Ажилгүй олон эмэгтэй санхүүгийн болон сэтгэл зүйн дарамттай байдаг | News.MN

Ажилгүй олон эмэгтэй санхүүгийн болон сэтгэл зүйн дарамттай байдаг

Хуучирсан мэдээ: 2018.03.27-нд нийтлэгдсэн

Ажилгүй олон эмэгтэй санхүүгийн болон сэтгэл зүйн дарамттай байдаг

Ажилгүй олон эмэгтэй санхүүгийн болон сэтгэл зүйн дарамттай байдаг

“Би сарын өмнө дэлгүүрийн худалдагчийн туслахын ажилд орсон. Би тэнд гуравхан хоног л ажилласан. Ажлын цаг нь өглөөний есөн цагаас оройны 18.00 цаг гэж байсан ч, би орой 20.00 цаг хүртэл ажилладаг байсан. Тэгээд дөрөв дэх өдөр нь манай хүүхдийн хоолой өвдөж, халуураад, би даргадаа энэ тухай утсаар хэлсэн чинь дарга жаахан хүүхэдтэй хүнийг ажилд авахад ёстой хэцүү гээд намайг шууд халсан”.. 


Дээрх жишээ бол Дэлхийн банкнаас хийсэн “Монгол Улсын хөдөлмөрийн зах зээл дэх жендерийн тэгш бус байдал” чанарын судалгааны фокус бүлгийн ярилцлагуудын нэг хэсэг нь юм. Судалгааг Хөдөлмөр, нийгмийн хамгааллын яам болон Дэлхийн банкны төлөөллүүд өнөөдөр /2018.03.27/ танилцууллаа.

Хэрэв эмэгтэйчүүдэд эрэгтэйчүүдтэй адил хөдөлмөр эрхлэх боломж нөхцөлийг олгосон бол нэг ажилчинд ногдох бүтээмж 7-18 хувиар өндөр байх байсан гэнэ. Түүнээс гадна, эмэгтэйчүүд 55 насандаа бүрэн тэтгэвэрт гарах боломжтой байдаг бол эрэгтэйчүүдийн хувьд энэ нь 60 нас байдаг. Дэлхийн банкнаас гаргасан Зүүн Ази, Номхон далайн бүсийн эрэгтэйчүүд ба эмэгтэйчүүдтэй холбоотой хуулийн заалтууд ялгаатай байдаг 18 улс орны жагсаалтын есдүгээрт Монгол улс оржээ.

      Хүүхдээ харахын тулд ажил хийхгүй байгаа гэх хариулт их байсан

Дэлхийн банкны суурин төлөөлөгч Жеймс Андерсон

Дэлхийн банкны суурин төлөөлөгч Жеймс Андерсон Монгол Улсын хөдөлмөрийн зах зээл дэх жендерийн тэгш бус байдал” чанарын судалгааны үр дүнгийн талаар ийн ярьж байна. Тэрбээр “Өнөөдөр чанарын судалгааны үр дүнг танилцууллаа. Чанарын судалгаа гэдэг нь өмнө нь байсан тоо үзүүлэлтүүд дээр нэмэлт мэдээлэл болгож жендерийн тэгш бус байдлын суурь шалтгаанууд нь юу болох тэдгээрийг арилгахад ямар арга  хэмжээ авах хэрэгтэй вэ гэдгийг авч үзсэн. Хөдөлмөрийн зах зээл дээр хамгийн түрүүнд эрэгтэйчүүд эмэгтэйчүүдийн оролцооны хувь хэмжээ маш их ялгаатай байхаас гадна авдаг цалингийн хэмжээ мөн ялгаатай байна. Эдгээр жендерийн тэгш бус байдлын суурь шалтгааныг фокус бүлгийн ярилцлагын үед судлахад эмэгтэйчүүдийн хэлж байгаагаар хөдөлмөр эрхлэх гэхээр хүүхдүүдийг нь харах, ахмад настнуудыг харах үйлчилгээ дутмаг, хангалттай биш байдгаас гэртээ суух гол шалтгаан болдог юм байна. Хүүхдээ харахын тулд ажил хийхгүй байгаа гэсэн шалтгааныг эрэгтэйчүүдтэй харьцуулахад эмэгтэйчүүд илүүтэй тоочдог байна. Монгол Улс хууль эрх зүйн орчин болон  бодлогын зохицуулалтын хүрээнд бусад Азийн орнуудтай харьцуулахад, жендерийн эрх тэгш байдлыг хангах чиглэлээр хууль эрх зүйн орчин сайн. Гэвч эдгээр хууль дүрэм журмууд амьдрал дээр хэрэгждэггүй. Цаашид эдгээр асуудлыг шийдвэрлэхийн тулд хүүхэд харах үйлчилгээ, ахмад настнуудыг асран хамгаалах үйлчилгээний хүртээмжийг нэмэгдүүлэх, ялангуяа хамгийн хүртээмж багатай байдаг хөдөө орон нутагт эдгээр үйлчилгээг нэмэгдүүлэх хэрэгтэй” гэв.

 Монгол эмэгтэйчүүд хөдөлмөрийн зах зээл дээр идэвхгүй байдаг

Хөдөлмөр нийгмийн хамгааллын яамны Дэд сайд С.Мөнгөнчимэг

Хөдөлмөр нийгмийн хамгааллын яамны Дэд сайд С.Мөнгөнчимэг “Судалгаагаар олон асуудлыг хөндөж гаргасан байна. Үүнтэй холбогдуулаад манай яамны хувьд Хөдөлмөрийн тухай хуульд шинэчилсэн найруулга хийх гэж байгаа. Хуульд эмэгтэйчүүдийн жендерийн эрх тэш байдлыг таслан зогсоох, бууруулах чиглэлийн тодорхой заалтууд байдаг. Харин хэрэгжилт тал дээр алдаа оноотой зүйл байгаа. Тэгэхээр дээрх судалгаа биднийг ямар түвшинд байгаа, юун дээр алдаад байгаа вэ гэдгийг тодорхой гаргаж ирж байгаа болохоор цаашид алдаагаа засаад явах бүрэн боломжтой. Энэ хүрээнд эмэгтэйчүүдийн ажиллах цагийн уян хатан байдал, хөдөлмөрийн зах зээл дээр эмэгтэйчүүдийг ажилд авах оролцоо тал дээр илүү анхаарал хандуулсан бодлого шийдвэрүүдийг гаргах хэрэгтэй.

Бусад улс орнууд эрэгтэй, эмэгтэй хүмүүсийн оролцоог тэгш оруулж өгснөөрөө хөгжлийг хурдасгаж болно үздэг. Харин монгол эмэгтэйчүүд боловсролын хувьд эрчүүдээс өндөр хирнээ хөдөлмөрийн зах зээл дээр эрэгтэйчүүдээс дутмаг идэвхгүй байна гэсэн үзүүлэлт гарсан. Үүний цаана мэдээж хүүхдээ харах, хөгшин настай эцэг эхээ асрах зэрэг асуудал байсаар байна. Засгийн газрын зүгээс энэ ондоо багтаад цэцэрлэг сургуулийг нэмж барих зорилтуудыг дэвшүүлээд ажиллаж байгаа” гэв.

Монгол Улсын хөдөлмөрийн зах зээл дэх жендерийн тэгш бус байдал” чанарын судалгааны үр дүнг фокус бүлгийн ярилцлагад оролцсон эмэгтэйчүүдийн ярианаас жишээ татан хүргэе.

  • Ажил хөдөлмөр эрхлээгүй олон эмэгтэй санхүүгийн болон сэтгэл зүйн дарамттай байдаг.

"Ажилгүй байна гэдэг сайхан зүйл биш. Санхүүгийн хувьд бусдаас бүрэн хамааралтай болно гэсэн үг. Өөрийн хүссэн юмыг худалдаж авахын тулд нөхрөөсөө асуух хэрэгтэй болно. Өөрөө ажилтай байхдаа би өөрийн мөнгөө өөрөө мэдэж зарцуулдаг байсан. Тэр үнэхээр сэтгэл ханамжтай зүйл байж дээ"

  • Ахмад настан болон хүүхэд асрах үйлчилгээний чанар, тоо хэмжээ хангалтгүй гэж олон эмэгтэйчүүд үзэж байна.

"Би оёдолчноор мэргэжлийн сургалт дүүргэсэн. Би захиалгаар хувцас оёдог байлаа. Ээж маань 80 гарсан өндөр настай, хэвтэрт орсон болохоор би ажлаа хаяад, ээжийгээ хоёр жил харж байна даа"

  • Эмэгтэйчүүд ажилд ороход болон ажил мэргэжлээрээ ахихад тулгардаг жендерт суурилсан хүндрэлүүд болон жендерийн талаарх нийгэмд хэвшсэн хэм хэмжээний талаар ярьж байна.

"Монгол эрэгтэй, эмэгтэй хүмүүсийн уламжлалт үүрэг хариуцлагын талаар ялангуяа ахмад үеийнхэн нэлээд хатуу тогтсон үзэлтэй байдаг. Жишээлбэл, эрчүүд нь адуу малаа харж, эмэгтэйчүүд нь үнээгээ сааж, хоол ундаа бэлтгэнэ. Эрэгтэй хүн өрхийн тэргүүн учраас ар гэрээ тэжээнэ. Эмэгтэй хүн гэр доторх асуудалд анхаарна. Магадгүй энэ нь тэдний хоорондох хамгийн том ялгаа байх"

Эдгээр хүндрэл бэрхшээлийг засаж залруулахын тулд  жендерт суурилсан хүндрэлтэй асуудлуудад чиглэсэн хууль эрхзүйн орчин болон бодлогын зохицуулалтыг сайжруулснаар шийдвэрлэх боломжтой. Нэг чухал алхам бол хүйсээр ялгаварлан гадуурхах байдлыг хориглох хуулийн шаардлагыг тодруулж, жендерийн тусгайлсан шалгуур үзүүлэлтүүдийг ашиглан хяналт үнэлгээг сайжруулах явдал юм. Ахмад настан, хүүхэд асрах үйлчилгээг өргөжүүлэн сайжруулж, сургуулийн өмнөх боловсролын үйлчилгээнд өргөнөөр хамруулснаар ялангуяа хөдөө орон нутагт олон эмэгтэйчүүдэд ажлын байраа хадгалж үлдэхэд түлхэц өгөх юм. Эцэст нь ажил олгогчид, хүний нөөцийн менежерүүд болон нийт хүн амын дундах жендерийн хэм хэмжээ хандлагад нөлөөлөх урт хугацааны арга хэмжээнүүд шаардлагатай байгаа юм байна.

7 сэтгэгдэл

News.mn сайтад сэтгэгдэл оруулахад анхаарах зүйлс

Avatar

ganaa 2018-03-27 66.181.188.135

ajilgui erchuud emegteichuudee ch ih daramtand baidgiig g er ni ta nar medeh uu

Avatar

А 2018-03-27 150.129.143.48

Ээжийг гэр бүлээс нь салгаж хөдөлмөрийн байр руу цөлөх нь барууныг сүйрүүлж байгаа феминист бодлого. Эмэгтэйчүүд ажил хийж биш харин гэр бүлдээ хамт байхдаа илүү их аз жаргалтай байдаг. Япончууд үүнийг сайн мэддэг. Тийм ч болохоор эмэгтэйчүүд нь гэртээ, эрчүүд нь илүү их цалин авдаг. Европ, АНУ-д эмэгтэйчүүд ажил их хийдэг боллоо гээд амьдрал нь илүү гоё болсонгүй, хүүхэд гаргах нь багасаж, гэр бүл болох нь багасаж нэг л их олон сингл ганц бие шоудсан хүүхнүүд. Тэгж байтал 40 дөхөөд хүүхэд гаргах нь оройтох гээд ирэхээр сперм донороос юм уу жирэмсэлдэг. Ганцаараа хүүхдээ өсгөдөг. Гэр бүлийн уламжлалт харилцаа байхгүй. Тэгж л тэд амьдардаг. Тэгчээд үүнийгээ нэг их зөв юм шиг, энэ хэмжүүрээрээ бусад улс орныг хэмжиж, "Эмэгтэйчүүд бага ажил хийж байна энэ тэр гэж эмэгтэйчүүдийн төлөө юм яриад байгаа юм шиг хэрнээ цаад ачир дэрээ гэр бүлүүдийг сүйрүүлэх зүйл хийдэг". Хэн тэдний хэмжүүрийг зөв гэсийн. Хэн тэдний зарчмыг зөв гэсийн. Өөрсдөө өөрсдийгөө хэт өргөмжилж, Азийнхныг муулж байгаа нь таалагдахгүй байна. Тэгээд ч тэдний хэмжүүр буруу. Харин ч Ази, Монгол хэмжүүрээр авч үзвэл "Та Нар өөрсдөө шал буруу". Хөдөлмөрийн зах зээл ч гэх шиг. Наадах чинь амьдралын үнэ цэнэ, утга учир мөн үү. Битгий бүх зүйлийг, гэр бүлийг, үр хүүхдүүдийг хүртэл мөнгөөр харах гээд бай. Эмэгтэй хүн ажил хийх нь биш харин үр хүүхэдтэй болж, үр хүүхдээ зөв өсгөж хүмүүжүүлж, сайн ээж байх нь илүү өндөр дээд зорилго, амьдралынх нь асар том утга учир.

Avatar

Зочин 2018-03-27 95.90.211.66

Японыг жишээ авж байга юмуу. Өндөр хөгжсөн орнууд дотроо эмэгтэй хүний эрх ашиг хамгийн их зөрчигддөг, эмэгтэй хүнийг өмч тавилга иэт хүлээн авдаг эрчүүд нь ажилгүй авгай хүүхдүүдэ тэжээх гэж гудамжинд ухаан алдаж нас барталаа ажилладаг тийм орныг сайн жишээ болгон харж байвал өөртөө гутар. Би хэн болчив ямар толгой муутай арчаагүй амьтан бэ гэдгээ ухаар.Сайнаас нь жишээ ядаж авж сур.

Avatar

Зочин 2018-03-27 95.90.211.66

Дээрээс нь тулгуу боловсролгүй гэрийн мухар сахиж тогоо шанага зуурсан авгай нар яг чаи шиг тогоо шанагаас цаашаа юм бододгүй хүмүүсийг үйлдвэрлээд хүмүүжүүлээд байгаа юм.

Avatar

Зочин 2018-03-27 66.181.187.235

Hmm yron gert suugaad nuhur huuhede halamjlaad bh dandaa shn bishee zarim yah gj bi gdg hun torson ym hiij buteej ooriin husel taawaar ygd bj bolohgui gj bddog bolson

Avatar

Dash 2018-03-27 14.47.193.23

Mongol emegteichuud uzwel bol hzee torj magadgui. Nohorteigee belgiin hariltsaand orohdoo seks hiiwel huuhed bureldeh magadlaltai gedgiig meddeg hernee ul toodog. Tegeed l olon huuhedtei emegtei medeej ajil hiih bolomjgui bolno. Negent uussen huuhdiig nohor towogshooj chadahgui. Gehdee tejeehdee amarhan bhgui ni lawtai. Minii medeh olon huuhnuud bn. Yamar ch tolowloltgui yag l amitan shig l urjdeg. Eregtei hun seks hiihdee huuhed bodoj seks hiideggui gedgiig bodoj uzmeer. Uridchilan sergiileltiig emegteichuuded daatgachihdag yum. Yagaad gewel belgewchguigeer uridchilan sergiilj boloh arga olon bdg uchraas ter shv de. Tolowlood huuhdee gargaj bas ajillaj boldog gedgiig suraltsaj ooriinhoo ireeduig bodohgui bol sanhuugiin asuudald unah ni oilgomjtoi. Mongold eregtei ni gantsaaraa ajillaad awligach darga l bish bol yaj 5-6 am tejeej diileh bilee de

Avatar

mm 2018-03-27 64.119.26.169

Udurjin ajilluulaad xool uguxgui mun tsalingaa ch tsagtaa uguxgui ajil olgogch nar mash ixdee Mongold.Xudulmuriin geree baiguuldag gazar mash xowor.

NewsMN Гар утасны хувилбар Татах
NEWS.mn

Мэдээллийн эх сурвалж