Газрын тосны зах зээлээс ам.доллар "арчигдах уу"? | News.MN

Газрын тосны зах зээлээс ам.доллар "арчигдах уу"?

Хуучирсан мэдээ: 2018.04.24-нд нийтлэгдсэн

Газрын тосны зах зээлээс ам.доллар "арчигдах уу"?

Газрын тосны зах зээлээс ам.доллар "арчигдах уу"?

Тегеран АНУ-ын мөнгөн тэмдэгт болох ‘доллар’-ыг персоной нон грата хэмээн зарлаж, олон улсын төлбөр тооцоонд ‘евро’-г ашиглах болсноо мэдэгдэв. Үүнээс гадна, Иран газрын тосны зах зээлийг ам.долларын хараат байдлаас чөлөөлөхийг эрмэлздэг улс орнуудын эвсэлд нэгдсэн байна. 

ГАЗРЫН ТОСНЫ ЗАХ ЗЭЭЛ ‘ЕВРО’ РУУ ХӨРВӨХ ҮҮ?

Ираны төрийн байгууллагууд болон хувийн аж ахуй нэгжүүд төлбөр тооцооны хэрэгсэлд ‘евро’-г ашиглах, санхүүгийн мэдээлэл, статистик тоо баримтын мэдээлэлд ‘евро’ мөнгөн тэмдэгтийг харахыг илүүд үзэх болжээ.

"Иранд ам.доллар ашиглагдахгүй, арилжаанд оролцогчид ам.доллараас илүүтэй өөр валют сонирхох боллоо. Иймээс төлбөр тооцоонд цаашид ам.долларыг ашиглах ямар ч үндэслэл байхгүй болж байна’ гэж Ираны Төв банкны дарга  Мехди Касрейпур мэдэгдэв.

Ийнхүү Тегеран АНУ болон түүний холбоотнуудад хариу барив. Учир нь өнгөрсөн гуравдугаар сарын дунд үед Дональд Трамп Ираны эсрэг хоригийн хугацааг сунгасан юм.

Европын холбоо Исламын Бүгд Найрамдах улсын эсрэг авч буй хоригийг хүлээн зөвшөөрч буй. Харин Ираны Засгийн газар үүнийг Вашингтон тэргүүтэй ‘Эдийн засгийн хуйвалдаан’ гэж үзэн, ам.долларыг газрын тосны зах зээлээс шахах бодлого баримтлах болов. 

"Энэ бол улс төрийн сэдэлтэй шийдвэр. Ам.доллараар хийгдэж буй төлбөр тооцоо нь АНУ-ын банкаар дамждаг байсан нь Ираны хувьд тодорхой эрсдэлийг дагуулж байсан. Харин одоо төлбөр тооцоог еврогоор хийвэл энэ төрлийн эрсдэл тулгамдахгүй’ гэж шинжээчид үзэж байна.

Ираны баримталж буй энэ бодлогыг дийлэнхдээ АНУ-ын хоригт багтсан улс орнууд дэмжиж байгаа ажээ. АНУ-д өгч буй Тегераны хариу үйлдэл нь эдийн засгийн хүчтэй цохилт болж буйг шинжээчид тэмдэглэв. Учир нь Иран улс дэлхийн зах зээл дээр нүүрс-устөрөгчийн түүхий эдийн экспортлогч болон томоохон үйлдвэрлэгч орон билээ. 

Ираны газрын тосны ихэнх хэсгийг Европын холбооны улс орнууд болон Хятадууд худалдан авдаг. ОПЕК-ийн мэдээллээр, Тегеран хар алтнаас жилдээ 70 тэрбум ам.долларын ашиг олдог гэв.

Нүүрс-устөрөгчийн дэлхийн наймаанд худалдагч болон худалдан авагч нарын  төлбөр тооцоонд  ам.доллар ихэвчлэн ашиглагддаг. Газрын тос ч гэсэн Нью-Йорк болон Лондоны бирж дээр ам.доллараар худалдаалагддаг. Иймээс л өнөөдөр дэлхийд ам.доллар валютын нөөцийн гол мөнгөн тэмдэгт гэж нэрлэгдэж буй юм.

Ийнхүү Иран газрын тосны худалдааг евро руу хөрвүүлэх нь бодлого баримталж буй нь Вашингтоны хувьд түгшүүрийн дохио болж байна гэсэн үг юм. Өөрөөр хэлбэл, дэлхийн зах зээл дээр ам.долларын гүйлгээ хумигдана гэсэн үг. Иймээс Ираны энэхүү мэдэгдэлд АНУ харгис хариу өгөх нь мэдээж. Түүх давтагдах эсэхийг хэн ч мэдэхгүй. Ямартай ч Иран болон Ливийн энэ шийдвэр Саддам Хусейн болон Муаммар Каддафигийн дэглэмийн уналтын өмнөх үед ч яригдаж байсан удаатай. 

ТӨЛБӨР ТООЦООНЫ ШУУД ХЭРЭГСЭЛ  

АНУ-ын мөнгөн тэмдэгтээс хараат байх нь өнөөдөр хар алтны олон экспортлогч болон импортлогч нарт таалагдахгүй байна. Сүүлийн жилүүдэд эрчим хүчний дэлхийн зах зээлийг ам.доллараас ангид байлгахын тулд улс орнууд эвлэлдэн нэгдэж, эвсэл хүртэл байгуулж байна. Энэ эвсэлд ОХУ, БНХАУ, Венесуэл байсан бол ийнхүү өнөөдөр Иран нэгдэж байгаа ажээ.

2016 оны намраас Петербургийн түүхий эдийн бирж оросын газрын тосыг рублиэр худалдаалах болсон. Өнгөрсөн жил Венесуэл газрын тосны худалдаанд ам.долларыг ашиглахыг хориглож, евро руу шилжсэн. Харин өнгөрсөн гуравдугаар сарын сүүлээр Шанхайн бирж газрын тосны фьючерс худалдааг юаниар хийх болсноо мэдэгдсэн. 

Мэдээж, АНУ-ын мөнгөн тэмдэгтийг ялах үйл явц ойролцоогоор 10-15 жил үргэлжилнэ. Ам.долларыг энэ зах зээлээс шахаж гаргахын тулд тухайн орны мөнгөн тэмдэгт нь чөлөөтэй хөрвөж чаддаг байсан цагт дэлхийн валютын нөөцийн жагсаалтад багтах боломжтой. Үүнд хамгийн ойрхон байгаа улс нь БНХАУ гэж шинжээчид онцлон тэмдэглэж байна. 

18 сэтгэгдэл

News.mn сайтад сэтгэгдэл оруулахад анхаарах зүйлс

Avatar

Зочин 2018-04-24

Энэ сэтгүүлч хаанаас ийм юм олж аваад орчуулчихсан юм бол до. Социализмын үед АНУ удахгүй устаж алга болно гэж мөн их бидний толгойг угаадаг байж билээ. Хэзээ Америк устаж алга болох вэ сэтгүүлчээ? Хүлээж л байх уу?

Avatar

Зочин 2018-04-24 37.194.12.189

moroodohod mongo toloh bish dee delhiin ediin zasagiin 25% buh tehnologiig atgasan huchirheg gurentei iran bitgii hel hyatad ch yum dugarch chadahgui l dee erguugeeree orosuud l tsor tsor hiij bgaad odoo nalbaigaad unaj bh shig bn daa ene delhiin buh tootsoo usd -r hiigdej tootsogdog yumaa gedegiig oilgohod tiim surhii bolovsrol heregui l baimaar yum

Avatar

Мөнхийн хөршийн мөнхийн гомдол 2018-04-24 124.158.113.3

http://www.baabar.mn/article/munkhiin-khurshiin-munkhiin-gomdol#.WtuwlrvGUWI.facebook

Avatar

Мөнхийн хөршийн мөнхийн гомдол 2018-04-24 124.158.113.3

http://www.baabar.mn/article/munkhiin-khurshiin-munkhiin-gomdol#.WtuwlrvGUWI.facebook

Avatar

Мөнхийн хөршийн мөнхийн гомдол 2018-04-24 124.158.113.3

http://www.baabar.mn/article/munkhiin-khurshiin-munkhiin-gomdol#.WtuwlrvGUWI.facebook

Avatar

Зочин 2018-04-24 124.158.113.3

http://ikon.mn/n/19t8 Оросууд АНУ-ын виз авахын тулд 250 хоног хүлээнэ

Avatar

Др 2018-04-24 124.158.113.3

OPEC-н орнууд Доллараар нефьтийн бүтээгдхүүн ээ зарж бхад иран ямарч нэмэргүй. Угаасаа иран дэлхийн нефьтийн зах зээлд нөлөөгүй болоод 20гаруй жил болж бн.

Avatar

Зочин 2018-04-24 202.70.44.38

Угаасаа энэ бол бүтэшгүй зүйл. Америкийн эдийн засгийн эргэлт 20 триллион доллар. Дэлхий дээр энэ аварга том эдийн засгийг сөрөх хүч хаана ч алга байна.
Ираныг зориуд ийм байдалд цаадуул хийж байна. Евро ч доллараас хамааралтай.

Avatar

Зочин 2018-04-24

USD baihgui bol uur yamar valyutand itgeh bilee. Buh ulsyn ediin zasgiin baraa buteegdehuu/uilchilgee gol chigluulegch bol USD. Setguulchid oilgohgui l dee.

Avatar

Зочин 2018-04-24 43.242.241.86

ANu giin orlio tahiagiin esreg saihan arga hemjee avchee… ha ha

Avatar

Зочин 2018-04-24 202.179.24.3

Манайхан Наран туул зах дээр бараагаа еврогоор зарж эхэлбэл дэлхийн эдийн засаг ганхах байх даа

Avatar

Зочин 2018-04-24 64.119.23.78

Хүчирхэг гүрний мөнгөн дэвсгэрт эрчээ авна уу гэхээс доошоо орохгүй. Мөн Хятадын мөнгөн тэмдэгт удахгүй хүч түрэн орж ирэх гэж байна. Воeing 747 777 дэлхийд байхгүй чанар. Бүх орнууд америк герман 2-с онгоцоо авж байна. Толгойтой бүхэн аpple гар утас компьютр ашиглаж байна. Хаана эрдэмтэд байна америк герман 2-т байна. Хятад араас нэмж орж ирж байна. Гэхдээ хятад чанартай онгоц хэзээ ч хийж чадахгүй.

Avatar

Зочин 2018-04-24 182.160.32.230

чи л хүсдэг юм байгаа биз оорк өт минь

Avatar

Зочин 2018-04-24 66.181.160.47

Энэ бүтэхгүй санаа ….Дэхий тэр чигтээ ногоон доллор , Америкийн виз хоёрийг л хүсэж байна шдэээ.

Avatar

Зочин 2018-04-24 103.9.90.50

АМЕРИК Ч ХҮНД БАЙДАЛД ОРЖ ДЭЭ. ОРОС, ХЯТАДЫН ЭСРЭГ ЭДИЙН ЗАСГИЙН ХОРИГУУД ТАВИАД БАЙСНЫ УЧИР НЬ ОЙЛГОМЖТОЙ БОЛЖ БАЙХ ШИГ БАЙНА.

Avatar

Зочин 2018-04-24 99.203.14.166

Орос Хятад хоёр л сандрана уу болхоос АНУ бага зэрэг доргих байх тэглээ гээд яах ч үгүй…

Avatar

иргэн 2018-04-24 27.123.214.117

тэгээд дэлхийн баяжууд хөрөнгөө ямар валютаар тооцох болж байна.

Avatar

Өөрснөө л арчигдана даа 2018-04-24 202.72.245.207

ИЙМ ТЭНЭГ САНААРХАЛ БАЙНГА ГАРДАГ Ч СҮЙРЭЭД Л ДУУСДАГ ЮМ ДАА

NewsMN Гар утасны хувилбар Татах
NEWS.mn

Мэдээллийн эх сурвалж