Ёс заншлаа мэдэхгүйгээс уламжлалаа устгаж байна | News.MN

Ёс заншлаа мэдэхгүйгээс уламжлалаа устгаж байна

Хуучирсан мэдээ: 2018.04.04-нд нийтлэгдсэн

Ёс заншлаа мэдэхгүйгээс уламжлалаа устгаж байна

Ёс заншлаа мэдэхгүйгээс уламжлалаа устгаж байна

Монголчууд цагаан сар тэргүүтэй томоохон баяраар уул овоондоо хүндэтгэл үзүүлдэг уламжлалтай. Гэвч сүүлийн үед ёслолын дараа уул овоо нь сүүний сав, чихрийн цаас тэргүүтэй хогонд дарагддаг. 

Харин өнгөрсөн арванхоёрдугаар сард Уул овоо тахих монгол зан үйлийг ЮНЕСКО-д бүртгэж, хамгаалалтад орсон. Ингэснээр Монголчууд 14 дэх биет бус өвөө дэлхийд данстай болгосон юм. Уг нь, овоонд идээ будаа, мөнгө төгрөг өргөх нь хориотой гэнэ. Тухайлбал, овооны дэргэд ан хийх, улай гаргах, бие засах, морио унаж өнгөрөөх, нар буруу эргэх, чулуу нэмэхгүй өнгөрөх, мөнгө төгрөг тавих, элдэв хог новш хаяхыг онцгой цээрлэдэг аж. Үүний оронд “Овооны эхэн тандаа, олзны эхэн наддаа” гэж хэлээд чулуу нэмж нар зөв гурван удаа тойрдог уламжлалтай гэнэ. Ёс уламжлалаа мэддэггүй ард бид өөрсдийн гараар энэ зан үйлийг устгаж байсан.

Уул овоо тахих зан үйлээс өөр бидэнд маш болон биет болон биет бус өв бий. Гэвч даяаршлын энэ үед биет болон биет бус өвд аюул учраад байгаа. Тухайлбал, өвийн ач холбогдол, түүний хувь хүн болон үндэстний онцлогт үзүүлэх нөлөөний талаарх мэдлэг олон нийт, тэр дундаа залуусын дунд хомс байгаа. Тиймээс ЮНЕСКО хөтөлбөрийн хүрээнд 2009-2015 онд “Дэлхийн өв залуу үеийнхний гарт” төсөл хэрэгжүүлжээ. Төслийн хүрээнд “Богцон дахь соёлын өв” иж бүрдэл боловсруулсан байна. Тус иж бүрдэл бүхий төсөл нь Орхоны хөндийн дурсгалт газарт байрлах долоон сургуульд сургалтын хөтөлбөрөөс гадуурх үйл ажиллагааны хэлбэрээр хэрэгжжээ. Судалгааны үр дүнд үндэслэн төслийг үндэсний хэмжээнд хэрэгжүүлэхээр зорьж байгаа аж. Өнөөдөр /2018.4.4/ тус төслийн зөвлөлдөх уулзалт боллоо.

Үйл ажиллагааны зорилго нь өвийн боловсролыг үндэсний хэмжээнд бэхжүүлэх, туршилтын хугацаанд тулгамдсан асуудлыг шийдвэрлэх, иж бүрдлийг илүү боловсронгуй болгоход орших юм.

Өвийн боловсролыг ерөнхий боловсролын хөтөлбөрт оруулна

ЮНЕСКО-ийн Монголын үндэсний комиссын ерөнхий нарийн бичгийн дарга С.Уянга

-Богцонд юу багтаж байгаа вэ?

-Богцонд дэлхийн соёлын өвтэй холбоотой материалууд, гарын авлага, үзвэрүүд орж байгаа. Түүнчлэн хичээл заах багш нарт зориулсан гарын авлага боловсруулсан байгаа

-Орхоны хөндийг сонгон  төслийг хэрэгжүүлсэн шалтгаан нь юу вэ?

-Монгол Улс ЮНЕСКО-ийн дэлхийн соёлын өвд таван газар бүртгүүлсэн байдаг. Үүнийг нэг нь Орхоны хөндийн дурсгалт газар. Тиймээс тус газарт үндэслэн сурагчдад мэдээлэл өгсөн юм.

-Төслийн үр дүнгээс хуваалцахгүй юу?

-Ерөнхий боловсролын сургуулийн сурагчдын үндэсний, дэлхийн, байгалийн, соёлын өвийн боловсрол нэмэгдсэн. Үндэсний хэмжээнд хэрэгжүүлэх санал тавьж байгаа. Цаашлаад өвийн боловсролыг ерөнхий боловсролын сургуулийн хөтөлбөрт оруулах тухай ярьж байна. Үүний тулд БСШУСЯ, эрдэмтэн судлаачид, ЮНЕСКО-ийн мэргэжилтнүүд  хамтран хэлэлцэж байна.

ЮНЕСКО-д бүртгүүлж байна гэдэг нь соёлын өвөө хамгаалах нэг хэлбэр

Соёлын өвийн үндэсний төвийн Соёлын өвийн бүртгэл, судалгааны газрын дарга М.Цэцэнбилэгээс соёлын өвийг хэрхэн хамгаалж байгаа талаар тодрууллаа.

Соёлын өвийн үндэсний төвийн Соёлын өвийн бүртгэл, судалгааны газрын дарга М.Цэцэнбилэг

-Монгол Улсад хэдэн биет болон биет бус өв байгаа вэ?

-Соёлын өвийн үндэсний төвөөс жил бүр судалгаа явуулдаг. Монгол орны нутаг дэвсгэрт 116 мянган хөдлөх өв /музейн үмэр зэрэг/, 89 мянган үл хөдлөх өв бүртгэгдсэн байна. Биет бус өвийн судалгааг мөн тогтмол явуулж байна. Биет бус өв болон түүнийг өвлөн уламжлагч гэсэн хоёр статусаар явдаг. Өнөөдөр манай улсад 89 биет бус өв албан ёсоор бүртгэгдээд байна. 7000 гаруй өвлөн уламжлагч бий. Биет бус өвийн судалгааг хийж, зарим мартагдсан, судлагдаагүй байгаа өвийг улам баяжуулах хэрэгтэй байгаа.  

-Өвийг хэрхэн хамгаалж байна. Өвийг хамгаалахад тулгамдаж буй асуудал нь юу байна вэ?

-ЮНЕСКО нь БСШУСЯ-тай хамтран тогтмол үйл ажиллагаа явуулдаг. Манай улс ЮНЕСКО-гийн соёлын таван конвенцод гишүүн орноор элссэн. Уг конвецийн дагуу биет болон биет бус соёлын өвийг хамгаалах арга хэмжээ авдаг. Конвенцийн гишүүн орон болсон тохиолдолд ерөнхийдөө соёлыг түгээн дэлгэрүүлэх, хамгаалах, сурталчлах гэсэн үүрэг хүлээдэг. Соёлын өвөө ЮНЕСКО-д бүртгүүлж байна гэдэг нь соёлын өвөө хамгаалах нэг хэлбэр. Биет бус өвийн хувьд хойч үедээ өвлүүлж байгаа нь хадгалж байгаагийн нэг хэлбэр.

Р.Ренчиндулам

9 сэтгэгдэл

News.mn сайтад сэтгэгдэл оруулахад анхаарах зүйлс

Avatar

Зочин 2018-04-04 64.119.19.247

боолын нийгэм алгасаад, капитализмыг алгасаад байсан одоо буцаад капитализм рүгээ боолын нийгэм рүүгээ хүй нэгдлийн нийгэм рүүгээ 1000 дахин их хурдтай орж байна. 10 жил өнгөрөхөд неадарталь хүн болчихсон байх бий вий.

Avatar

Зочин 2018-04-04 27.123.214.119

Төр энэ намууд ч гэсэн тбб ч бүгд сургалт сурталчилгаа хиймээр бна монголчууд мунхарч гүйцлээ

Avatar

Зочин 2018-04-04 64.119.19.247

уул овоонд идэх уух зүйл тавьдаггүй. овоо тахиад идээгээ аваад харьдаг эсвэл шатааж өргөдөг байсан хадаг бол тавьдаггүй авч ч очдоггүй байсан. тэрийг мэдтүгэй. АЮУСУГАЙ

Avatar

Зочин 2018-04-04 103.229.123.148

ТӨВД НОЁНЫ БААСЫГ ҮРЭЛ БОЛГОН ЗАЛГИЖ БАЙГААГАА Ч МЭДЭХГҮЙ, ТӨВДӨНЦӨРҮҮД БОЛЧИХСОН ОРКУУД Л БАЙГАЛИЙГ БУЗАРЛАЖ БАЙНА ДАА. ТЭР ЛАМХАЙ ХУВАЛЗНУУД НЬ СҮЙТГЭЖ БАЙНА. МӨНГӨ ТЭДЭНД ЧУХАЛ. 19 ЗУУН РУУ ОГЦОМ УРУУДСАН СУМУУД Ч БАЙНА.

Avatar

Зочин 2018-04-04 175.223.27.177

МОНГОЛ ЁС ЗАНШИЛ ЖИНХЭНЭ УТГААРАА 21 Р ЗУУНД ХӨГЖӨӨД ЯВЖ БАЙНА, БИД НАР ШИГ БУЛШ БУНХАНАА УХААД ГАРЧ ИРСЭН ДЭЭЛ МАЛГАЙ ГУТЛЫГ ЯГ АДИЛХАН ХИЙГЭЭД ӨМСЧ БАЙГАА ОРОН ХААНА Ч БАЙХГҮЙ МОНГОЛ ЁСООРОО ЭМЭЭЛЭЭ ҮҮРЭЭД ЯВДАГ БОЛСОН ЯМАР НЭГ БАЯР БОЛОХОД УЛСААРАА ХҮННҮГЭЭС АВАХУУЛААД 13 14 15 16 17 18 19 Р ЗУУНУУДЫН БҮХ ХУВЦАСЫГ ӨМСЧ БАЙНА БОДОЛ САНАА Ч ТЭР ДУНДАД ЗУУН ТЭРНЭЭС Ч ӨМНӨХ УЁД ОЧСОНШД ,

Avatar

Зочин 2018-04-04 66.181.181.72

MOLOR ERDENE IIM HUN

Avatar

Өвгөн 2018-04-04 202.72.245.194

БОЛЬШЕВИКУУД ЁС ЗАНШИЛ УЛАМЖЛАЛЫГ УСТГАЧИХСАН ХАРИН ТЭДНИЙ УДМУУД НЬ ОДОО ЁСТОЙ БУРХАНГҮЙ ГАЗРЫН БУГ ГАЛЗУУРНА ГЭГЧЭЭР БАЛАЙРТАЖ ӨГЧ БАЙНА ДАА ЮУ Ч ХАМААГҮЙ ЗОХИОГООД ЗАМБАРААГҮЙТҮҮЛЖ БАЙГАА НЬ МОНГОЛЫГ УСТГАХ Л ГЭСЭН АНХНЫ ЗОРИЛГУУДАА ОДОО Ч ҮРГЭЛЖЛҮҮЛСЭЭР БАЫНА ДАА

Avatar

Зочин 2018-04-04 112.72.14.172

Юнескод буртгуулж яах юм бэ шал худал ажил хиисэн болж жужиглээд буртгэхээс цаашгуй юмнууд

Avatar

Зочин 2018-04-04 103.26.193.123

Уул овоо тахина гэдэг чинь 1 ёсондоо жаал идэж ууж аваад хэхрэхийг нэлээн хог тарьчихаад ум хумгүй гэрээдээ харихыг рэлээд байнаа даа үүнийгээ бас бүртгүүлнэ гээд төсөвийн.мөнгөөр зугаална

NewsMN Гар утасны хувилбар Татах
NEWS.mn

Мэдээллийн эх сурвалж