Оюутнуудыг цалинжуулах гарц хайх амархан юм биш үү? | News.MN

Оюутнуудыг цалинжуулах гарц хайх амархан юм биш үү?

Хуучирсан мэдээ: 2011.08.12-нд нийтлэгдсэн

Оюутнуудыг цалинжуулах гарц хайх амархан юм биш үү?

Оюутанд төрөөс тэтгэлэг олгох­той холбогдуулан их, дээд сургуулийн удирдлагууд төлбөрөө нэмэх болсон гэх мэдээлэл иргэдийн дунд тэнүү­чилж явна. Ирэх оны нэгдүгээр сараас эхлэн сар бүр стипенд буюу цалинтай суралцах бо­лом­­жийг бүрдүүлсэн хууль, тогтоомж нэгэнт гарчихсан бай­гаа. Нэг оюутан сард 70 мянган төгрөг. Энэ бол оюутан, сурагчдын хувьд бага мөнгө биш. Үүнийг сонссон хэн бүхэн манай улсад энэ хэмжээний хөрөнгө мөнгө байгаа эсэхэд эргэлзэж, бас чанаргүй боловс­рол, мэдлэггүй оюутанд зар­­цуу­лах хөрөнгө хайран санаг­даж мэдэх юм. Гэхдээ аливаад шалтгаан, зөв зохион байгуулалт, оновчтой тогтолцоо чухал.

Манай улсын хувьд дээд боловсролын санхүүжилт сур­гал­тын төлбөрөөс бүрэн хараат байдаг гэж хэлж болно. Өөрөөр хэлбэл, нийт санхүүжилтийн 80 хувийг сургалтын төлбө­рөөс бүрдүүлдэг. Энэ бол хэтэр­­­хий өрөөсгөл гэж бол­моор тогтолцоо. Ийм гаж тог­­толцоотой байгаа учраас төл­бөр төлдөг оюутны хойноос ма­най их, дээд сургуулиуд хөөцөлдсөнөөр боловсролын чанарт ахиц гарахгүй байна гэж дүгнэж болмоор. Нөгөө талаар их, дээд сургуулиуд сургалтын төлбөрөөс гадна орлого төвлөрүүлэх нь хэрэгтэй гэдгийг холбогдох салбарын мэргэжилтнүүд онцолж байгаа. Тухайлбал, ШУТИС-ийн хүнс­ний технологийн сургууль гэхэд мэргэжлийн дагуу хүнсний жи­жиг цехүүдтэй, уул уурхайн сургууль нь ил, далд уурхайтай хамтран  оюутнуудаа практик онолоор хослуулан сургадаг. Ши­нээр санаачилсан хуулийн тө­сөлд энэ таатай боломжоор ашиг олсноор боловсролын тогтолцоо, боловсролын чанарт ахиц гарна гэж үзжээ. Харин өнөөгийн боловсролын салбарт хүчин төгөлдөр үйлчилж буй хуулиар бол дээрх үйл ажил­лагааг бүрэн хорьсон байдаг.

Нөгөө талаар арван сараар тооцож, сар бүр оюутанд олгох 70 мянган төгрөг улсын төсөвт  хэчнээн хэмжээний хүндрэл авчрах нь мэдээж. Гэхдээ эргээд хүртэх эерэг сайн талуудыг бид харах ёстой. Оюутнуудыг их биш ч бага хэмжээний хувь хүртэх цалингийн үнэлгээ тогтоон мэргэжлийн дагуух аж ахуйн нэгж, байгууллагуудтай гэрээ хийж ажиллавал улсын төсөвт ч хүндрэл авчрахгүй. Нөгөө талаар онолоос гадна мэргэжлийн дадлага эзэмшсэн, ажлын байран дээрх “бэлэн бүтээгдэхүүн” нийлүүлэгдэнэ гэсэн үг.

Нэг жилийн сургалтын төлбөрийг дунджаар 700 мянга гэж авч үзвэл, унаа, хоол хүнс, ном дэвтэр гээд нэг оюутан жилд хоёр сая төгрөг зарцуулдаг гэсэн судалгаа бий. Насанд хүрсэн оюутнууд хичээлийн хажуугаар цагийн ажил хийж, аав, ээждээ туслан мөнгө олж, энэ зардалд зарцуулах бололцоо бүрэн бий ч олох мөнгөндөө анхаарлаа хандуулаад, мэдлэг эзэмших асуудлаа орхигдуулах ч талтай. Тэгвэл степенди олгосноор ажил хийж мөнгө олох биш, сурах, боловсроход анхаарлаа төвлөрүүлэхэд түл­хэц өгч болох талтай. Төсвийн мөнгөнөөс заавал гаргахдаа бус оюутнуудыг практик эзэм­шүүлэнгээ цалинтай ажиллуулах боломж бололцоо бүрэн бий. Ер л үрэлгэн, хэт хавтгайрсан халамжийн хамжлагууд бол­гоход боловсролын бодлого чиг­лээд байх шиг.

Гадаадын улс, орнуудад сурахын хажуугаар ажил хийж төлбөрөө төлөх тийм л тогтолцоо үйлчилдэг. Тиймдээ ч бие даасан бие хүн болж, хариуцлагатайгаар боловсрол эзэмшдэг. Хэрэв сур­галтын чанарт ахиц гаргахын тулд аж ахуйн нэгж, албан байгууллагуудад энэ саналыг тавилаа гэхэд татгалзах зүйлгүй л байх. Тийм ч бүрэн боломжтой. Заавал төрөөс энэ мөнгийг гаргаад байх шаардлагагүй. Харин ч энэ нүдээ олно. Бидний байнга баалаад буй хуульч, эдийн засгийн ангийн оюутны тоог энэ гарц цөөлөөд өгөхийг үгүйсгэхгүй. Дадлага хийлгэнгээ аж­лаа хийлгэж, тодорхой хэм­­­­­­­жээ­ний цалин өгдөг бол­вол хангалттай бэлтгэгдсэн дээрх чиглэлийн оюутнуудыг ца­­­лин­­тай дадлага хийлгэх байгууллага, аж ахуйн нэгжийн тоо хүрэлцэхгүй. Хүрэлцэхгүй учраас тэд дэ­мий мөнгө тө­лөхгүй. Мөнгө төлөхгүй бол оюутан цалингүй болно гэсэн үг. Тиймээс оюутан цалинжуулах санхүү­жилтийн гар­цыг дээрх маягаар хайвал ямар вэ.

Д.ДОЛГОР

0 сэтгэгдэл

News.mn сайтад сэтгэгдэл оруулахад анхаарах зүйлс

Avatar

тусламж 2011-08-12 202.179.18.42

бүр дургүй хүрээд байхын одоо тэр оюутануудад зарцуулах мөнгөө өөр зүйл д зарцуулах нь яанаа

Avatar

арайч дээ 2011-08-12 202.179.18.42

оюутнуудад сар болгон мөнгө өглөө гээд юу өөрчлөгдөх юм бэ Энэ ёстой утгагүй асуудал байна Урдах ядуус ажилгүй хүмүүсээ яая гэж байж дээрээс нэмж бэлдэж байгаа ажилтай ажилгүй болох нь тодорхойгүй нөхдүүдийг улам бэлэнчлэх сэтгэлгээнд суралцуулаад л байх уу тэ Түрүүний тэр зочины санааг дэмжиж байна үнэн ш дээ ядарсан үнэхээр сурах эрмэлзэлтэй хэдэд нь л өгнө биз төрөөс гар хардаггүй хүн ернь алга болхноо хүүхдийн мөнгө хамамж групп тэтгэвэр одоо бүр залуустаа хүртэл ингэх юм бол ернь ажил хийгээд яахын бэ тийм биздээ зүгээр мөнгө цацааад байха д би энэнтэйсанаа ер нийлэхгүй байна утгагүй юм аа хэдэн саналын төлөө мундаг хүн болох гэсэн хувалзуудын санаа л байхдаа

Avatar

Зочин 2011-08-12 122.201.18.132

Оюутнуудад стипенд олгох нь үнэхээр буруу тогтолцоо байна Ядарсан Монгол байтугай дэлхийн 1 номерийн эдийн засагтай АНУ-д ч ийм байдаггүй Харин сурлага бусад авьяасаараа тодорсон амьдарлын бололцоо муутай оюутнуудыг тодорхой болзолтойгоор спонсорлодог төрийн бус байгууллагууд бий Хэрэв манай төрөөс стипенд олгох шийдвэр гаргасан бол түүнийгээ ямар нэг нийгмийн тустай хөдөлмөр тухайлбал тодорхой гудамж хариуцаж цэвэрлэх ч юмуу эрхлүүлж хөлс маягаар олгох нь зүйтэй

Avatar

Зочин 2011-08-12 71.23.173.156

DELL -ИЙН i3 ПРОЦЕССОР-ТОЙ НӨТБYYК 608 ДОЛЛАР W W W 1000ZAHIA C O M DELL -ИЙН i3 ПРОЦЕССОР-ТОЙ НӨТБYYК 608 ДОЛЛАР W W W 1000ZAHIA C O M DELL -ИЙН i3 ПРОЦЕССОР-ТОЙ НӨТБYYК 608 ДОЛЛАР W W W 1000ZAHIA C O M DELL -ИЙН i3 ПРОЦЕССОР-ТОЙ НӨТБYYК 608 ДОЛЛАР W W W 1000ZAHIA C O M DELL -ИЙН i3 ПРОЦЕССОР-ТОЙ НӨТБYYК 608 ДОЛЛАР W W W 1000ZAHIA C O M DELL -ИЙН i3 ПРОЦЕССОР-ТОЙ НӨТБYYК 608 ДОЛЛАР W W W 1000ZAHIA C O M gktrjerth

Avatar

Зочин 2011-08-12 71.23.173.156

DELL -ИЙН i3 ПРОЦЕССОР-ТОЙ НӨТБYYК 608 ДОЛЛАР W W W 1000ZAHIA C O M DELL -ИЙН i3 ПРОЦЕССОР-ТОЙ НӨТБYYК 608 ДОЛЛАР W W W 1000ZAHIA C O M DELL -ИЙН i3 ПРОЦЕССОР-ТОЙ НӨТБYYК 608 ДОЛЛАР W W W 1000ZAHIA C O M DELL -ИЙН i3 ПРОЦЕССОР-ТОЙ НӨТБYYК 608 ДОЛЛАР W W W 1000ZAHIA C O M DELL -ИЙН i3 ПРОЦЕССОР-ТОЙ НӨТБYYК 608 ДОЛЛАР W W W 1000ZAHIA C O M DELL -ИЙН i3 ПРОЦЕССОР-ТОЙ НӨТБYYК 608 ДОЛЛАР W W W 1000ZAHIA C O M gktrjerth

Avatar

Зочин 2011-08-12 71.23.173.156

DELL -ИЙН i3 ПРОЦЕССОР-ТОЙ НӨТБYYК 608 ДОЛЛАР W W W 1000ZAHIA C O M DELL -ИЙН i3 ПРОЦЕССОР-ТОЙ НӨТБYYК 608 ДОЛЛАР W W W 1000ZAHIA C O M DELL -ИЙН i3 ПРОЦЕССОР-ТОЙ НӨТБYYК 608 ДОЛЛАР W W W 1000ZAHIA C O M DELL -ИЙН i3 ПРОЦЕССОР-ТОЙ НӨТБYYК 608 ДОЛЛАР W W W 1000ZAHIA C O M DELL -ИЙН i3 ПРОЦЕССОР-ТОЙ НӨТБYYК 608 ДОЛЛАР W W W 1000ZAHIA C O M DELL -ИЙН i3 ПРОЦЕССОР-ТОЙ НӨТБYYК 608 ДОЛЛАР W W W 1000ZAHIA C O M gktrjerth

Avatar

Зочин 2011-08-12 202.70.36.99

Та яарахтун модны 2-т шинэ байранд захиалга авч байна ЭНЭ ОНЫ 4-Р УЛИРАЛД АШИГЛАЛТАНД ОРОХ НАМ ТАЙВАН ОРЧИНТОЙ НАМУУН ДЭНЖ ХОТХОН ЗАХИАЛГАА АВЧ ЭХЭЛЛЭЭБидний таньд санал болгож буй давуу тал нь ТА БАЙРНЫХАА ТӨЛБӨРИЙГ 1 ЖИЛИЙН ХУГАЦААНД ХҮҮГҮЙГЭЭР ХУВААН ТӨЛӨХ БОЛОМЖТОЙ Мөн төлбөрөө 7-р сард 15 төлж болно банкны зээлд хамрагдаж болноДэлгэрэнгүй мэдээллийг дараах утаснаас холбогдож авна уу ҮНЭ 1м2 нь 1170000 төг дээш УТАС 9990-4071 91818383

Avatar

bar men 2011-08-12 49.0.147.145

Баар цэнгээний газрын орлого нэмэгдэхээс оюутнуудын толгойд юу ч нэмэгдэхгүй Энэ бол элсэнд ус асгасантай адил Мөн ч тэнэг шийдвэр гаргах юм даа Яахав Элбэгдоржид 2013 онд хэдэн санал нэмэгдэх юм биз ene unen shuu odoo 825 geed barnuudiin orlogo suga osno doo bi ovoo heden zoostoi bolno saihan daa

Avatar

Зочин 2011-08-12 202.72.245.61

Naadmiin umnu 710 nd songuuliin PR aa huuli bolgood gargasan shuu dee oyunhorol metiin uls turiin yanhanuud lobbydoj gavyat avsan tulburuu hiigee biz dee iim l baina ardchilsan yurunkhiilugch

Avatar

Шинжээч 2011-08-12 202.180.216.226

Баар цэнгээний газрын орлого нэмэгдэхээс оюутнуудын толгойд юу ч нэмэгдэхгүй Энэ бол элсэнд ус асгасантай адил Мөн ч тэнэг шийдвэр гаргах юм даа Яахав Элбэгдоржид 2013 онд хэдэн санал нэмэгдэх юм биз

NewsMN Гар утасны хувилбар Татах
NEWS.mn

Мэдээллийн эх сурвалж