УИХ-ын чуулганы өнөөдрийн /2016.10.20/ нэгдсэн хуралдаанаар Төрөөс мөнгөний бодлогын талаар 2017 онд баримтлах үндсэн чиглэл батлах тухай УИХ-ын тогтоолын төслийг хэлэлцэж байна.
Хэлэлцүүлгийн шатанд УИХ-ын гишүүн Ц.Даваасүрэн: Ипотекийн зээлийг санхүүжүүлэхийн тулд өнгөрсөн хугацаанд гурван их наяд төгрөгийг барилгын салбар луу хийсэн гэлээ. Энэ бол гурван тэрбум ам.доллараа барилгын материал худалдан авахад алдсан гэсэн үг. Цаашдаа ипотекийн зээлийг үргэлжлүүлбэл валютын ханшийн өсөлт саарахгүй. Төв банк валютын нөөц ч үгүй болно. Барилгын салбар дээр хязгаарлалт тавихгүй юм уу. Ханшаа яаж тогтворжуулах юм бэ?
Монголбанкны ерөнхийлөгч Н.Баяртсайхан: Валютын ханшийг тогтворжуулахын тулд төв банк өнгөрсөн хугацаанд олон удаа интервенц хийжээ. Дээр нь Хөгжлийн банкнаас зургаан их наяд төгрөгийн зээл гарсан, вексель бичсэн нь хоёр их наяд төгрөгт хүрсэн. Концессын гэрээ замбараагаа алдсан. Эцсийн дүнд нь энэ бүхнийг буцааж татахын тулд интервенц хийсэн нь валютын нөөц дундрахад нөлөөлсөн. Өнгөрсөн дөрвөн жилд долоон их наядыг Төв банк гаргаснаас гурван их наяд нь барилгын салбар луу орсон. Эдийн засгаа солонгоруулна гэчихээд зөвхөн нэг салбар луу гурван их наяд хийсэн нь буруу бодлого. Одоо тэгтэл 25.000-30.000 орон сууц борлогдоогүй байна. Ипотекийн хөтөлбөрийг зах зээлийн зарчимд нь шилжүүлэхийн тулд Дэлхийн банкнаас техникийн туслалцаа хүсч байгаа. Шинжээчдийн тусламжтайгаар зах зээлийн горимд нь шилжүүлэх зорилт тавиад ажиллаж байна.
УИХ-ын гишүүн Ө.Энхтүвшин: Төв банк найман хувийн зээлийг үргэлжлүүлнэ гэдгээ зарласан. Гэтэл эх үүсвэр алга. Ипотекийн зээлийг олгоход гурван их наяд төгрөг зарцуулсан юм байна, түүнээс сард 25 тэрбум төгрөг зээлийн эргэн төлөлтөөр орж ирдэг юм байна. Үүгээр ипотекийн санхүүжилт хийхэд хүрэлцэхгүй. Энэ байдал чинь эргээд Монголбанкийг дахиад мөнгө хэвлээд явах зам руу явуулж байгаа юм биш үү. Гэтэл зах зээл дээр 35 мянган айлын орон сууц эзнээ хүлээж байна. Байранд орох хүсэлтэй айл өрхүүдийн тоо хэдэн зуун мянга. Энэ хоёрыг яаж уулзуулах вэ. Газрыг нь аваад ч болов орон сууцанд оруулж болдоггүй юм уу, эзэнгүй байлгаснаас. Энэ асуудал дээр Засгийн газар Монголбанк ямар байр суурьтай байна вэ. Ипотекийн зээлд 100 м2 талбайтай байрыг хамруулахыг төв банк дэмжихгүй гэсэн, гэтэл Засгийн газар найман хувийн зээлд хамруулна гээд шийдвэрээ гаргачихсан. Аль нь хэрэгжих юм бэ. Валютын ханш хоног, хоногоор явсаар 2320 төгрөгтэй тэнцлээ. Гэтэл төв банк интервенц хийхгүй гээд байдаг, гаднаас орж ирж байгаа валют нь бага, гадагшаа гарч байгаа нь их. Яг юу хийх вэ?
Монголбанкны ерөнхийлөгч Н.Баяртсайхан: Ипотекийн зээлийг үргэлжлүүлэх ажлыг хийж байна. Шинээр мөнгө хэвлэхгүйгээр 3.8 их наядын эх үүсвэр байна, түүнээс буцаж орж ирж байгаа нь сард 25 тэрбум. Түүгээрээ ипотекийн зээлийг үргэлжлүүлээд явж байх бодлого барьж байгаа. 3.5 их наяд төгрөгийн ипотекийн хөтөлбөрийг бид 1.7 тэрбум ам.доллар болно гэж үзээд гадаад зах зээлд гаргаж зарж чадвал шинэ эх үүсвэр орж ирнэ.
100 м2 талбайтай орон сууцыг ипотекийн зээлд хамруулах нь битгий хэл 80м 2 аа яаж санхүүжүүлэх вэ гээд сууж байна. Яагаад гэвэл ипотекийн зээлийг хэрэгжүүлэх хөтөлбөрийн хугацаа 2016 оны нэгдүгээр сарын 1-нд дууссан. Валютын ханшийн тогтворжуулалтыг ганц Мөнгөний бодлогоор шийддэг юм биш, экспортоо нэмэгдүүлэх, төсвийн сахилга батаа сайжруулах, гадаадын хөрөнгө оруулалтыг сайжруулах гэх мэт олон арга хэмжээ авах шаардлага байна.