"Монгол латин үсэг рүү шилжих туршилт хийж байсан" | News.MN

"Монгол латин үсэг рүү шилжих туршилт хийж байсан"

Хуучирсан мэдээ: 2018.03.01-нд нийтлэгдсэн

"Монгол латин үсэг рүү шилжих туршилт хийж байсан"

"Монгол латин үсэг рүү шилжих туршилт хийж байсан"

Казахстан улсын Ерөнхийлөгч Нурсултан Назарбаев кирилл үсгээс татгалзаж, латин үсэгт шилжих шинэ зарлигтаа 2018 оны хоёрдугаар сард гарын үсэг зурсан билээ. Улмаар 2025 он гэхэд тус улс бүрэн латин үсэгт шилжинэ гэдгээ мэдэгдээд буй. Энэ мэтчилэн хуучин ЗХУ-ын бүрэлдэхүүнд байсан улс орнууд латин үсэгт шилжих асуудлыг хөндөж, эхлээд байна. 

Монгол Улс ч гэсэн тэртээ 1930-аад оны үед латин үсэгт шилжих бодлогыг туршиж байсан бөгөөд өнөөдөр ч энэ асуудал иргэдийн дунд дахин хөндөгдөж эхэлжээ. Бид энэ асуудлаар Шинжлэх Ухааны академийн Хэл зохиолын хүрээлэнгийн эрдэм шинжилгээний ажилтан, Хэл шинжлэлийн ухааны доктор Э.Мөнхцэцэгтэй ярилцлаа.


-Глобалчлалын эрин үед дэлхийн улс орнууд ганцаар хөгжих боломжгүй гэдгээ хүлээн зөвшөөрч, интеграцид нэгдэн, хамтын ажиллагааг өргөжүүлж байна. Энэ үйл явц эх хэлэнд ямар нэгэн байдлаар илрэх үү?

-Таны хэлснээр дэлхийн улс орнууд олон салбарт нэгдэн, ялангуяа эдийн засгийн хувьд даяаршиж байгаа нь хойд, урд хоёр хөршөө харахад л бидэнд илхэн байна. Тэгвэл ганц эдийн засаг гэлтгүй энэ үйл явц хэлэнд мөн илэрдгийг хэлэх нь зөв байх. Нийлж нэг болсон, салж тусгаарласан жишээ баримт хэлний хөгжлийн түүхэнд нэлээн бий. Үүргийн хувьд гэвэл хүмүүсийн харилцааны хэрэглүүр болох үндсэн үүргээ хэл өнөөдрийг хүртэл гүйцэтгэсээр байгаа.

-Тэгэхээр даяарчлалаас үүдэн ирээдүйд хэл хоорондын ялгаа байхгүй болж, нэгдмэл нэг хэлтэй болох боломж бий гэсэн үг үү. Хэлний хөгжлийн хэтийн төлөв ямар байх бол таныхаар? 

-Өнгөрсөн зууны сүүлээр, эрдэмтэд XXI зуун гарахад дэлхийн хэлний тоо дор хаяж хоёр дахин буюу 90 хувь багасна гэсэн таамаглалыг дэвшүүлсэн байдаг л даа. Гэтэл өнөөдөр дэлхий дээрх хэлний нөхцөл байдлыг ажиглахад дээрх таамаглал биелэх боломжгүй байгаа юм. Энэ нь юу гэсэн үг вэ гэхээр даяаршилтай холбон тайлбарлаж байгаа хэлний нэгдэх үйл явцын эсрэг, хэл соёлоо хадгалан үлдээх хүсэл, үндэсний хэлээ тусгаарлах хандлага зогсож, нэгдэлжих хөдөлгөөнийг удаашруулж байна гэж ойлгож болно. Минийхээр энэ нь хэтдээ бүх хэл бүрэн нэгдэх боломжгүй гэдгийг харуулж байгаа хэрэг болов уу.

-Хуучин ЗХУ-ын харьяанд байсан Узбекистан, Казахстан зэрэг орнууд кирилл үсгээс татгалзаж, латин бичиг рүү шилжих болсноо зарлалаа. Үүнийг та юу гэж харж байна бэ?

Узбекистан, Азербайжан, Казахстан зэрэг орны кирилл үсгийн цагаан толгойгоор тэмдэглэгддэг байсныг нь л латин үсгээр сольж бичдэг болсон төдий гэсэн үг юм. Харин ингэж өөр үсэг рүү шилжих болсон нь тухайн ард түмэн, улс орон үүнийг хүссэн, өөрчлөлт хийх тодорхой шаардлага тэдэнд байсан болоод тэр байх. Магадгүй, энэ нь эдгээр орныг дэлхийн эдийн засагт нэгтгэх, үндэсний онцлог байдлаа хадгалах, бие даасан байдлаа бэхжүүлэх, аль эсвэл цахим ертөнцөд тухайн хэлний өрсөлдөх чадварыг хөгжүүлэх зэрэгт чухал байсан байж болохыг үгүйсгэхгүй.

-Манай улс 1930-аад оны үед латин үсэг рүү шилжих туршилтыг хийж байсан удаатай. Мөн өвөрмонголчууд биднийг дуурайж латин үсэг рүү шилжих гэж байхад Б.Ринчен гуай болиулсан гэсэн яриа байдаг. Энэ түүхээс хуваалцахгүй юу?

-Латин үсэгт шилжих ажлыг Монгол Улсад өрнүүлж байсан нь үнэн. 1930-1932 оны хооронд. Энэ үсэг рүү шилжих шийдвэр анх 30 онд гарч, “Латин үсгийн хороо”- гэдгийг байгуулж монгол бичгийг латин үсэгт буулгах ажлыг боловсруулж, батлуулсан байдаг. Мөн заан сургах, хэвлэх, мэргэжилтэн бэлтгэх, хаягжуулах ажлыг хийж эхэлсэн, энэ үеэс. Гэхдээ тун удалгүй болиулсан. Шалтгааныг нь, хэтэрхий богино хугацаанд бэлтгэл сайн базаалгүй, монгол хэлний зүй тогтлыг нягталж сайн боловсруулалгүйгээр заан сургах ажлыг эхэлсэн. Бас боловсон хүчин болон ном зохиол, сурах бичиг хүрэлцэхгүй байгаагаар тайлбарласан байдаг. Мөн улс төртэй холбож ойлгосон тал ч бас бий. Тодруулах юм бол хуучнаар ЗХУ-ын харьяа Буриад болон Халимагийн автономит улс манайхтай адил латин үсэгт шилжих ажлыг 30 онд хийсэн ч, 38 оноос кирилл үсэгт шилжсэн байдаг. Үүнийг, ЗХУ монголчууд нэгдмэл бичиг үсэг, хэлээрээ хил дамнан нэгдэхээс айсан, тиймээс кирилл үсэгтэй болгосон гэж үзэх нь бий. Халимаг, Буриад гэлтгүй Өвөрмонголчууд бас латин үсэг рүү шилжих, тэгэхдээ ганц латин гэлтгүй, кирилл латин хоёрын аль нэгийг авахыг завдаж байсан тухай сонсож байлаа. Үүнд харин Б.Ринчен гуайн хориг саад болсон тухай явган яриа байдаг ч баттай эсэхийг хэлж чадахгүй нь. Энэ талаар манай ахмад эрдэмтэд л тодорхой зүйлийг хэлж өгч магадгүй юм.

-Сүүлийн үед манай иргэдийн дунд монгол хэлийг ч гэсэн латин үсэг рүү шилжих хэрэгтэй гэсэн яриа гарч эхэллээ. Энэ тал дээр таны бодол?

Энд, тэнд юу болно манайхан даган дуурайх гээд байдаг тал бий. Ингэх албагүй. Түрүүн би хэлсэн. Хэрвээ улс оронд зайлшгүй шаардлага байвал, үүнийг хийж болно оо гэж. Миний хувьд иймэрхүү өөрчлөлтийг хийх нөхцөл байдал, онц шаардлагыг одоохондоо олж харахгүй байна. Нөгөө талаас, ер нь иймэрхүү өөрчлөлтийг хийхэд тухайн орны эдийн засгийн тогтвортой байдал их чухал. Үүнийг ч латин үсэгт шилжсэн орнуудын туршлага бэлхэн харуулдаг. Тухайлбал, Узбекистан гэхэд л санхүүгийн нөөц бололцоогоо сайтар төлөвлөж тооцоолоогүйгээс болоод энэ ажлыг амжилт муутай нэвтрүүлсэн байх жишээтэй. Тэгвэл Азербайжан, Туркменистан зэрэг орон нь нөөц баялаг ихтэй байснаас энэ ажил харьцангуй амжилттай хэрэгжсэнийг хэлмээр байна.

-Нэг бичиг үсгээс нөгөөд шилжих шийдвэрийн цаана хүүхдүүд хохироод үлдсэн жишээ бий. Тухайлбал, 1990-ээд онд сурч байсан хүүхдүүдийн дунд “Би монгол бичиг үзэж байгаад гэнэт кирилл үсэг үзсэн. Тиймээс арван жилдээ сайн сурлагатай байж чадаагүй ээ” гэх яриа байдаг?

-Монгол хэл, бичиг үсгийн тухайд бид баялаг түүхтэй ард түмэн. Руни, хятан, монгол, дөрвөлжин, тод, соёмбо гээд одоо бидний хэрэглэж байгаа кирилл үсгийг оролцуулаад нийт 10 гаруй бичиг үсэг хэрэглэж ирсэн байна. Үүнээс он цагийн шалгуурыг давж, хамгийн удаан хугацаанд хэрэглэгдэж байгаа нь монгол бичиг. Монгол бичиг дээр суурилан шинээр бичиг зохиож байсан үүх түүх ч бас бий. Дөрвөлжин, тод, цаашлаад манж бичгийг хүртэл монгол бичиг дээр үндэслэн зохиосон байдаг. Монгол бичигт шилжсэн 1990-ээд оны тэр үе зөвхөн хүүхэд гэлтгүй ихэнх хүмүүст хүндрэлтэй, хүлээж байгаагүй гэнэтийн зүйл байсан болов уу. Яагаад гэвэл кирилл үсгээр “уул” гэж бичиж, уншиж сурсан хүмүүс чинь гэнэт л “агула” гэж бичээд  “уул” гэж уншаад эхлэхээр шинэ юм шиг санагдаж, дасахад хэцүү байсан нь ойлгомжтой. Үнэндээ бол бичлэг дуудлага ингэж зөрөх нь аль ч хэлэнд байдаг үзэгдэл, тиймээс хэвшиж дасах л хэрэгтэй энэ тохиолдолд. Өөр зүйлгүй. Мөн шат дараатайгаар, жинхэнэ ёсоор нь монгол бичигт шилжих ажлыг хийх хэрэгтэй байсан болов уу. Тэгсэн бол одоо яригдаад байгаа асуудлууд гарахгүй байсан.

-Өнөөдөр залуучуудын дунд монгол хэл, бичиг хэрэггүй. Яах юм. Англи хэлтэй байхад болно гэх хандлага залуучуудын дунд их байна?

-Манай залуучуудын үндэсний ухамсар, үндсэрхэг үзэл харин ч өсч байна гэж би хардаг.

Тиймээс монгол хэл, бичгээ гадуурхаж байгаа нь юу л бол. Харин англи хэлний хувьд англи хэл дэлхийн хамгийн түгээмэл хэл гэдэг нь хэнд ч нууц биш. Англи хэл хүмүүсийг нэгтгэж, дэлхийн өнцөг булан бүрээс ирсэн хүмүүстэй харьцахад тусалж байна. Тиймээс өнөөгийн нийгэмд англи хэлийг идэвхийлэн сурч судлахгүй байхын арга байхгүй л дээ.

-Манай улс монгол хэлний дүрэмдээ байсхийгээд өөрчлөлт оруулаад байдаг. Үүнээс болоод монгол хэл, бичгээр сайн ярьж, бичдэг хүн ховор боллоо?

-Энэ асуудлыг тусгайлан хариуцаж ажиллаж байгаа их дээд сургуулийн багш, Хэл Зохиолын Хүрээлэнгийн эрдэмтэн судлаачдын бүрэлдэхүүнтэй зөвлөл бий. Хэлний бодлогын үндэсний зөвлөл гээд. Тэндээс Ц.Дамдинсүрэн гуайн зохиосон үсгийн дүрмийг боловсруулж журамлаад зөв бичгийн толь хийж байгаа. Тун удахгүй хэвлэгдэж гарах байх. Тиймээс та дээрх зөвлөлд хандвал энэ талаарх дэлгэрэнгүй, тодорхой мэдээллийг авах бүрэн бололцоотой гэдгийг хэлмээр байна.

Миний зүгээс хэлэхэд манайхан монгол хэлээрээ яруу сайхан ярих, ялангуяа зөв бичих тал дээр асуудал бий нь үнэн. Үүнийг зохицуулж, нэг мөр болгон журамлахын тулд олон нийтэд хандсан ажлыг хийвэл илүү бодит үр өгөөжөө өгөх юм шиг санагддагаа дашрамд бас хэлье.

Энэ мэдээнд өгөх таны сэтгэгдэл?
0
ЗөвЗөв
0
ХахаХаха
0
ХөөрхөнХөөрхөн
0
ГайхмаарГайхмаар
0
ХарамсалтайХарамсалтай
0
ТэнэглэлТэнэглэл
0
БурууБуруу
Баярлалаа!

Холбоотой мэдээ

107 сэтгэгдэл

News.mn сайтад сэтгэгдэл оруулахад анхаарах зүйлс

Avatar

ОРОСЫН КОЛОНИ 2018-03-01 202.179.27.246

ОРОСУУДДАА АЛГАДУУЛААД БАЯРЛАЖ АЧИЙГ НЬ САНАЖ БАЙХДАА ТААРСАН ҮХЭРНҮҮД

Avatar

Зочин 2018-03-01 59.153.114.151

Хегийн Сэтгуулч нэртэй заваан шуламнууд хэдэн тегрегийн бичилт хийж тавиад байгаа СэтХэтХуулэгч чалчаанууд вэ??? Та нар тэр инглиш Латинтайгаа ухэж далдарвал таарна шуу. Мэдрэл чавганц минь зайлаарай монголоос.

Avatar

Зочин 2018-03-01 103.26.195.71

Уйгаржин монгол бичиг бол 1206 оноос Монгол үндэстний түүх,тусгаар тогтнолын баталгаа байсан.Чингис хаан энэ бичгээр дэлхийн зэнт,түүний дараах хаадууд энэ бичгээр төр засгаа тохинуулж,ард түмэнэ энэ бичгээр соёлоо бичиж,энэ бичгээр харилцаж газар нутгаа хамгаалан тэмцсэн.Эрх чөлөө тусгаар тогтнолын бичиг байсан.1990 оны ардчиллын нөхөд шашин,Монгол бичгийг сэргээнэ гэж дөрөөлж гарч ирээд орхисон.Одоо крилл нь бөөн алдаа.2012 оноос латин үэсгт шилжинэ гэж УИХ 2003 онд тогтоол гаргаад байхгүй.Латин үсэгт шилжинэ гэсэн амлалт Казахаас хоцорлоо.

Avatar

Зочин 2018-03-01 202.9.43.34

Тийм юм бол уйгаржин бичгээ сэргээчихвэл Чингисийн үейинх шиг хүчирхэг Их Монгол улсаа байгуулчих юм байна. Энэ муу кирилл үсгийг даруй халж хаявал Монгол ялна.

Avatar

Зочин 2018-03-01 202.9.43.34

Монголчууд түүхэндээ хэзээ ч өөрийн үндэсний бичиг үсэг зохиож байгаагүй. Уйгаржин ч, кирилл ч гаднаас авсан бичиг үсэг. 700-800 жилийн өмнө уйгаржин бичгийг авч хэрэглэсэн, 1930-40-өөд оноос кирилл бичиг үсгийг хэрэглэж байгаа. Адилхан л гаднаас "импортоор" авсан. Тэхээр ор байхгүй "монгол бичиг" үсгэээ сэргээнэ, мэргээнэ энэ тэр гэж солиорцгоож ертөнцийн онигоо болж байдгаа больцгоовол таарна.

Avatar

Зочин 2018-03-01 59.153.114.151

Чам шиг тэнэгтэй юуч ярих вэ дээ??? Малаа

Avatar

Зочин 2018-03-01 66.181.184.9

ҮЗБЭК КАЗАК КИРГИЗ ӨӨРИЙН БИЧИГ ҮСЭГГҮЙ АРД ТҮМЭЭН.ХУУЧИН ЦАГТ МОНГОЛ ЭСВЭЛ АРАБААР ХАРИЦДАГ БАЙЖЭЭ.

Avatar

Nar 2018-03-01 66.181.184.119

Latin isegt shiljih shaardlaga baohgui. Harin huuchin Mongol bichgee hezee ch orhigduilj bolohgui. Kril usegtei ch ooroin Mongol undestnii eh bichgee yr ydamdaa uldeeh ni soyol, hel bichig, utga zohioliin unet zuilsiin neg gej bi beer bogino uhaandaa tungaan bodnom. Ediin zasag, uls tur, ard tumnii sj smisral togtborgui ene geeli hahuitai orchind ene metiin demii zuilsiig yarih ni demii toorpgdol buyu hiirheld hurgeh ayultai.

Avatar

Зочин 2018-03-01 182.160.3.80

10 жилийн багш нар нь хүүхдүүддээ Монгол бичиг зааж чадахгүй байна. Монгол бичгээр IOS, Android, Photoshop, Word гэх мэт програм ашиглаж бичих хүндрэлтэй байдаг. Энэ мэт шалтгаанаас Монгол бичгийн хэрэглээ хэрэгцээгүй хэвээр байна.

Avatar

Зочин 2018-03-01 182.160.3.80

Оросын колони орнууд Крилл үсэгтэй байдаг. Өвөрмонголчууд Монгол хэл бичгээ зэрэг ашиглаж байна. Буриад, Ар Монголчууд Оросын дагуул колони

Avatar

АХ 2018-03-01 150.129.140.108

Сайн байцгаана уу.
Санаа бодлоо уралдуулж байгаа нь сайшаалтай, талархаж байна. Латин бол мөхсөн хэл гэдэг. Одоо байгалийн шинжлэх ухааны нэр томъёог л латин хэлээр бичиж тэмдэглэдэг бай. Харин латин үсгийг нь европынхон өөр өөрийн хэлний онцлогт тохируулан ашиглаж байгаа. Угаасаа хэл нь латин гаралтай гэж ойлгож байна. Харин бидний хувьд латин бичигт шилжих шаардлага байхгүй. Угуул бичгээ ч сэргээж чадахгүй байгаа шүү дээ.

Avatar

монгу 2018-03-01 188.244.248.104

унжигдахгу-уншигдахгуй гэж уншаарай

Avatar

монгу 2018-03-01 188.244.248.104

усэг сольсноор дэлхийн ш/у соелыг эзэмшихгу.оор хэл гун орчуулгатай мэддэг болсноор энэ ажил хиййггднэ Мал Mal крилл латинаар бичлээ ш/у яамар ялгаа бна вэ МОнголын ундэсний олон нийтийн радио телевиз латинаар бичсэнээр Бродагастер гэж унжигдахгуй л болов уу

Avatar

Зочин 2018-03-01 64.119.16.188

beleehen mongol bichig baihad uun bas latin

Avatar

Мунда 2018-03-01 27.123.214.105

Латин үсэгрүү шилжих ямарч шаардлага байхгүй. 35 тэмдэгт үсэг харин ч бидэнд аливаа сёрч энжинд маш их хэрэг болно. Байгаа юмыг байгаар нь үлдээ. Монгол хэлний дүрэм болоод л байсан гэтэл хэдэн мудакууд мөнгө хийх зорилгоор зөв бичгийн дүрэмд өөрчлөлт оруулснааё болж Монгочууд Монголын хэл зүй, бичгийн соёл маш их хохироод бна. 24 ширхэг Латин үсэг цээжилж чадахгүй Монголчуудыг ланин үсгээр бичдэг болгоно гэвэл хол очиж [Хориотой Үг]. Малууд өөрчлөлт болгоны ард асар их мөнгө хэсэг бүлэг итгээдүүд хийж, нөгөө талаар ард түмнийг хохироодог. Ард түмэн Та нарын төлсөн татварын мөнгөөр гараа угааж, бас иргэдийг хохироодог. Болж бүтэж бгаа юмыг бүү оролд. Шинэ юм бүтээцгээ

Avatar

Зочин 2018-03-01 139.227.245.153

Назарбаев үнэхээр ухаантай, алсын хараатай хүн гэдгээ дахин харууллаа. Монгол ч гэсэн яаралтай латин үсэгт шилжих хэрэгтэй.

Avatar

зочин 2018-03-01

тэнэгт муу үхэр

Avatar

dorjoo 2018-03-01 124.158.109.140

mohgolchuud bid uragshaa harj hogjih uchirtai. delhiin ornuudin shinjleh uhaan, tehnologiin hogjiloos suraltsahad angli hel suraltsah.ulmaar latin hel chuhal shaarlagatai bolj baigaag bidnii uhaant mongolchuud erhbish gadarlaj,negiig bodotsgooj baigaa bolov uu. latin usegt shiljih beltgelii urdaas tolovlogootei hiih ni iluudehguibaih gej bodoj bn. 21-р зуунд инүүдлийн соел иргэншил ихээхэн өөрчлөгдөж малчид маань малаа мотоциклээр хариулж, машинаар нүүэл хийж, газан плиткан дээр хоол цайгаа хииж, гэрэл цахилгаан, цахилгаан хэрэгсэлөргөн ашигалж, газар сайгүй ухаалаг гар утас, интернет, мобил банк, фейсбүүк ашиглаж, кредит карт,ашиглан, холын Америк, Европт байгаа ах дүү үр хүүхдүүдтэй гар утас, интернетээр харилцан, улмаар цаг агаар, ХАА н биржийн мэдээ, захын үний өөрчлөлтийг хотынхноос хурдан хүлээн авч амдрал, үйл ажиллагааг зохицуулж чаддаг болсон нь мэдээллийн технологийн двшилтэй салшгүй холбоотой. Тиимээс ирээдүйд латин үсэгт шилжих бэлтгэлийн талаар бодолцох ёстой асуудал байх болов уу, бид зөвхөн үндэсний бүхэн сайхан гэсэн дангаарших үзэл бодлоо эргэн харж, дэлхийн нийтлэг хандлаг хэрхэн явагдаж буй гэдгийг анхаарч, буддизмийн үгн ухааны арга билгийн үүднээс хандах нь зүйтэй болов уу

Avatar

Мунда 2018-03-01 27.123.214.105

Эхлээд хуучин шигээ кирил Монголоор, сачий чинь хүрвэл хуучин Монголоор ард түмнээ зөв бичдэг бологчихоод дараан элдэв юм бод. Цөөхөн хэдэн латин үсэг цээжлэж чадахгүй, бүр Монгочуудыг латин үсэгрүү шилжүүлэн гэж дэмий юм бодхоо боль. Монголчуудыг ариаль дорд үзээд бгаа юм бусуу. Англи хэл бол зүгээр л нэг хэрэглээ. Монголчуудад Сурч ядаад байх юм байхгүй. Өөр юмаар оролд золигоо. If I am making spelling mistake then its your bloody fault.

Avatar

Ахлам 2018-03-01 124.158.74.2

Ер нь боловсролын тал дээр эргэлт хийх нь манай улсын тулгамдсан асуудлуудын нэг болоод байна. Одоо бичиг үсэг мэддэггүй хагас англи хэлтэй хүүхдүүд хотоор дүүрэн болоод байна. Манай улс 1990- ээд оны үед Монгол бичигтээ шууд шилжих байсан юм. Бүх сургууль албан газруудад Монгол бичгийн сургалт эрчимтэй явагдаж байсан юм. Нэг гайтай эрдэмтэн нэртэй өвгөн саад болсон гэж хэлний чиглэлийн хүмүүс одоо болтол харамсан ярьдаг. Монгол бичигтээ шилжих чухал шийдвэр гаргах талаар эрдэмтэд судлаачдаас санал асуулт явуулсан гэдэг. Гэтэл Гаадамба гэдэг өвгөн эрдэмтэн цаг нь болоогүй криллээрээ явсан нь дээр ухааны юм хэлж эрчимтэй явагдаж байсан ажил зогссон гэж хүмүүс харамсан ярьдаг. Тэр үед Монгол бичигтээ шилжчихсэн бол соёлын тухайд том хувьсгал болох байлаа.

Avatar

Зочин 2018-03-01 65.49.68.205

Гаадамба гуайн хүүхэд нь одоо ШУА-ийн Хэл зохиолын хүрээлэнгийн дарга Г.Билгүүдэй шүү дээ. Тийм учраас энэ байгууллагаас монгол бичгээ гэх хүн гарч ирэхгүй.

Avatar

Зочин 2018-03-01 43.242.243.150

Социализмын үед байсан бүх зүйл үгүй болсон, харин бичиг нь …

Avatar

ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠣᠯᠣᠰ ᠮᠥᠩᠬᠡ 2018-03-01 65.49.68.205

ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠬᠥᠮᠣᠨ ᠶᠣᠮ ᠪᠣᠯ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠪᠢᠴᠢᠭ ᠰᠣᠷ᠃ ᠮᠡᠳᠡᠷᠡᠯ ᠮᠠᠭᠣᠲᠠᠢ ᠪᠢᠰᠢ ᠪᠣᠯ ᠭᠣᠷᠪᠠᠨ ᠬᠣᠨᠣᠭ ᠲᠣ ᠣᠩᠰᠢᠵᠤ ᠰᠣᠷᠳᠠᠭ ᠪᠢᠴᠢᠭ᠃ ᠣᠷᠣᠰ ᠊ᠤᠨ ᠻᠢᠷᠢᠯ ᠪᠢᠴᠢᠭ ᠊ᠢᠢᠡᠷ ᠵᠥᠪ ᠪᠢᠴᠢᠵᠤ ᠴᠢᠳᠠᠬᠣ ᠥᠭᠡᠢ ᠬᠡᠪᠲᠡᠵᠤ ᠶᠠᠭᠣᠨ ᠯᠠᠲᠢᠨ ᠪᠢᠴᠢᠭ ᠪᠣᠢ᠃ ᠻᠢᠷᠢᠯ ᠥᠰᠥᠭ ᠰᠣᠷᠣᠭᠠᠳ ᠣᠷᠣᠰ ᠬᠡᠯᠡ ᠮᠡᠳᠡᠳᠡᠭ ᠪᠣᠯᠣᠭᠰᠠᠨ ᠶᠣᠮ ᠊ᠣᠣ᠂ ᠯᠠᠲᠢᠨ ᠥᠰᠥᠭ ᠰᠣᠷᠪᠠᠯ ᠠᠩᠯᠢ ᠬᠡᠯᠡ ᠲᠡᠢ ᠪᠣᠯᠬᠣ ᠊ᠣᠣ᠂ ᠬᠣᠷᠢᠨ ᠵᠢᠯ ᠯᠠᠲᠢᠨ ᠥᠰᠥᠭ ᠬᠡᠷᠡᠭᠯᠡᠯ᠎ᠡ ᠲᠠ ᠨᠠᠷ ᠰᠣᠷᠬᠣ ᠨᠢ ᠶᠠᠭᠠᠬᠢᠭᠰᠠᠨ ᠶᠣᠮ ᠪᠣᠢ᠃ ᠥᠪᠡᠷ ᠊ᠤᠨ ᠥᠨᠳᠥᠰᠥᠲᠡᠨ ᠊ᠤ ᠪᠢᠴᠢᠭ ᠥᠰᠥᠭ ᠊ᠢᠢᠡᠨ ᠬᠠᠢᠢᠷᠠᠯᠠᠬᠤ ᠥᠭᠡᠢ ᠪᠣᠯ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠬᠥᠮᠣᠨ ᠪᠢᠰᠢ᠃

Avatar

ᠵᠥᠪ ᠰᠢᠦ 2018-03-01 64.119.18.100

ᠳᠡᠮᠵᠢᠵᠦ ᠪᠠᠢᠨ᠎ᠠ᠃ ᠮᠤᠩᠭᠤᠯ ᠪᠢᠴᠢᠭ ᠢᠢᠡᠨ ᠰᠤᠷᠴᠠᠭᠠᠢ ᠠ

Avatar

Зочин 2018-03-01 64.119.17.202

Юу гэж байгаа юм бэ, уншиж чадахгүй байна. Хаанаас эхлэх вэ, дээрээс, доороос?

Avatar

Зочин 2018-03-01 202.131.245.243

Тэр латин үсэгт шилжсэн туршилт чинь Орост хэрэгжүүлсэн Коминтерний бусармаг ажиллагаа байсан юм. Тэрийг нь манай бууны ноход хэрэгжүүлж байсан юм. Сталин багш түүнийг зогсоосон нь сайн болсон.

Avatar

Зочин 2018-03-01 175.223.27.205

БАС ЮУГАА ИЛИЙРЭЭД БАЙГААН БЭ. ЗҮГЭЭР ӨӨРИЙН ГЭСЭН МОНГОЛ БИЧИГТЭЭ Л ШИЛЖИХ ХЭРЭГТЭЙ. МОНГОЛ БИЧИГ БОЛ МОНГОЛЫНХ БИШ ГЭЖ ИЛИЙРЧ МӨӨРДӨГ ҮМБҮҮНҮҮД СУРЧ ЧАДАХГҮЙ МОНГОЛООС ЗАЙ Л. АЛЬ Ч ХЭЛ ӨӨР ХЭЛ БИЧГЭЭС САНАА АВСАН БАЙДАГ. ЕВРОПЫН УЛСУУДЫН БИЧИГ ХООРОНДОО МАШ ТӨСТЭЙ, ЯПОН СОЛОНГОСЧУУД БИЧИГ ҮСГЭЭ ХАНЗНААС САНАА АВСАН БАЙДАГ. МОНГОЛ ЮМ БОЛ МОНГОЛООРОО Л БАЙХ ЕСТОЙ. МОНГОЛ БИЧГИЙГ БИДНЭЭС ӨӨР ХЭН ХЭРЭГЛЭХ ВЭ. ОРЧИН ҮЕД ТААРУУЛААД ҮЕЭР САЛГАЖ ЮМУУ ҮСЭГ НЭГ БҮРЭЭР НЬ САЛГААД ХЭВТЭЭ БИЧИЖ БОЛОХООР ӨӨРЧИЛСӨН Ч БОЛНО ШҮҮ ДЭЭ. ЮУН ЛАТИН ҮСЭГ ЦААШАА ЗАЙ Л.

Avatar

Мөрөөрөө мөөмөө унжуулаад сууцгааж бай. 2018-03-01 202.131.245.243

Бичиг солих чинь мөнгөгүй, [Хориотой Үг] гуйлгачингуудын хийдэг ажил биш. 27 жил янз бүрийн туршилтанд орлоо. Одоо больж үз. Тайван амьдармаар байна.

Avatar

Зочин 2018-03-01 202.179.26.215

bitgii balairaad baigaachee

Avatar

үсэг 2018-03-01 66.181.166.154

аливаа нэг үеийг өнгөрсөн түүхээс нь холдуулахын тулд бичгийн үсгээ солидог нь үнэн

Avatar

Зочин 2018-03-01 175.223.27.205

БАС ЮУГАА ИЛИЙРЭЭД БАЙГААН БЭ. ЗҮГЭЭР ӨӨРИЙН ГЭСЭН МОНГОЛ БИЧИГТЭЭ Л ШИЛЖИХ ХЭРЭГТЭЙ. МОНГОЛ БИЧИГ БОЛ МОНГОЛЫНХ БИШ ГЭЖ ИЛИЙРЧ МӨӨРДӨГ ҮМБҮҮНҮҮД СУРЧ ЧАДАХГҮЙ МОНГОЛООС ЗАЙ Л. АЛЬ Ч ХЭЛ ӨӨР ХЭЛ БИЧГЭЭС САНАА АВСАН БАЙДАГ. ЕВРОПЫН УЛСУУДЫН БИЧИГ ХООРОНДОО МАШ ТӨСТЭЙ, ЯПОН СОЛОНГОСЧУУД БИЧИГ ҮСГЭЭ ХАНЗНААС САНАА АВСАН БАЙДАГ. МОНГОЛ ЮМ БОЛ МОНГОЛООРОО Л БАЙХ ЕСТОЙ. МОНГОЛ БИЧГИЙГ БИДНЭЭС ӨӨР ХЭН ХЭРЭГЛЭХ ВЭ. ОРЧИН ҮЕД ТААРУУЛААД ҮЕЭР САЛГАЖ ЮМУУ ҮСЭГ НЭГ БҮРЭЭР НЬ САЛГААД ХЭВТЭЭ БИЧИЖ БОЛОХООР ӨӨРЧИЛСӨН Ч БОЛНО ШҮҮ ДЭЭ. ЮУН ЛАТИН ҮСЭГ ЦААШАА ЗАЙ Л.

Avatar

Зочин 2018-03-01 175.223.27.205

БАС ЮУГАА ИЛИЙРЭЭД БАЙГААН БЭ. ЗҮГЭЭР ӨӨРИЙН ГЭСЭН МОНГОЛ БИЧИГТЭЭ Л ШИЛЖИХ ХЭРЭГТЭЙ. МОНГОЛ БИЧИГ БОЛ МОНГОЛЫНХ БИШ ГЭЖ ИЛИЙРЧ МӨӨРДӨГ ҮМБҮҮНҮҮД СУРЧ ЧАДАХГҮЙ МОНГОЛООС ЗАЙ Л. АЛЬ Ч ХЭЛ ӨӨР ХЭЛ БИЧГЭЭС САНАА АВСАН БАЙДАГ. ЕВРОПЫН УЛСУУДЫН БИЧИГ ХООРОНДОО МАШ ТӨСТЭЙ, ЯПОН СОЛОНГОСЧУУД БИЧИГ ҮСГЭЭ ХАНЗНААС САНАА АВСАН БАЙДАГ. МОНГОЛ ЮМ БОЛ МОНГОЛООРОО Л БАЙХ ЕСТОЙ. МОНГОЛ БИЧГИЙГ БИДНЭЭС ӨӨР ХЭН ХЭРЭГЛЭХ ВЭ. ОРЧИН ҮЕД ТААРУУЛААД ҮЕЭР САЛГАЖ ЮМУУ ҮСЭГ НЭГ БҮРЭЭР НЬ САЛГААД ХЭВТЭЭ БИЧИЖ БОЛОХООР ӨӨРЧИЛСӨН Ч БОЛНО ШҮҮ ДЭЭ. ЮУН ЛАТИН ҮСЭГ ЦААШАА ЗАЙ Л.

Avatar

Зочин 2018-03-01 175.223.27.205

БАС ЮУГАА ИЛИЙРЭЭД БАЙГААН БЭ. ЗҮГЭЭР ӨӨРИЙН ГЭСЭН МОНГОЛ БИЧИГТЭЭ Л ШИЛЖИХ ХЭРЭГТЭЙ. МОНГОЛ БИЧИГ БОЛ МОНГОЛЫНХ БИШ ГЭЖ ИЛИЙРЧ МӨӨРДӨГ ҮМБҮҮНҮҮД СУРЧ ЧАДАХГҮЙ МОНГОЛООС ЗАЙ Л. АЛЬ Ч ХЭЛ ӨӨР ХЭЛ БИЧГЭЭС САНАА АВСАН БАЙДАГ. ЕВРОПЫН УЛСУУДЫН БИЧИГ ХООРОНДОО МАШ ТӨСТЭЙ, ЯПОН СОЛОНГОСЧУУД БИЧИГ ҮСГЭЭ ХАНЗНААС САНАА АВСАН БАЙДАГ. МОНГОЛ ЮМ БОЛ МОНГОЛООРОО Л БАЙХ ЕСТОЙ. МОНГОЛ БИЧГИЙГ БИДНЭЭС ӨӨР ХЭН ХЭРЭГЛЭХ ВЭ. ОРЧИН ҮЕД ТААРУУЛААД ҮЕЭР САЛГАЖ ЮМУУ ҮСЭГ НЭГ БҮРЭЭР НЬ САЛГААД ХЭВТЭЭ БИЧИЖ БОЛОХООР ӨӨРЧИЛСӨН Ч БОЛНО ШҮҮ ДЭЭ. ЮУН ЛАТИН ҮСЭГ ЦААШАА ЗАЙ Л.

Avatar

Зочин 2018-03-01 175.223.27.205

БАС ЮУГАА ИЛИЙРЭЭД БАЙГААН БЭ. ЗҮГЭЭР ӨӨРИЙН ГЭСЭН МОНГОЛ БИЧИГТЭЭ Л ШИЛЖИХ ХЭРЭГТЭЙ. МОНГОЛ БИЧИГ БОЛ МОНГОЛЫНХ БИШ ГЭЖ ИЛИЙРЧ МӨӨРДӨГ ҮМБҮҮНҮҮД СУРЧ ЧАДАХГҮЙ МОНГОЛООС ЗАЙ Л. АЛЬ Ч ХЭЛ ӨӨР ХЭЛ БИЧГЭЭС САНАА АВСАН БАЙДАГ. ЕВРОПЫН УЛСУУДЫН БИЧИГ ХООРОНДОО МАШ ТӨСТЭЙ, ЯПОН СОЛОНГОСЧУУД БИЧИГ ҮСГЭЭ ХАНЗНААС САНАА АВСАН БАЙДАГ. МОНГОЛ ЮМ БОЛ МОНГОЛООРОО Л БАЙХ ЕСТОЙ. МОНГОЛ БИЧГИЙГ БИДНЭЭС ӨӨР ХЭН ХЭРЭГЛЭХ ВЭ. ОРЧИН ҮЕД ТААРУУЛААД ҮЕЭР САЛГАЖ ЮМУУ ҮСЭГ НЭГ БҮРЭЭР НЬ САЛГААД ХЭВТЭЭ БИЧИЖ БОЛОХООР ӨӨРЧИЛСӨН Ч БОЛНО ШҮҮ ДЭЭ. ЮУН ЛАТИН ҮСЭГ ЦААШАА ЗАЙ Л.

Avatar

Зочин 2018-03-01 175.223.27.205

БАС ЮУГАА ИЛИЙРЭЭД БАЙГААН БЭ. ЗҮГЭЭР ӨӨРИЙН ГЭСЭН МОНГОЛ БИЧИГТЭЭ Л ШИЛЖИХ ХЭРЭГТЭЙ. МОНГОЛ БИЧИГ БОЛ МОНГОЛЫНХ БИШ ГЭЖ ИЛИЙРЧ МӨӨРДӨГ ҮМБҮҮНҮҮД СУРЧ ЧАДАХГҮЙ МОНГОЛООС [Хориотой Үг]. АЛЬ Ч ХЭЛ ӨӨР ХЭЛ БИЧГЭЭС САНАА АВСАН БАЙДАГ. ЕВРОПЫН УЛСУУДЫН БИЧИГ ХООРОНДОО МАШ ТӨСТЭЙ, ЯПОН СОЛОНГОСЧУУД БИЧИГ ҮСГЭЭ ХАНЗНААС САНАА АВСАН БАЙДАГ. МОНГОЛ ЮМ БОЛ МОНГОЛООРОО Л БАЙВХ ЕСТОЙ. МОНГОЛ БИЧГИЙГ БИДНЭЭС ӨӨР ХЭН ХЭРЭГЛЭХ ВЭ. ОРЧИН ҮЕД ТААРУУЛААД ҮЕЭР САЛГАЖ ЮМУУ ҮСЭГ НЭГ БҮРЭЭР НЬ САЛГААД ХЭВТЭЭ БИЧИЖ БОЛОХООР ӨӨРЧИЛСӨН Ч БОЛНО ШҮҮ ДЭЭ. ЮУН ЛАТИН ҮСЭГ ЦААШАА [Хориотой Үг].

Avatar

Зочин 2018-03-01 202.179.26.215

odoogiihooroo l baigaachee. tur n' uimeed baihad bas useg solih geed. buur uls ch ugui bolohiig husee yu?

Avatar

зараа 2018-03-01 182.160.37.244

хэлж ярьж байгаа нь өөрийн итгэл үнэмшил үгүй, бөөрөнхийлсэн, ядмагхан судлаач гэдэг нь илт. тийм байж өөрөө ч сайн ойлгоогүй зүйлээ ам мэдэн ярьсны хэрэггүй ээ.

Avatar

Зочин 2018-03-01 103.14.38.130

Харин ч ултай, үндэслэлтэй, туйлшраагүй, жинхэнэ судлаач хүн байна

Avatar

Зочин 2018-03-01 103.57.93.140

Ул суурьтай сайхан ярьжээ. Мэдээж энэ хэсэг бол маш чухал "Хэрвээ улс оронд зайлшгүй шаардлага байвал, үүнийг хийж болно оо гэж. Миний хувьд иймэрхүү өөрчлөлтийг хийх нөхцөл байдал, онц шаардлагыг одоохондоо олж харахгүй байна."

Avatar

Дорж 2018-03-01 202.5.196.42

Үсэг солих тийм амар юм биш. Үүнийг монгол бичгээс кирил бичигт шилжсэн түүх харуулж байгаа. Дахиад өөрчлөлт хийж латин бичигт шилжих болбол энэхүү эмзэг түүх давтагдах болно. Кирил дээрх үнэт бичиг ном дараагийн үеийнхэнд хүртээмж муутай болно. Тэгээд ч латин/англи/ үсгээр ts,ch,ch,ya,yo,yu,kh, гэх мэт давхар үсгээр авиа тэмдэглэх зэрэг нь бичвэрийн хэмжээ,ном хэвлэлийн цаас,зардал мэтэд маш сөрөг нөлөөтэй. За нөгөө Ө,Ү мэтийгээ яахав,урт хос эгшиг гээд аятай биш юм зөндөө шүү. Орост 20-р зууны эхээр гийгүүлэгчээр төгссөн үгийн адагт Ъ бичдэг байсныг болиулснаас хэвлэлийн зардлын асар их хэмнэлт гарсан гэдэг. Бодолтой хандахгүй бол болохгүй зүйлд бичиг үсгийн асуудал зүй ёсоор орно. Хийх юм их,заавал бичгээрээ оролдоод яах вэ таминь.Ондоо юмаа сайжруулъя. Бичиг үсэг маань үүргээ сайн биелүүлж байгаа шүү дээ. Болж байгаа зүйлээрээ оролдвол эвдэж байж дуусдаг гэдэг үг бийг сануулъя.

Avatar

Зочин 2018-03-01 202.21.106.119

Латин үсэг руу шилжих зөв. Назарбаев казак хэлийг Латин үсэг руу шилжүүлж байгаа нь их учиртай. Уг нь мань хүн Орос улсад элэгтэй, кирил бичгээс салах дургүй олон жил гүрийсэн. Узбек, Азер, Туркмен зэрэг улс аль 90-ээд онд шилжсэн. Гэтэл Оросууд элдэвээр оролдож асар ихээр дарамталж эхэлсэн тул Казакстан улс хөрш Узбек, Туркмен шиг Оросын нөлөөгөөс ангижрахын тулд латин үсэг авахаас өөр өргөгүй өолоод байна. Тэгээд ч улс нь олон улстай хөл нийлүүлэхэд латин үсэг тус болохыг харсан. Монголд ч гэсэг сүүлийг үед оросууд төмөр зам, УЦС, уран гээд элдвээр дарамтлаад эхэлсэн. Энэ нөхцөлд латин үсэг бага ч болов оросын нөлөөг багасгахад хувь нэмэр оруулж техник, тэхнологи, олон улсын хамтын нийгэмлэгт ойр байхад туслах учраас шилжсэн нь дээр

Avatar

Зочин 2018-03-01 27.123.212.140

Бишээ мөнхцэцэг авгай шүү дээ. Энэ [Хориотой Үг] монгол хэл криллээр юу ч ойлгодоггүй хони байна

Avatar

Зочин 2018-03-01 182.160.4.151

Хуучин Монгол бичиг чинь уйгараас авсан биз дээ. Энийг чинь сурах гэсээр байгаад аль ч үгүй хоцрогдоно. Хуучин Монгол бичгийг хүссэн хүмүүс нь, шинжлэх ухааных нь сураад хөгжүүлээд явна биз. Ард түмнийг математикт сургах гэс

Avatar

судлаач 2018-03-01 103.14.38.130

Уйгаржин бичиг нь 10 мянган жилийн түүхтэй арамей, ассирийн, эртний еврей, арабын гээд бичиг үсэгтэй холбоотой гэж гадаадын эрдэмтэд үздэг учраас манай үндэсний монгол бичиг гээд байх нь зөв үү?

Avatar

Зочин 2018-03-01 182.160.4.151

Буриад Өвөрмонгол ар Монголыгоо боловсролоороо үнэхээр дээрэлхдэг. [Хориотой Үг] монгочууд бид ганцхан хэлтэй, тэр хэлээрээ гадаадын мэдээллийг олж уншиж чаддаггүй. Иймээс эдийн засгийн боломж нь байваас үтэр түргэн латин бичигт шилжих ёстой. Монголчууд ядаж хоёр хэлтэй байхгүй бол үнэхээр шараа болдог. Иймд англи орос хятад япон солонгос хэлний сайн мэдлэгтэй иргэдтэй болмоор байна. Эсвэл Казахстан шиг бүх сургуулиа англи хэлээр хичээллүүлж залуусаа өрсөлдөх чадвартай болгох хэрэгтэй. Ингэхгүй бол хоцрогдож хүний хоол боол колони болно шүү.

Avatar

Зочин 2018-03-01 202.9.40.163

Айхтар том луйвар хийгдэхийн өмнө энэ сэдэв гарч ирэх юм!

Avatar

Зочин 2018-03-01 27.123.212.140

Уранцэцэг авгай чи криллээр уншаад ойлгохгүй бол монголоос зайлаа [Хориотой Үг] хүүхэн байна. Монгро

Avatar

Зочин 2018-03-01 27.123.212.140

латин үсэг л гэнэ 4 үсэг хасна л гэнэ уйгаржин бичгээ сэргээн нь хэдэн авилгалч нөхөр мөнгө идэхийн дон тусчээ

Avatar

Зочин 2018-03-01 64.119.17.202

Ээ, та нар бичиг үсгээр оролдож болохгүй шүү. Татан буулгаж болдоггүй юм бол 600000аа зүгээр юу ч хийлгүй аваад сууж байсан нь дээр гэдгийг 700 үгийн жагсаалт чинь харуулсан.

Avatar

Зочин 2018-03-01 27.123.212.140

малнууд дахиад л хойч үеэр тоглож хэдэн төгрөг төсвөөс хусахаар шийджээ. Казакстан бол монголоос оюун санаа болон нийгмийн олон үзүүлэлт хөгжлөөр хоцрогдсон улс Тэднийг дуурайх нь үлгэр авахдаа тултал доош орох нь

Avatar

onom 2018-03-01 202.70.34.30

латин үсэгрүү шилжих бол ядах юмгүй ээ. Угаасаа бүх хүн латин үсэг мэддэг, шууд уншина асуудалгүй. Гэхдээ тэгэх хэрэг юу билээ гэвэл тусдаа асуудал.

Avatar

Зочин 2018-03-01 202.21.106.122

гуцдаг [Хориотой Үг] вэ. одоо латинлуу шилжвэл нийтээрээ бичиг үсэггүй харанхуйлуу унана шүү. монгол бичиг заасан заагаагүй 2 ын хооронд алсан, орос , англи хэл давхардуулж аль ч үгүй , одоогын бичиг үсэгтээ ч муу болоод байхад дээр нь латин гэвэл маш том ухралт болно.

Avatar

Зочин 2018-03-01 202.21.100.210

Латинд орсон нь зөвөө

Avatar

Зочин 2018-03-01 103.229.122.2

АЖИЛГҮЙ ЮМНУУД

Avatar

Зочин 2018-03-01 202.21.106.119

Зурагттайгаа бага хэрэлд, чи

Avatar

Ss 2018-03-01 2.134.232.9

mongol bichig bol ertnii iran sogd bichig. Uigaruud sogdoos avaad suuld ni naimanchuud uigaraas avaad hojim ni ih mongol uls avch hereglesen

Avatar

Зочин 2018-03-01 87.187.34.197

Тийм байж болно. Гэхдээ МОНГОЛ БИЧИГ гэж дархлагдаад нэрлэгдээд яваа бичиг. Үүнээс цааш түүнээс илүү донгосох хэрэггүй. Латиныг ч бас хөөвөл финикээс гаралтай гээд солиодоод байж болно шүү дээ.

Avatar

Л.Эрдэнэчимэг 2018-03-01 202.9.41.250

Монгол улс өөрийн бичиг олон жил хэрэглэж ирсэн криллээрээ явж аажимдаа латин хэлэнд орох зөв болов уу

Avatar

Зочин 2018-03-01 202.21.106.122

битгий балайраад бай, өөр шигээ болгохнуу

Avatar

Зочин 2018-03-01 202.21.106.124

Хятад, Солонгос, Япон зэрэг оронууд латинруу ороход маш хүндрэлтэй, тэдний бичиг үсэгт нь тэдний хэл, үндэснийх нь соёл, амьдралынх нь гүн ухаан, ертөнцийг үзэх үзэл гэх мэтийн маш нарийн зүйлүүд нэвт шингэсэн байдаг, харин Монголчуудын хувьд өөр, бид түүхээсээ бичиг үсгээ сольсоор ирсэн түүхтэй, Монгол бичгээс криллрүү шилжиж болсон юм чинь Латинруу шилжихэд асуудал огт байхгүй, харин хүсэл зорилго, санхүү, зохион байгуулалт л бэлэн байх хэрэгтэй. Латиныг эсэргүүцээд байгаа улсууд ихэвчлэн Оросын уяаны ноход. Бид Монгол бичгээс криллрүү шилжихдээ, үндэснийхээ түүх, оюуны уламжлал гэх мэт маш их зүйлээ алдсан. Жишээлэхэд л, бидний дунд 1921 онд Ардын хувьсгал гэгч зүйл болсон гэдэг Орос үлгэрт итгэдэг хүмүүс Монголоор дүүрэн байгаа, бүр энэ төөрөгдлийг хөхүүлэн дэмждэг МАН хэмээх улс төрийн бүлэглэл хүртэл байгаа. Манжууд Монголчуудыг дарлаж байсан гэдэг коммунист түүхэд итгэдэг хүмүүс ч Монголоор дүүрэн. Одоо бид латинруу шилжихэд хоргодоод байх зүйл байхгүй, бид алдах зүйлээ хэдийн алдчихсан, харин ч латинруу шилжснээр Оросуудын нөлөөг эрс багасгаж бидний оюуны эрх чөлөө баталгаажна.

Avatar

Зочин 2018-03-01 202.21.100.210

Дэмжиж байна.

Avatar

Зочин 2018-03-01 202.9.40.163

Уйгар бичгээ сурах санаа өвөр монголийн телевизийг хаа нэг харах юм, дасаагүй болоод тэр үү уншиж барахгүй ХКН мэдээллиийг л сонсох юм.

Avatar

монгол 2018-03-01 59.153.87.39

мал аа гэж

Avatar

Зочин 2018-03-01

Нийгмийн хэлшинжлэлийн судлаачид энэ сэдвээр судалгаа хийчихсэн байгаа, Харин ШУА-г дэлхийн жишигт нийцуулэн яаралтай еерчлехгуй бол шинжлэх ухааны унэн сонсогдохгуй нь энэ улсад!

Avatar

Зочин 2018-03-01 202.21.106.124

Хятад, Солонгос, Япон зэрэг оронууд латинруу ороход маш хүндрэлтэй, тэдний бичиг үсэгт нь тэдний хэл, үндэснийх нь соёл, амьдралынх нь гүн ухаан, ертөнцийг үзэх үзэл гэх мэтийн маш нарийн зүйлүүд нэвт шингэсэн байдаг, харин Монголчуудын хувьд өөр, бид түүхээсээ бичиг үсгээ сольсоор ирсэн түүхтэй, Монгол бичгээс криллрүү шилжиж болсон юм чинь Латинруу шилжихэд асуудал огт байхгүй, харин хүсэл зорилго, санхүү, зохион байгуулалт л бэлэн байх хэрэгтэй. Латиныг эсэргүүцээд байгаа улсууд ихэвчлэн Оросын уяаны ноход. Бид Монгол бичгээс криллрүү шилжихдээ, үндэснийхээ түүх, оюуны уламжлал гэх мэт маш их зүйлээ алдсан. Жишээлэхэд л: Бидний 1921 онд Ардын хувьсгал гэгч зүйл болсон гэдэг Орос үлгэрт итгэдэг хүмүүс Монголоор дүүрэн байгаа, Манжууд Монголчуудыг дарлаж байсан гэдэг коммунист түүхэд итгэдэг хүмүүс ч Монголоор дүүрэн. Одоо бид латинруу шилжихэд хоргодоод байх зүйл байхгүй, бид алдах зүйлээ хэдийн алдчихсан, харин ч латинруу шилжснээр Оросуудын нөлөөг эрс багасгаж бидний оюуны эрх чөлөө баталгаажна.

Avatar

Зочин 2018-03-01 202.5.196.82

монгол бичиг рүү шилжих хэрэгтэй…

Avatar

Зочин 2018-03-01 66.181.161.16

Монгол бичиг чинь Юникодоос устгагдах гээд байна хүмүүсээ тэрийгээ мэдэж байгаа хүн байна уу

Avatar

Монгол 2018-03-01 95.147.17.223

1990-ээд онд үндэсний монгол үсгээ сэргээх гэж оролдсон чигтээ сэргээх байсан юм. Монгол хэл, түүх соёлоо ч мэддэггүй хэдэн дарга түшмэдийн ухаан нь богинодоод сурч дийлээгүй болохоор тэр ажлыг зогсоосон шүү дээ. Монголчууддаа бичиг үсэг таниулсан нь Чингис хааны хамгийн том гавьяа байсан. Одоо Чингис хааныг хүндэтгэж, дурсч байгаа нь энэ гэж нэрийг нь хаа хамаагүй юм болгонд зүүж, амар хялбараар нь баахан хөшөө барьж хөөрцөглөхийн оронд бидэнд өвлүүлсэн дэлхийд хосгүй нандин бичиг үсгээ өвийг сэргээх юмсан.

Avatar

Gonesod 2018-03-01 202.179.26.105

Латин үсэгт шилжих нь яагаад буруу гэж, бүх хүмүүс мессежээ латин үсгээр бичиж байгаа биз дээ, тиймээс энэ олоy янзаар латинаар бичиж байгааг нэг мөр цэгцлэх хэрэгтэй, эхний ээлжинд авто машины улсын дугаарыг шилжүүлэх хэрэгтэй, гэхдээ Монгол хэлээ орхино гэж байхгүй, улам хөгжүүлэх хэрэгтэй

Avatar

зүч 2018-03-01 59.153.87.39

уйгаржин бичиг хэрэгггүй ээ.латин үсэгт шилжих болоогүй байна гэж боддог

Avatar

иргэн 2018-03-01 202.9.40.147

ийм балай зүйл ярьдагаа одоо боль

Avatar

Зочин 2018-03-01 203.91.114.170

Криллээрээ байсан дээр. БҮх салбарын ном крилл дээр байна. Баахан боловсрол муутай, ном уншдаггүй ҮЕ гарна шд. Улс орон өөдөлсөний дараа л юу гэхээс

Avatar

Мөрөөрөө мөөмөө унжуулаад сууцгааж бай. 2018-03-01 202.131.245.243

Бичиг солих чинь мөнгөгүй гуйлгачингуудын хийдэг ажил биш. 27 жил янз бүрийн туршилтанд орлоо. Одоо больж үз. Тайван амьдармаар байна.

Avatar

Зочин 2018-03-01 202.9.43.50

Асар том ажил болох байхдаа. Латинаар 10 хуруугаар шивж сурахаас эхлээл хэхэхэ. Тэхдээ ер нь дэлхий нийтээр Англи хэл дээр бүх зүйл байхад буруудах юм байхгүй л байх.

Avatar

Зочин 2018-03-01 103.26.194.95

галуу дуриаж хол оо холдооно гэгчээр ийм ядуу байхад юун латин усэг зугээр л мороороо бай Монгол хэлэнд дуу авианд кириль усэг маш тохиромжтой, англи хэл сурахад ер доо саад болоогуй бас тэнэг хуухэн мэдэмхийрэх хэрэг байхгуй.,

Avatar

Зочин 2018-03-01 202.170.72.3

Хуучин ЗХУ-н бүрэлдэхүүнд байсан орнууд бодвол Оросоос ямар ч байдлаар тусгаар болсноо бичиг үсэг дээрээ хүртэл харуулах гэж ингэсэн байх. Оросуудын дунд хуучин СССР гүрнээ санагалзагчид их байдаг. Украинаас хүчээр газар нутаг булаасан явдал оросын бүрэлдэхүүнд байсан байтугай дорнод европ, скандинавын орнуудад хүндээр тусч цэрэг зэвсгээ базааж, НАТО идэвхжиж эхэлсэн. Зарим улстөрийн тоймчдын хэлснээр дэлхий нийт гэнэт яаж ч болзошгүй сөргөөлдөөн дунд орсон гэдэг нь ортой.

Avatar

Зочин 2018-03-01 202.21.101.226

Энэ крилл үсгийг одоо халах цаг нь болсон. Оросуудтай л харьцах гээгүй бол. Англи хэлээр дэлхийн хүмүүс хоорондоо ойлголцож байна технологийн дэвшлийг англи хэлтнүүд л тэргүүлж байна. Монголын хойч үед л хэрэгтэй шүү. Казахстаны Назарбаев алсыг харсан мундаг удирдагч гэдгээ харууллаа.

Avatar

Ах нь. 2018-03-01 223.72.73.27

Солиороод бай нус минь. Чи юу ч мэдэхгүй таг байж ийм хэрэгт бүү хошуу дүр!

Avatar

Зочин 2018-03-01 202.21.101.226

1990 онд Хэл Шинжлэлийн доктор профессор Ёндон багш Монгол улс латин үсэгт шилжих ёстой гэж хэлж байлаа. Латин үсэгт эртхэн шилжсэн нь бидэнд хэрэгтэй. Угаасаа одоо бид нар Латин үсгээр л хамаг мессэжээ бичиж байгаа биз дээ

Avatar

Зочин 2018-03-01 66.181.186.162

бичиг үсгийн хэрэглээ зөвхөн мессэж бичих юм уу, тэнэг ээ. Юу ч мэдэхгүй байж олон юм руу хошуугаа дурах хэрэггүй

Avatar

Зочин 2018-03-01 43.228.131.110

[Хориотой Үг] минь чи бас баасаа арилгаж чадахгүй байж бусад руу үсчих хэрэггүй ОРКОО.

Avatar

Зочин 2018-03-01 43.228.131.110

1990 онд Хэл Шинжлэлийн доктор профессор Ёндон багш Монгол улс латин үсэгт шилжих ёстой гэж хэлж байлаа. Латин үсэгт эртхэн шилжсэн нь бидэнд хэрэгтэй. Угаасаа одоо бид нар Латин үсгээр л хамаг мессэжээ бичиж байгаа биз дээ.

Avatar

Ой гутмаар юмнууд 2018-03-01 202.72.245.194

ЭНЭ ХЭЛ БИЧГИЙН МЭРГЭЖИЛТЭН НЭРТЭЙ ХИЙСЭН АЖИЛГҮЙ АМЬТАД ХЭРЭГТЭЙ ЮМ ЯРИХГҮЙ ЭЭ, ОРОС ХЭЛ СУРАХАД ОРОСТ НЭГДЭХЭД ДӨХӨМ БОЛГОЖ ЗОХИСОН МОНГОЛ КИРИЛЛ БИЧГИЙН ДҮРМЭЭ Ч ӨӨРЧИЛЖ ЧАДАХГҮЙ БАЙЖ ЮУ ЯРИХ ВЭ ДЭЭ, МОНГОЛ ХЭЛ АВИА ЗҮЙТЭЙ ЗОХИЦООГҮЙ ЭНЭ БИЧИГ НЬ МОНГОЛ ХЭЛИЙГ БУРУУ ХЭРЭГЛЭХ УЛМААР МӨХӨХӨД ХҮРГЭЖ БАЙНА, ГАНЦ ХОРВООД БАЙХГҮЙ "Щ" ГЭДЭГ ҮСГИЙГ Л ХАЛЧИХАЖ ЧАДАХГҮЙ БАЙЖ ОЛОН ЮМ ЯРИАД ИЧЭЭСЭЙ БИЛЭЭ

Avatar

Зочин 2018-03-01 122.201.24.64

Шорс гэхэд ордог бас Шедрин гэхэд хэрэглэдэг хэрэгтэй үсэг шүү

Avatar

Зочин 2018-03-01 202.131.245.243

Энэ хүүхний нүдэнд мөнгө л харагдаад байгаа юм байна. Баахан ном үйлдвэрлэж шахах гээд л.

Avatar

Зочин 2018-03-01 202.179.30.194

латин гэж солиорохын оронд монгол бичигтээ шилж.

Avatar

баясгалан 2018-03-01 119.40.99.2

эхлээд Хятад, Япон, Солонгос, Орос, Гүрж,Тайланд улсуудыг латин руу оруулчих тэгсний дараа би ороход бэлэн байна

Avatar

Зочин 2018-03-01 202.21.106.124

Хятад, Солонгос , Япон оронууд латинруу ороход маш хүндрэлтэй, тэдний бичиг үсэгт нь хэл, үндэснийх нь соёл, амьдралынх нь гүн ухаан, ертөнцийг үзэх үзэл гэх мэтийн иаш нарийн зүйлүүд нэвт шингэсэн байдаг, харин Монголчуудын хувьд өөр, бид түүхээсээ бичиг үсгээ сольсоор ирсэн түүхтэй, Монгол бичгээс криллрүү шилжиж болсон юм чинь Латинруу шилжихэд асуудал огт байхгүй, харин хүсэл зорилго, санхүү, зөв зохион байгуулалт л бэлэн байх хэрэгтэй. латиныг эсэргүүцээд байгаа улсууд ихэвчлэн кремлийн уяаны ноход.

Avatar

Харанхуй Орос Баясгаланд 2018-03-01 202.179.26.12

Азийн Хятад дуудлага Латинаар тэмдэглэдэг Пининг гэдэг бичигтэй.Япон Хирагана,Солонгост Хангил бас дуудлага тэмдэглэдэг ч аль аль нь Ханзаа хаяагүй.Гүрж Тайландийн бичгүүд тэртэй тэргүй дуудлага тэмдэглэдэг халах хэрэггүй Үндэснийх нь бичгүүд.Орос өөрийнхөө Кириллээр л бичиж байгаа.Харин Монгол Үндэснийхээ бичгийг Кириллд алуулснаа өөрчилж Латинд шилжих хэрэгтэй.

Avatar

Зочин 2018-03-01 202.9.41.201

Монгол хэлийг латин үсэгт шилжүүлэх гэнээ энэчинь биш шүү дээ. Монгол бичгийг латин үсэгт шилжүүлнэ гэж ярих хэрэгтэй шүү дээ. Гэхдээ кирилл Монгол бичгийг эхлээд уйгаржин монголд шилжүүлээд дараа нь латин бичигт шилжүүлэх хэрэгтэй

Avatar

Зочин 2018-03-01 202.131.245.243

Бичиг солих чинь мөнгөгүй гуйлгачингуудын хийдэг ажил биш. 27 жил янз бүрийн туршилтанд орлоо. Одоо больж үз. Тайван амьдармаар байна.

Avatar

Иргэн 2018-03-01 202.21.99.178

Бөөн зардал чирэгдэл болно, гай шүү. Зүгээр л тайван амьдармаар байна, хэн нэгэн хүн, намын туршилт болсоор залхаж байна

Avatar

Зочин 2018-03-01 182.160.36.17

Ямарч зориг байхгүй бөөрөнхий ийм авгай нараас ярилцлага авах хэрэггүй. Латин үсэгт зоригтой шилжих ёстой. Өрсөлдөх чадвараа сайжруулах нь чухал. Энэ хэлнийхэн их уран сайхны сэтгэлгээтэй. Ядаж латинаар ингэж бичнэ гээд дүрмийг нь хийгээд өгчихөж чадахгүй. Хүмүүс латинаар унших гэж толгойгоо өвдтөл зовдог байхад шүү дээ.

Avatar

баясгалан 2018-03-01 119.40.99.2

эхлээд Хятад, Япон, Солонгос, Орос, Гүрж,Тайланд улсуудыг латин руу оруулчих тэгсний дараа би ороход бэлэн байна

Avatar

Зочин 2018-03-01 202.179.24.83

ККК.ОРОСУУД МОНГОЛЧУУДЫГ БИД ТА НАРТ БИЧИГ ҮСЭГ АВЧИРЧ ХОТ ТОСГОД БАРЬЖ ӨГСӨН ГЭЖ ДООШ ХИЙДЭГ! МОНГОЛЫН БИЧГИЙГ УСТГАЖ ӨӨРИЙН БИЧГЭЭ ТУЛГАСАН НЬ БАС ХАНГАЛТГҮЙ ЗААВАЛ ДОРОМЖИЛЖ БАХАА ХАНГАХ ХЭРЭГТЭЙ!

Avatar

Амар 2018-03-01 202.179.26.171

Казакстан хүн төрөлхтөний хамгийн эртний араб бичигрүүгээ оролгүй хүмүүсийн ихэнх нь хэрэглэдэг латин үсэгрүү орлоо.Гэтэл монголчууд Хүзүүгүй мянгуужинг дагаж араб бичгийг босоо болгочихсон уйгаржинг монгол бичиг гэж солиорч хөгжлмйн ухралт хийх гэж оролдож байна.Худлаа гэвэл уйгаржингаар уншдаг хүмүүс интернетээс дурын араб бичгийг гаргаж хэвлээд босоогоор нь уншаад үз дээ.

Avatar

Зочин 2018-03-01 202.179.31.88

mal mini ee. naad huuchin mongol bichig chini ter chigeeree hel, soyol, bichgiin tuuh uym. Chi bod !!Odoo latin hel ruu orloo geed bod!!! Tegeed 200 jiliin daraa duudlaga, bichleg bas zorno shu!!!!!!
Latin -r bichdeg geed uls hogjihgui shu!!

Avatar

зочин 2018-03-01 119.40.99.2

тэр казахстанд чинь монголтой адил өөрийн гэсэн бичиг байдаг юм уу, байхгүй дээ

Avatar

Д.Батсүрэн 2018-03-01 103.26.193.99

Үндэснмйхээ бичгийг дорд үзэх тийм сайн санаа бишээ. Бид нүүдэлчин хэрнээ цорын ганц өвөрмөц бичиг соёлтой хосгүй ард түмэн. Хөгжлийн хувьд ухарна гэж юу яриад байна. Энэ бичгээр чинь бидний хэдэн үеийн түүх, соёл, уран захиол, анагаах ухааны нарийн нандин бүхэн бичигдэн үлдсэн агуу соёл шүү.

Avatar

Зараа 2018-03-01 182.160.37.244

Өөрийн үзэл бодол, итгэл үнэмшлээр тааруухан, бөөрөнхийлсэн яриатай, сулхан мэргэжилтэн юм шив дээ.

Avatar

Зочин 2018-03-01 182.160.35.251

[Хориотой Үг] . кирилл үсэг хамгийн амархан хэрэглэхэд төвөггүй сайн боловсорсон үсэг. хаант засгийн үед хэрэглэж байсан ъ тэмдгийг авч хаяад олон тэрбумыг хэмнэсэн гэдэг. латин үсэг нэг үсгийн хоёроор тэмдэглэдэг сонин бичиг.ch sh ядаргаа их зардал

Avatar

Зочин 2018-03-01 91.141.0.128

Бичиг үсгийг шүүмжилдэггүй юм мал монгол оогэж

Avatar

Зочин 2018-03-01 203.169.48.146

Латин үсэг, Монгол бичиг 2-г хэрэгдэх хэрэгтэй. Крилл үсэг бол одоо хэрэггүй шүү

Avatar

Зочин 2018-03-01 91.141.0.128

Бичиг үсгийг бүү шүүмжил

Avatar

Зочин 2018-03-01 66.181.186.162

Чадах ч юм шиг, чи өөрөө мэдэх юм уу

Avatar

Зочин 2018-03-01 202.9.43.34

Эхлээд кирилл үсгээр зөв бичээд сурчих илжиг минь, тэр цагт чамайг хүн болсон байна гэж тооцъё.

Avatar

Зочин 2018-03-01 202.131.245.243

Тэр латин үсэгт шилжсэн туршилт чинь Коминтерний ажиллагаа байсан юм. Сталин багш түүнийг зогсоосон.

NewsMN Гар утасны хувилбар Татах
NEWS.mn

Мэдээллийн эх сурвалж