Эрх баригчид аахилж, иргэд янцаглана | News.MN

Эрх баригчид аахилж, иргэд янцаглана

Хуучирсан мэдээ: 2017.12.08-нд нийтлэгдсэн

Эрх баригчид аахилж, иргэд янцаглана

Эрх баригчид аахилж, иргэд янцаглана

-Эрх баригчдын барьж байгаа бодлогыг ерөнхийд нь товчхон дүгнэвэл бид зардлаа танахгүй,  та нарын орлогыг тана л гэж-


Лхагва гаригийн өглөө Европын Холбоо татварын шударга бус тогтолцоотой орнуудын хар жагсаалтад орсон 17 орны нэг нь  Монгол болохыг манай хэвлэлүүд, сошиалаар шуугилаа.  Улсаараа оффшорт орлоо гэж шуугицгаасан энэхүү хар жагсаалтын гол утга нь Монгол татварын эрсдэлтэй орны тоонд багтсан явдал байв. Тодруулбал, татварын хууль эрх зүйн шинэчлэлт хийхгүй бол хориг арга хэмжээ авахаа  анхааруулсан Европын холбооны анхааруулга гэж хэлж болно.

Монгол Улсын татварын бодлого үргэлж өөрчлөгдөж байдаг, хууль эрх зүйн орчин нь тогтвортой бус, ялсан намын “үзэмж”-ээр явдаг нь үргэлж асуудал дагуулдаг. УИХ-ын 2016 оны сонгуулиар Монгол ардын нам татвар нэмэхгүй, шинээр татвар бий болгохгүй гэдгээ амалж гарч ирсэн. Харин ялсан намын бодлого, мөрийн хөтөлбөр хоёр өнөөдөр 360 градус өөрчлөгджээ. Ирэх онд гэхэд гурван төрлийн татвар нэмэгдэж байгаагийн нэг нь Хувь хүний орлогын албан татвар.

МАН-ын сонгуулийн нэг амлалтыг эргэн сануулбал, Хөдөлмөр эрхлэлтийг дэмжиж, өрхийн орлогыг сайжруулах, чинээлэг дундаж давхрагыг бий болгож, хувь хүний орлогын албан татварын хөнгөлөлтийг хөдөлмөрийн доод хөлстэй уялдуулах татварын эрх зүйн орчин бүрдүүлнэ.

Гэвч, ОУВС-гийн хөтөлбөрт хамрагдахдаа МАН-ын Засгийн газар нийтдээ долоон төрлийн татвар нэмэхээр болсноо өнгөрсөн онд зарласан юм. Тиймээс 2018 оны улсын төсвийн төслийг хэлэлцэн батлахдаа УИХ-аас цалингийн татварын шатлалыг хэвээр үлдээсэн. Ингэхдээ өнгөрсөн оны татвар хураалтаа 50 орчим тэрбум төгрөгөөр өсгөнө гэж тооцсон бол 2017 онд 54 тэрбумыг, 2018 онд 56 тэрбумыг төрийн албан хаагчдад урамшуулал хэлбэрээр тараах бодлого барьж буй.

Өөрөөр хэлбэл, эрх баригчид 9.6 их наядын зарлагатай төсвийн 2.4 их наядын алдагдлаа нөхөхийн тулд хэн их цалин авна түүнээс их татвар авна гэсэн бодлого хэрэгжүүлэхээр болж байгаа юм. Эрх баригч намын тайлбарлж буйгаар хэн илүү олсон нь илүү төлнө гэдэг шударга мэт боловч хэн илүү хөдөлмөрлөсөн нь илүү “баалуулж” байна л гэсэн үг. Хэрэвзээ та нэг сая 500 мянган төгрөгөөс дээш цалинтай бол 2018 оны нэгдүгээр сараас эхлэн илүү татвар төлнө. Монгол Улсад 2006 оноос өмнө нь ийм татварын алагчилсан шатлал үйлчилдэг байсан. Харин 2006 оны зургадугаар сард  Нийгмийн даатгалын хувь хэмжээнд өөрчлөлт оруулж, ажил олгогчоос төлдөг нийгмийн даатгалын шимтгэлийн 19 хувийг 10 хувьд буулгаснаар 2009-2011 онд эдийн засагт өсөлттэй гарах үндэс болсон гэж эдийн засагчид тайлбарладаг.

Монгол Улсын Үндсэн хуульд иргэнээ өмчтэй болгох, аж ахуй чөлөөтэй эрхлэх, хөдөлмөрийн харилцаанд чөлөөтэй оролцох, олсон өмчөө чөлөөтэй захиран зарцуулах буюу чөлөөт худалдаанд орохыг тодорхой заасан байдаг. Хэдийгээр иргэд татвар төлөх журамт үүрэгтэй боловч аливаа татварын системд төр иргэнийхээ дээрх дөрвөн эрхийг ямар ч тохиолдолд хамгаалах бодлого гаргах ёстой. Харамсалтай нь, манайд татварын бодлого, систем нь эсрэгээрээ байдаг. Татварын бодлого гаргаж байгаа хүмүүс татвараар дамжаад баялаг бүтээгчдийн эрх ашигт нөлөөлдөг бөгөөд татвар л авч байвал тэр хүн үхнэ үү, сэхнэ үү хамаагүй гэсэн харгис бодлогыг нь эдийн засагчид, бизнес эрхлэгчид үргэлж шүүмжилдэг.

Хувь хүний орлогын албан татварыг шатлалтай нэмснээр 1.5 сая төгрөг эсвэл түүнээс бага цалин авдаг бол 10 хувь, харин цалингийн хэмжээ 1.5-2.5 сая төгрөгийн хооронд бол 15, 2.5-3.5 сая төгрөгийн хооронд бол 20, 3.5 сая төгрөг эсвэл түүнээс дээш бол 25 хувийн татвар төлөхөөр болж байгаа билээ. Жишээлбэл, 2.2 сая төгрөгийн цалинтай иргэдээс сардаа Засгийн газар 105 мянган төгрөгийг нэмж авна гэсэн үг.

Ингэснээр татварын бааз суурь нэмэгдэнэ гэж Засгийн газар  “гэнэн” тооцоо гаргаж, ирэх онд 60 тэрбумын орлого эндээс улсын төсөвт төвлөрнө гэж тооцож буй. Гэвч ажил олгогч, ажилтан аль алинд нь дарамт учруулсан энэ татварын ‘шинэчлэл’ эсрэгээрээ далд эдийн засгийг дэмжих бодлого болохыг үгүйсгэхгүй. Өөрөөр хэлбэл, ажилтан хамгийн багаар цалингаа бичүүлээд ажил олгогчтойгоо тохиролцох замаар үлдсэн цалингаа нийгмийн даатгал төлөлгүйгээр авдаг болох нөхцөл үүснэ гэж мөрийцөх хүмүүс олон. Энэ тохиолдолд татварын орлого нэмэгдэх бус эсрэгээрээ буурах эрсдэлтэй.

Алдарт 68 хувийн татвар Монголын алтыг хууль бусаар гадагшаа гаргах боломжийг бүрдүүлж, төв банкны валютын нөөцийг дундрах нэг том шалтгаан болсон гашуун сургамж бий. 1.5-3.5 сая төгрөгийн цалин бол Монголд өндөрт ордог болохоос Өмнөд Солонгосын хар ажилчны сарын хөлснөөс ч бага цалин. Хэрэвзээ Монгол Улс хөгжилтэй эдийн засагтай, хүчирхэг өрх гэр бүлтэй больё гэвэл дундаж давхрагаа бодлогоор ‘хямраах’ бус бодлогоор дэмжиж байж хямралаас гарч чадна.

Төсвийн орлогогыг нэмэхийн тулд иргэдийнхээ хувь хүний орлогын албан татварыг нэмж байгаа гэж төр төлөөлөгчид ярих болсон. Харин нөгөө талдаа төрийн тансаглал хэвээрээ байгаа нөхцөлд татвар хичнээн нэмсэн ч хямрал дуусахгүй. Алдагдал нь хэдэн зуун тэрбум хэрнээ цалин нь хэдэн арван саяар тоологддог төрийн өмчит компаниудад ажилладаг том дарга, ТУЗ-ийнхний авдаг цалинг танах бодлого барьсан бол Засгийн газар өөр харагдах байв. “Эрдэнэт” үйлдвэрийн Х.Бадамсүрэн сард 25 сая төгрөгийн цалин, ‘Хөгжлийн банк’ны гүйцэтгэх захирал 10 сая төгрөг, ‘Монголын цахилгаан холбоо’ ХК-ийн гүйцэтгэх захирал 4.8 мянган ам.доллар, ‘МИАТ’ ХК-ийн гүйцэтгэх захирал долоон сая төгрөг, ХАА-н бирж ХХК-ийн гүйцэтгэх захирал 9.5 сая төгрөг, ‘Эрдэнэс Монгол’ ХХК-ийн гүйцэтгэх захирал зургаан сая төгрөг, ‘Төрийн орон сууцны корпораци’ ТӨҮГ-ын гүйцэтгэх захирал 5.5 сая төгрөг, ‘Авто тээврийн үндэсний төв’ ТӨҮГ-ын гүйцэтгэх захирал 3.5 сая төгрөгийн цалин  авдаг. Дээр нь тэд жилийн урамшуулал  орон сууцны хангамж нэрээр хэдэн зуун саяыг төсвөөс халаасална. Тиймээс  хувь хүний орлогтой ‘тооцоо’ бодохоос илүү төрийн компаниа ашигтай ажиллуулснаар төсөвт орох орлого нь 60 тэрбумаас ч илүү байж мэдэх юм шүү.

Дэлхийн жишигтэй харьцуулахад манайх шиг дундаж давхрагынхан багатай улсад уг давхрагаа шууд онилсон 25 хувийн  татварын бодлого нь дундаж давхрагыг үгүй хийж зөвхөн баян, ядуу гэсэн хоёр давхрагтай болгох эрсдэлтэй. Тиймээс нэг гараа дундаж давхрагынхны халаасанд шургуулаад нөгөө гараараа төрийн албан хаагчдад мөнгө тараах гэж буй бодлого барьж байгаа МАН-ын засаг татварын таатай орчныг бүрдүүлэх амлалтаа алгасах уу? Татварын таатай орчинг бүрдүүлснээр эдийн засаг тэлдэг бол татвар нэмснээрээ эсрэгээрээ далд эдийн засаг хөгждөг.

Эцэст нь эрх баригчдын барьж байгаа бодлогыг ерөнхийд нь товчхон дүгнэвэл бид зардлаа танахгүй,  та нарын орлогыг тана л гэж. Би үхэхээр чи үх гэдэг шиг. Тойрогтоо гурван тэрбумыг төсөвлөх УИХ-ын гишүүд иргэдээсээ 50 тэрбумыг босгохыг дэмжжээ. Тэдний дэмжлэгтэйгээр 1.5 сая төгрөгөөс илүү цалин авдаг бол таны орлого сар хүрэхгүй хугацааны дараагаас танагдана гэсэн үг.

Ж.ЭРХЭС

"Болор дуран"-аар шалгав.
Энэ мэдээнд өгөх таны сэтгэгдэл?
0
ЗөвЗөв
0
ХахаХаха
0
ХөөрхөнХөөрхөн
0
ГайхмаарГайхмаар
0
ХарамсалтайХарамсалтай
0
ТэнэглэлТэнэглэл
0
БурууБуруу
Баярлалаа!

Холбоотой мэдээ

21 сэтгэгдэл

News.mn сайтад сэтгэгдэл оруулахад анхаарах зүйлс

Avatar

Монгол 2017-12-08 202.55.191.42

Манжууд монголын ард түмэнд ноогдуулдаг байсан татвараас их байна шүү дээ. Тэгэхээр МАН манж нараас долоон дор хүмүүс гэсэн үг үү? Арай ч дээ. Бид ийм дээрээ тулсан гэж үү. Гадагшаа гарья даа. Манж нараас дор нөхдүүдэд дээрэлхүүлж байхаар хүний эрхийг дээдэлдэг газар нь очиж амьдарч үзье дээ.

Avatar

Шударга хэл 2017-12-08 122.201.21.154

Жаахан дөмөг байгууллагыг чирж явдаг дундаж давхрагаа мөлжиж намын тавиул идээчдээ цалинжуулах юм биздэ. Монголын ард түмнийг бүгдийг гуйлгачин болгоод зөвхөн төрөөс өгсөн халамжаар аргацаадаг болгож зөвхөн МАН ы гишүүд дарга баян байдаг болгох гэж сэрүүн мөрөөдөж бна.

Avatar

Маш хортой 2017-12-08 122.201.21.154

За 1т яг жаахан чадамжтай үнэхээр хөлсөө дуслуулж бусдаас илүү зүтгэж жаахан ахиу цалин авдаг дундаж давхрагаа үгүй хийнэ. Дарга улс төрчдийн идээ уугаагүй эндээс нөхнө. Төрийн өмчид ашиггүй газруудад очсон намын тавихаас ууд эндээс алдагдлаа нөхнө.Яасан харалган яасан арчаагүй новшнуудыг сонгоод вэ бүх нийтээрээ ядуу давхрагат орох юм бна ганцхан улс төрчид баян болох хувилбар.Татвар нэмбэл бодоцгооё ард түмээн

Avatar

zochin 2017-12-08

Ard tumnii halaasnaas tatvariin huuliar daramtalj hucheer deeremdej baigaa huuliig eserguutsej bn.

Avatar

zochin 2017-12-08

tatvar nemseneer dundaj davhargiig ugui hiisen bodlogo bn neg bol het bayan neg bol yaduu gesen 2 bodlogo haragdaj bn. Tatvar nemsen huuliig dundaj davhargiihan eserguutsii.

Avatar

Зочин 2017-12-08 66.181.176.144

Татвар нэмвэл ёстой жагсана шүү МАН-ын малнуудаа. Дунд давхаргыг дуугүй өнгөрнө гэж тэгж байгаа байх. Миний эргэн тойронд жагсана, эсэргүүцнэ гэсэн хүмүүс л байна

Avatar

МГЛ 2017-12-08 37.224.14.138

ТАТВАР НЭМЭХИЙГ ЭСЭРГҮҮЦЭЖ БАЙНА. ТӨР ЗАРДЛАА ТАНАЖ ОРЛОГОДОО ТААРУУЛЖ АЖЛАА ЯВУУЛАХ ЁСТОЙ БОЛОХООС АРД ТҮМНИЙ ХАЛААСЫГ ДЭЭРЭМДЭЖ ЯАВЧ ТААРАХГҮЙ. ТӨРИЙН ӨМЧИД ҮЛДСЭН АШИГГҮЙ АЖИЛЛАДАГ ҮЙЛДВЭР АЖ АХУЙН ГАЗРУУДЫГ ХУВЬЧЛАЖ ТӨСВӨӨС ТАТААС АВДАГ ТӨРИЙН АЧААГ ХӨНГӨЛӨХ ХЭРЭГТЭЙ, БАС 150 МЯНГА ГАРУЙ ТӨРИЙН АЛБАН ХААГЧИЙГ ЦӨӨЛӨХ ХЭРЭГТЭЙ, 3ХАН САЯ ХҮНТЭЙ УЛСАД ИЙМ ОЛОН ТӨРИЙН АЛБАН ХААГЧ ДЭД САЙД ЯАМ ТАМГИЙН ГАЗАР ХЭРЭГГҮЙ. ТАТВАР НЭМЭХИЙН ОРОНД ЗАРДАЛАА ХАС ТӨР ЗАСАГ МИНЬ.

Avatar

Зочин 2017-12-08 27.123.212.140

2016 оны эцсээр 2017 төсвийг хийсэн Сангийн яамны зарим газрын дарга нар яагаад татварыг нэмж МАН – ын амлалтыг худлаа болгосоныг хариулах байх. Ийм хүмүүстэй ажиллах Хүрэлбаатар сайд асуудлыг анхааралдаа авах байлгүүдээ

Avatar

Зочин 2017-12-08 202.131.230.50

Энэ тохиолдолд татварын орлого эсрэгээрээ буурах эрсдэлтэй.\n\n Алдарт 68 хувийн татвар Монголын алтыг хууль бусаар гадагшаа гаргах боломжийг бүрдүүлж, төв банкны валютын нөөцийг дундрах нэг том шалтгаан болсон гашуун сургамж бий. 1.5-3.5 сая төгрөгийн цалин бол Монголд өндөрт ордог болохоос Өмнөд Солонгосын хар ажилчны сарын хөлснөөс ч бага цалин. Хэрэвзээ Монгол Улс хүчирхэг эдийн засагтай, хүчирхэг өрх гэр бүлтэй больё гэвэл дундаж давхрагаа бодлогоор \’хямраах\’ бус дэмжих цаг болжээ.

Avatar

Zochin 2017-12-08 122.201.25.130

Zasag darga nart mashin avakh, soyolin tuv barij, 1 terbum davsan zarim aj akhui negjiig 1 khuviin tatvartai bolgoson, uldsen khed ni 10 khuviar tatvaraa tulnu, ene yamar ulsad baidadg tatvarin sistem be, khuuliar khalkhavchilsan deerem khiij baikh yum, ichikh bulchirkhai gej baikhgui khumuus yum ene 76. Tusviin aldagdlig 1 500 000 deesh tsalintai ni nukh gej bgaa, MU-d yaduu buurai baig gesen zorilgo uu, nen bayan, nen yaduu gesen 2 davkharga uusgekh zorilgo uu, Ikh khulrin tankhimaas baakhan ekh oronch, ard tumnee gesen khudlaa yum yaina, kharakhaar oi gutakh yum

Avatar

Зочин 2017-12-08 202.131.230.50

эрх баригчдын барьж байгаа бодлогыг ерөнхийд нь товчхон дүгнэвэл бид зардлаа танахгүй, та нарын орлогыг тана л гэж. Би үхэхээр чи үх гэдэг бил үү, Ерөнхий сайд аа. Тойрогтоо гурван тэрбумыг төсөвлөж, иргэдээсээ 50 тэрбумыг босгох зөв үү?

Avatar

Зочин 2017-12-08 202.21.100.210

МАН яагаад ингэж ард түмний эсрэг бодлого явуулдагийг ойлгож чадахгүй юм. 1928 оны хамжлагат ардын хөрөнгийг хураасан 1932 онд хэмжээ хязгааргүй татварын дарамт хөрөнгөө хураалгасан ард иргэдийнхээ уур хилэнгийн эсрэг арми хэрэглэсэн, 1937 оны их хэлмэгдүүлэлтээр Монголын сор болсон 30000 гаруй иргэдээ хороосон 1959 нэгдэлжих хөдөлгөөн нэрээр дахин ард түмний хөрөнгийг хурааж нийгэмжилсэн 2008 он 5хүний хороож цус урсгасан 2016-2017 оны 7 төрлийн татварын дээрэм хийсэн.Яагаад МАН ийм сонголтыг байнга хийдэг юм вэ. Яагаад УДШ энэ намын Монголын түүхэнд учруулсан хор хохиролыг тооцож үзэхгүй байгаа юм вэ. 2016 оны УИХ-н сонгуулийн амлалтынхаа эсрэг төрийн бодлого гаргаж ард түмнийг хууран мэхэлсэн энэ нам ингээд орших ёстой гэж үү. Хадгаламж бакны 14 тэрбумын хэрэгт тухайн МАН-н залуучуудын байгуулга оролцоод одоо зарим сайхан малийсан инээгээд албан тушаалтай болчихсон явж байна. Хадгаламж зээлийн хоршооны хэрэгт МАН-н залуучуудын байгуулга холбогдоод эцэст нэгнийгээ хороогооод орхисон. Яагаад МАН ард түмний эсрэг шийдвэр гаргаад байгаа юм вэ? Нэг хэсгээс нь татвар нэрээр дээрэм хийж нөгөө хэсэгт нь хавтгайсан бүх нийтээр халамж тараагаад байгаа юм вэ. Хавтгайрсан халамж биш үнэхээр эзнээ олсон халамж өгөх ёстой бишүү. Яагаад 100 жилийн ойгоо тэмдэглэх гэж байгаа МАН ард түмнийхэээ эсрэг үйлдэл хийгээд байгаа юм вэ үүнийг толгойлогч Монголын хөрөнгөлөг хэсгийн төлөөлөгч Ж.Эрдэнэбат Монголын хамгийн баян барилгын компаны эзэн Чойжилсүрэн нараа. МАН алдаагаа засахгүй бол 2020 он 2021 он ойрхон байгаа та нарт 2012-2016 оны АН сагсуурч байгаад сонгуульд ойчсон түүх байна. 7 төрлийн татвар чинь МАН-ын 100 жилийн ойгоо тэмдэглэхэд чинь том хариугаа өгнө дараа нь харамсаад барахгүй шүү. 2012 оны эхэнд бүлэггүй уйлж байсан МАН-н улс төрчид та нар ямар амархан үйл явдлыг мартана вэ. Энэ үед МАН-г хааж өмч хөрөнгийг хураахад ойрхойн байсан шүү. Ард түмэн чинь 7 төрлийн татварыг эсэргүүцэж байна

Avatar

Munkhbat 2017-12-08 202.21.110.34

MAN zugeer z**l. hamgiin hyalbar zamiig songoh yum. Medleg bolovsrol, sovest bhgui, yadarsan humuusiin tolgoig erguulj garsan maluud. Mal ch hajuud ni ezen hvne boddog. Adgiin sharnuud.

Avatar

Zochin 2017-12-08 183.81.169.78

Uneheer archaagui amitad. Tatvar nemee l ded saidaa tsalinjuulaad l, naminhaa neg avligachiig ajiltai bolgoj baival ard tumnii karmaan dahi mungu bagasah ni tedend er hamaaralgui yum shig. MAN uneheer davarch bnaaaaa.

Avatar

Зочин 2017-12-08 202.21.99.42

MAН иргэдийнхээ хармаа руу хоёр замаар гараа шургууллаа. 1. Даатгалын шимтгэлийг нэмсэн дүнгээр үүгээр бидний тэтгэвэр нэмэгдэхгүй. 2. Татвар нэмсэн дүнгээр. Одоогоор иргэд мэдрээгүй байгаа. Харин цалингаас суутгаад ирэхээр харин яах бол. Гэрээгээр ажиллагсад болон нууц хөдөлмөр эрхлэгчид л олширно.

Avatar

Зочин 2017-12-08 66.181.176.144

Дунд давхаргаа мөлжихөөр шийджээ

Avatar

зочин 2017-12-08 103.9.90.51

Төрийн өмчийн компаниуд толгойлж байгаа хүмүүсийн цалинг төр нь хянах ёстой. Үүнийг яагаад хийхгүй байгаа юм бэ? Төрийн өмчөөр ингэж туйлж болохгүй шүү дээ.

Avatar

Зочин 2017-12-08 202.131.230.50

Харин алдагдал нь хэдэн зуун тэрбум хэрнээ цалин нь хэдэн арван саяар тоологддог төрийн өмчит компаниудад ажилладаг том дарга, ТУЗ-ийнхний авдаг цалинг Засгийн газар танах бодлого барьсан бол өөр л дөө. “Эрдэнэт” үйлдвэрийн Х.Бадамсүрэн сард 25 сая төгрөгийн цалин, \’Хөгжлийн банк\’ны гүйцэтгэх захирал 10 сая төгрөг, \’Монголын цахилгаан холбоо\’ ХК-ийн гүйцэтгэх захирал 4.8 мянган ам.доллар, \’МИАТ\’ ХК-ийн гүйцэтгэх захирал долоон сая төгрөг, ХАА-н бирж ХХК-ийн гүйцэтгэх захирал 9.5 сая төгрөг, \’Эрдэнэс Монгол\’ ХХК-ийн гүйцэтгэх захирал зургаан сая төгрөг, \’Төрийн орон сууцны корпораци\’ ТӨҮГ-ын гүйцэтгэх захирал 5.5 сая төгрөг, \’Авто тээврийн үндэсний төв\’ ТӨҮГ-ын гүйцэтгэх захирал 3.5 сая төгрөгийн цалин авдаг аж. Дээр нь тэдний жилийн урамшуулал, орон сууцны хангамж нэрээр хэдэн зуун сая төгрөгийн урамшуулалыг больчихвол төсвийн мөнгө хэмнэгдэнэ. Даанч, эрх баригчдад тийм эр зориг байхгүй.

Avatar

zochin 2017-12-08 66.181.177.131

MAN ard tumnee yaduuruulah, urgelj tetgemj goridoj amdrah, songuuuli bolohoor heden bor tsaas haraad sanalaa egeh,duulgavartai yaduu bailgah zam songoj odoo bairnii zeel golduu avsan arai gaigui tsalintai zaluuchuudiig tatvar ND -oor tataj unagahaar shiidjee, Dundaj davhraga ny ugui bolohoor ugaas yaduu humuus gadaadad yavj ajillah gehees eer yu bodogdoh bilee, yagaad mongol hun gaigui tsalin avch eedee haraj bodoggiu yum, uls teriin tavtsangaasMAN uurd zailaad egeesei .

Avatar

Топор 2017-12-08 202.21.116.2

Хүрэлсүх өөрөө яаж 2 тербум гаруй төгрөгний зөвхөн хадгаламжтай болсон, хэдэн төгрөгний татвар төлсөнөө ил болгох хэрэгтэй.

Avatar

Unen unen 2017-12-08 66.181.170.110

End zuvhun OAT yarijee. ND-iin shimtgel ajiltan, ajil olgogch deer nemegdej baigaa. Ene tohioldold ajiltan uuruu ajil olgogchtoigoo tohiroltsoh sanal tavij bna. Undsen tsalingaa baga bolgood, zuruug company-taigaa tohiroh…

NewsMN Гар утасны хувилбар Татах
NEWS.mn

Мэдээллийн эх сурвалж