Огторгуйг ойлгосон суутан | News.MN

Огторгуйг ойлгосон суутан

Хуучирсан мэдээ: 2018.03.15-нд нийтлэгдсэн

ХҮМҮҮС

Огторгуйг ойлгосон суутан

Огторгуйг ойлгосон суутан

Амьдралынхаа туршид хүнд, ховор өвчинтэй тэмцэж, ертөнцийн гарал үүслийн талаарх таамаглал, ололт, нээлтүүдээрээ алдаршсан Британийн онолын физикч Стивен Хокингийн үхэл шинжлэх ухааны салбарынхныг уй гашууд автууллаа. Оршин буй цаг үеийнхээ хамгийн агуу, хамгийн их хүндлэл хүлээсэн суут эрдэмтний амьдрал бүхэлдээ түүний дэвшүүлж гаргаж ирсэн онолуудынх нь адилаар ер бусын байсан юм.

Шинжлэх ухааны салбарын элч төлөөлөгч гэж тодорхойлж болохоор түүний бүтээлүүд хэн ч уншаад ойлгох энгийн хялбар байдлаар бичигдсэн байдгаараа үргэлж онцлог байв.

Тэрээр космологи /сансар судлал/ болон квант татах хүчний чиглэлүүд, их тэсрэлт, хар нүхний талаарх судалгаа, ололтоороо танигдаж, “Цаг хугацааны товч түүх” (A Brief History of Time) номоороо ихэд алдаршжээ.

Стивен Уильям Хокинг 1942 оны нэгдүгээр сарын 8-нд Английн Оксфорд хотод төржээ. Аав нь биологоч нэгэн байв. Дэлхийн II дайны үед германчуудын бөмбөгдөлтөөс дайжихдаа түүний гэр бүлийнхэн төрөлх хотоо орхин нүүж, Лондонд суурьшжээ. Хокингийн бага нас  Лондон болон Сент-Олбанс хотын хооронд өнгөрсөн. Дайны цөвүүн цагт мэндэлсэн түүний хүүхэд нас тачирхан өнгөрсөн гэдэг. Өлөн зэлмэн, ядуу тарчиг амьдрал дунд эцэг, эх нь хүүгээ төлбөр багатай охидын сургуульд сургаж байв. Хокинг найман нас хүртлээ уншиж чаддаггүй байсан төдийгүй өөрийнх нь тодорхойлсноор “тахиан савраар бичсэн мэт” таталган, муухай бичигтэй хүүхэд байжээ.

Гэхдээ тэрээр Оксфордын их сургуульд физикийн ухааны зэрэг хамгаалж, үргэлжлүүлээд Кэмбрижийн их сургуульд сансар судлалын чиглэлээр эрдмийн зориг горилсон суутан юм.

Хокинг их сургуульд суралцаж байхдаа эдгэшгүй өвчин туссанаа олж мэджээ.

Жаалхүү байхдаа тэр морь унах дуртай, сэлүүрт завины спортоор хичээллэдэг нэгэн байв. Харамсалтай нь, Кэмбрижид суралцаж байхдаа мэдрэл-булчингийн дистрофи өвчтэй болох нь оношлогдож, хожмоо бараг бүрэн мэдээгүй нэгэн болсон юм. Баруунд Лу Геригийн өвчин гэж нэрийддэг хүнийг тахир дутуу болгож, үхэлд хүргэх аюултай төв мэдрэлийн тогтолцооны эдгэшгүй өвчний улмаас тэр үлдсэн амьдралаа тэргэнцэр дээр өнгөрүүлсэн билээ. Зөвхөн уураг тархиныхаа хүчээр тэр 76 насыг насалсан юм.

Хокинг 1964 онд найз бүсгүй Жейнтэйгээ гэрлэхээр зэхэж байх үед эмч нар түүнийг ердөө 2-3 жилийн настай гэж оношилжээ. Золоор өвчний явц эмч нарын тооцоолж байснаас удаан байв. Жейн, Стивен нар гэрлэж, гурван хүүхэдтэй болсон юм.

1988 онд Хокинг мөгөөрсөн хоолойн мэс засал хийлгэж, дахин хэзээ ч ярьж чадахгүй, дуу хоолойгоо бусдад сонсгож чадахгүй болсон ч америк аялгаар ярьдаг компьютер төхөөрөмжийн тусламжтайгаар “хэлтэй”, “дуу хоолойтой” болжээ. Тэргэнцэрт хадагдаж, дуу хоолойгоо алдсан ч тэр судалгааны ажлаа үргэлжлүүлж, энгийн хүн бүхэнд зориулсан сансар судлалын гарын авлага гэж болох “Цаг хугацааны товч түүх” номоо бичиж дуусгасан юм.

Түүний энэ ном дэлхий даяар 10 сая гаруй хувь борлогдсон. Харин зохиолч нь өөрөө “хэзээ ч уншаагүй хамгийн их борлогдсон ном” болох вий гэж эмээж явдгаа нуугаагүй юм.

Амьдралынхаа туршид Хокинг олон арван хүндтэй шагнал, одон зүүжээ. Тэдгээрийн дотор 1990-ээд онд Хокинг Британийн “Хүлэгт баатар” хэргэм олгохоор болсон ч засгийн газар шинжлэх ухааны салбарт хангалттай хөрөнгө мөнгө зарцуулдаггүй гэх шалтгаанаар Хокинг тэр хүндтэй шагналаас татгалзсан билээ.

— ГАЙХАМШИГ БҮТЭЭСЭН СУУТАН —

Хокингийн дэвшүүлсэн сонирхолтой, урьд өмнө хэний ч гаргаж ирээгүй онол бол өдгөө Хокингийн цацраглал хэмээн нэрлэгдэх болсон хар нүх цацраг ялгаруулдаг, яваандаа ууршин алга болно гэж таамагласан онол юм.

Стивен Хокинг огторгуй физикийн хуулиар бий болсон гэдэг итгэдэг байв.

Түүнчлэн дэлхий ертөнц, сансар огторгуй хэрхэн бий болсон талаарх “Их тэсрэлтийн тухай онол” нь тайлагдашгүй оньсого гэгдэж байсан орчлон ертөнцийн бодит шинж чанарыг шинжлэх ухааны талаас тайлбарласнаараа ер бусын нээлт болсон билээ. Тэрээр “Огторгуй ертөнц физикийн хуулиар бий болсон” гэдэгт итгэдэг байсан юм. Нэгэн ярилцлагадаа Хокинг

“Би огторгуй их тэсрэлтийн улмаас үүсч, бий болсон гэдэгт итгэдэг. Судалгаагаараа үүнийг батлах гэж хичээж байна. Ямартай ч сансар огторгуй физикийн хуулиар бий болсон бөгөөд үүнд эхлэл, бас төгсгөл гэж үгүй. Бурхан түүнийг дураараа бүтээгээд, оргүй хоосон дунд гариг, эрхсийг шидээд тогтоочихоогүй. Гэхдээ энэ нь бурхан байдаг, эсвэл үгүй эсэхтэй огт хамаагүй. Бурхан оршин байж болно. Гол нь сансар огторгуй түүний оролцоогүйгээр өөрөө өөрийгөө бүтээсэн”

гэж ярьж байв.

—  “ЗОЛГҮЙ” НЭГЭН —

Стивен Хокинг өөрийнхөө тухай “Үнэндээ би их азгүй хүн. Аз намайг үргэлж тойрсоор ирсэн. Гэхдээ би азанд итгэж, гомдож суугаагүй. Зүгээр л энэ бүгдийг өөрөө бүтээх гэж зүтгэдэг” хэмээн ярьсан нь бий.

Гэхдээ тэр өөдрөг нэгэн. Насан туршид нь тэргэнцэрт “хадаж” орхисон хүнд өвчин нь түүнд зарим нэг давуу талыг өгсөн гэж тэр итгэдэг. Ийм өвчтэйгээ мэдэх хүртэл тэр амьдралаас уйдсан байсан тухайгаа ярьж байлаа.

Хокинг хожим өөрийн асрагчаар ажиллаж байсан Элайн Мэйсонтой дотносч, 1995 онд түүнтэй гэрлэсэн юм. Тэд 11 жил хамт амьдраад салжээ.

Өвчний улмаас Хокинг бүхэлдээ хэн нэгнээс хамааралтай болсон юм. Тиймдээ ч Хокинг өөрийг нь 20 жилийн турш асарч тойлсон эхнэртээ талархаж явдгаа тохиол бүрт хэрэг болгон илэрхийлдэг байв. Гэхдээ Хокинг асрагч бүсгүйг сонгож, эхнэрээ орхисонд тухайн үед эргэн тойрныхон нь туйлын ихээр балмагдсан гэдэг. Ингээд Хокинг 1995 онд асрагч Элайн Мэйсонтой гэрлэжээ. Тэд 2006 онд гэрлэлтээ цуцлуулсан юм.

Стивен Хокингийн анхны эхнэр Жейний өгүүлсэн түүхээр бүтээсэн “Бүх зүйлийн тухай онол” кино 2014 онд дэлгэцнээ гарсан юм. Жүжигчин Эдди Редмэйн тус кинонд нэрт эрдэмтний дүрийг бүтээсэн. Киноны зураг авалтын бэлтгэлийн явцад Редмэйн Хокингтой уулзаж, заавар, зөвлөгөө авч байв.

“Бүх зүйлийн тухай онол” кинонд жүжигчин Эдди Редмэйн нэрт эрдэмтний дүрийг бүтээсэн билээ.

Хокинг сансар огторгуйд хэзээнээс татагддаг, хүн төрөлхтөн өөр гаригийг эзлэхгүй бол мөхөлд хүрнэ гэдэгт итгэдэг байсны хувьд харь гариг, бусад гариг дээрх амьдрал, амьд биетийг сонирхдог байв. Тэрээр дэлхийн дулаарал, аварга том солир, эсвэл шинэ төрлийн вирус хүн төрөлхтнийг устгана гэж таамагладаг байсан. Бас Оросын бүтээгч Юрий Милнерийн хамт харь гаригийн амьдралын талаар ул мөр олох төсөл дээр ч ажиллаж байв.

Стивен Хокинг нэгэн удаа “Нас бие гүйцсэн цагаас хойшхи бүхий л амьдралаа би өвчтэй өнгөрүүлсэн. Тэглээ гээд тэр өвчин намайг сайхан гэр бүлтэй болгож, ажилдаа амжилт гаргахыг минь зогсоож чадаагүй” хэмээж байлаа.

“Хүн хэзээ ч итгэл найдвараа алдах ёсгүй гэдгийг амьдрал надад харуулсан”…

С.ЦЭЛМЭГ

"Болор дуран"-аар шалгав.
Энэ мэдээнд өгөх таны сэтгэгдэл?
0
ЗөвЗөв
0
ХахаХаха
0
ХөөрхөнХөөрхөн
0
ГайхмаарГайхмаар
0
ХарамсалтайХарамсалтай
0
ТэнэглэлТэнэглэл
0
БурууБуруу
Баярлалаа!

Холбоотой мэдээ

13 сэтгэгдэл

News.mn сайтад сэтгэгдэл оруулахад анхаарах зүйлс

Avatar

123 2018-03-15 103.10.22.17

хүн цаг хугацаагаар аялах мөрөөдөл дахиад хэдэн жилээр хойшиллоо доо ум ма ни бад ми хум

Avatar

Zochin1206 2018-03-15 103.229.122.76

Aztai azgui gedeg ni Tucson tohioldol l yum. Tuhain tohioldluudiin niilber dun hir ih bhaas l ter hunii aziin hemjeeg todorhoilj bas busadtai haritsuulnadaa.

Avatar

РАВДАН 2018-03-15 66.181.160.5

ЕР НЬ БОЛ ЭНЭ ХҮН АЗГҮЙ ХҮН! ЯАГААД ГЭЭЧ? ЭНЭ ХҮН ӨӨРӨӨРӨӨ Л ДУУСЧ БАЙГАА ЮМ! ҮЛДЭХ ЮМ ЮУ Ч БАЙХГҮЙ! ХУВЬ ХҮНИЙ ТУХАЙД ЮМ ШҮҮ ДЭЭ! ЭНЭ ХҮН ҮҮНИЙГЭЭ Ч МЭДДЭГ БАЙСАН!

Avatar

Зочин 2018-03-15 202.21.106.150

Чи ч аргагүй зэрлэг харанхуй коммунист юмаа. Гэхдээ коммунизм нэг мэт боловч үнэн хэрэгтээ олон төвтэй, өөр хоорондоо ялгаатай олон урсгалтай л даа. Хамгийн хоцрогдсон зэрлэг бүдүүлэг нь хоосон тарчигуудаас гаралтай хэрнээ анхны үүсэл гарлаа хөгжлийн явцад гээлгүй хадгалж үлдсэн коммунизм. Тэр нь мэдээж оросын хоосон гарал муутай тарайчид буюу нөгөө порлетаричууд юм. Яг үнэндээ тэр барууны муу муухайг үзэн яддаг биш, харин өөрст нь байхгүй эд баялаг, тансаг амьдралд нь хорсохдоо барууны муу муухайг олзлон ярьдаг. Тиймдээ ч энэ эрдэмтний оюун бодол, бүтээлийг тэвчихгүй, өөрт нь байхгүйд хорсож, ямар ч хамаагүй аргаар доромжилж этр

Avatar

Зочин 2018-03-15 202.21.106.150

Коммунизмын тухай нэмж хэлэхэд орсоос буюу үгээгүй хоосон хэрнээ ядуу байдлынхаа бурууг бусдаас буюу өрнөдөөс хайж, тэдэнд ямар ч бодит шалтгаангүйгээр хорсож занаж явдаг хандлага нь амьдралд нь биелэлээ олсоны улмаас бүр живчихсэн, дээр нь аугаа архичин ард түмний хөгжүүлсэн коммунизмийн хувилбар л сүүл мушгидаг болохоос яг үнэндээ бусад урсгалын коммунизм тийм ч муу биш л дээ, амжилттай яваа нь зөндөө. Гэхдээ нэг зүйлийг хэлэхэд дээрх муу, адгийн хандлага, үйлдэл нь жирийн орос иргэнд хамаагүй харин оросын хэдэн зуун жил хэрэгжүүлээд одоо үргэлжилж байгаа бодлогоос л үүдэлтэй. Харин бодлогыг хэн тодорхойлж гаргадаг билээ?\n

Avatar

Зочин 2018-03-15 66.181.161.66

равдан шизо гажиг аа чи харин өөрөө ертөнцийг ганцхан өнцгөөс хардаг азгүй гар даа

Avatar

Tiishde 2018-03-15 202.131.236.170

Deerees ni ene hun mash herzgii sexiin gaj donton baisan baigaa ym. Ih sonin huwiin amidraliig ni sudlaad uzwel

Avatar

РАВДАН 2018-03-15 66.181.160.5

АФРИКТ ОГТОРГУЙН БИЕТҮҮДИЙН ЗАЙ ЖИНЬ ХУРДЫГ ТООЦООЛООД ӨВ ДАМЖУУЛААД ХАДГАЛААД ЯВДАГ ОВОГ АЙМГУУД БАЙДАГ Л ЮМ БИЛЭЭ! ГАГЦХҮҮ ХЭМЖИЛТИЙН НЭГЖ НЬ СИ СИСТЕМТЭЙ УЯЛДАХ БОЛОМЖГҮЙ БОЛОХООС

Avatar

Зочин 2018-03-15 150.129.140.183

Chi bitgii shaa daa uur sedveer ulin hutsaj bai

Avatar

ЗӨВ БИЧ 2018-03-15 202.9.40.150

ТАРЧИГХАН

Avatar

РАВДАН 2018-03-15 66.181.160.5

ӨӨРИЙГӨӨ ОЙЛГООГҮЙ Л ХҮН ДЭЭ!

Avatar

Zow 2018-03-15 202.131.236.170

Gol oilgodogui shaltgaan ni ih sonin. Taaraldsan hun bolgondoo nuh l yaridag baisan baigaa ym. Yanz yanziin nuh. Har nuh yagaan nuh, nuhen dotroh nuh, ustei nuh geed l sonin

Avatar

Зочин 2018-03-15 43.242.243.107

Хүн төрөлхтөн суут ухаантаны бүтээлийг ашиглаж цаг хугацааны машин бүтээх ажил үлдэж байна даа Энэ хүний цаг хугацааны машин бүтээх онолын бүтээл үнэхээр гайхалтай

NewsMN Гар утасны хувилбар Татах
NEWS.mn

Мэдээллийн эх сурвалж