүүс ганц зоос шидчихээд л сав суулганыхаа багтах чинээгээр гурил будаа бал дарс амтат б**в жигнэмэг савлан авцгааж байлаа гэж Прийд ландыг хэлсэн байна шүү дээ харин нутгийн иргэд нь монголчууд байна

Avatar

Баялгийн х****л 2010-05-03 202.170.69.70

Цаг үеийг яг мэдэрчээ Бид үнэхээр ичгүүртэй байдалд бий орчихоод байгааг уран зохиолын хэлээр сайхан хэлж Үүнийг битгий уран зохиол гэж хараачээ Бид яг энд гарсанчлан болчихоод байна Бүх газрын баялгаа гадаадынханд өгөөд хэдэн халтар төгрөг аваад найрлаж байгаад нэг л өдөр хоосон элсэн цөлтэй үлдэнэ Малчид ч ялгаагүй зундаа найрлаад өвөлдөө зуданд сүйрээд байгааг харж байна уу Бүр дэндүү тод харуулсан байна ш даа Монголчуудаа сайн харцгаа л даа

Avatar

Нарангэрэлтэх 2010-05-03 202.72.246.130

Өгүүллэгийн хувьд бол ярих юм байхгүй сайн бичсэн байна Уран бүтээлийн өндөр амжилт хүсье

Avatar

Aagii 2010-05-03 124.158.107.5

saihan oguulleg boljee Muulj baigaa ium bish huniig ingej denduu magtaj bolohgui ee ene hun Tolstoi chini ymar buteeltei ymar hun bilee Id hiih nasand ni ingej magtaad unahaar ni oshiglodog shuu bid Harin ch iluu ihiig buteej iluu ihiig oilgoj iluu ihiig uhaarah demiin ug heregteisuuliin ueiin utga zohioliin chig handlaga tuurvilzuig sain sudlaasai tegeed ooriin gesen darhlagdah oron zaig ezleesei gej chin setgeleesee husch baina Uulsiin nomort dus ooriinhoo uulsiig buteej orgiloos ni horvoo ertontsiig tolidoosoi gej husneene oguullegiin tuhaid ur hiits hel nairuulga utga sanaa chambai boljeejaahgn tovchlohiig hicheegee iu daaZarim goy sanaa burhegdeed alga bolchih shahjee

Avatar

Auysh 2010-05-03 202.55.183.163

ta ygaasaa l tasartsan zolig sh dee tani ogvvllegvvd manai ylig bolson ahyigaas tasraad Tolstoi ene ter lvv dohson sh dee abuastai zolig minee ha ha ha

Avatar

Badamjav ax daa 2010-05-03 202.55.191.22

Xuux tasartsan uguulleg bnaa Badamaa axdaa uran buteelin amjilt xusyeeUrgeljilsen ugiin zoxioloor my axiin urd gishgex zoxiolch bxguin bnoo xalit ongirov bi xe xe Tuvshe

Avatar

zochin 2010-05-03 124.158.107.5

yostoi ballaad haysan oguulleg baina daa Saihan baina shuu Olon ch zohioliig ni medeh ium omnoh Amuliasaa arai oor boloo iu Gehdee taalagdaj baina aa

Avatar

zochin 2010-05-03 124.158.107.5

yostoi ballaad haysan oguulleg baina daa Saihan baina shuu Olon ch zohioliig ni medeh ium omnoh Amuliasaa arai oor boloo iu Gehdee taalagdaj baina aa

NewsMN Гар утасны хувилбар Татах
NEWS.mn

Мэдээллийн эх сурвалж