Төр ариун байх аваас ард амгалан оршино | News.MN

Төр ариун байх аваас ард амгалан оршино

Хуучирсан мэдээ: 2011.04.06-нд нийтлэгдсэн

Төр ариун байх аваас ард амгалан оршино

Д.Энхтайван: Итгэлийн дээд төр минь эгэлгүй ариун байх аваас Эвийг сахих түмэн минь ашид амгалан оршино


“Чингис хааны менежмэнтийн холбоон”-ы тэргүүн Данзанбалжирын Энхтайвантай уулзаж ярилцлаа.

-Та ардчилсан хувьсгалын төлөө тэмцэж явсан хүмүүсийн  нэг. Энэ сэдвээс ярилцлагаа эхлэх үү?

-1989,1990 онд ардчилсан хувьсгалыг   монголчууд бүгдээрээ хийсэн. Энэ
үйл явцад оролцоогүй нэг ч монгол хүн байхгүй. Энэхүү ардчилал,
шинэчлэлийн төлөөх тэмцэл  бол нийт монголчуудын  хөдөлгөөн байсан юм.
Монгол орон даяараа,зүрх сэтгэлээрээ нэгдэж нэг зүйлийн төлөө боссон.
Тийм учраас  хот, хөдөөд  гудамж, талбай нь жагсагчдаар пиг дүүрч
байсан.  Бүх үйлдвэр аж ахуйн газрууд ардчиллаар амьсгалж, дуугарах нь
дуугарч, дуугүй зүрх сэтгэлээрээ дэмжих нь дэмжиж оролцсон. Яагаад
Монголын ард түмэн ингэж нэгэн зүгт, нэг хүн шиг нягт байж  боссон юм бэ
гэхээр монгол хүний мартагдсан, устгагдсан, хязгаарлагдсан  бүх зүйл
хуримтлагдсаар тэсэрч гарч ирсэн гэж боддог. Социализмын үед бид
түүхээрээ ч  бахархах эрхгүй, шашин соёл, зан заншил, уламжлалаа
сүсэглэж, шүтэж чадахгүй, ямар үг хэлэхээ ч бараг  заалгадаг  больчихсон
байлаа. Монгол орон асар их баялагтай боловч түүнийхээ эзэн нь байж
чадахгүй болсон юм.  Тэгэхээр улсынхаа  эзэн нь байя гэсэн нэгдмэл
зорилготой байлаа. 1990 оны хөдөлгөөн  бол үндэсний эрх чөлөөний
хувьсгал байлаа. Гэвч нэг зорилгод нэгдсэн ард түмнийг  явцын дунд
зохиомлоор  бичсэн номлол сургааль оруулж ирэн талцуулж эхэлсэн юм.

-Та Эрдэнэтийн ардчилсан холбооны тэргүүн байсан. Тэр үед сэтгэл хөдөлгөм үйл явдал олон л тохиолдож байсан байх даа?

-Тийм шүү. Нэгэн  сэтгэл хөдөлгөм  дурсамж санаанд тодхон бууж байна.
1989 оны намар, 1990 оны хавар хуурайшилт ч их их байсан уу Хялганат,
Бүрэнгийн нуруу шатаж түймэр асч байлаа.  Тэр үед дивизийн захирагч,
хурандаа Рэнцэннацагийн удирдлага дор Эрдэнэтийн цэргийн ангийнхан гал
түймэр унтраах гэж оролдож байсан ч хүч мөхөстөж, хүрээгээ улам тэлж
байв.Тухайн үед  би Эрдэнэтийн ардчилсан холбооны тэргүүн байсан юм л
даа. Тэгээд ардчилсан холбооны гишүүд, дэмжигчдийн дунд эх орон шатаж
байна, түймэрт сайн дураараа явах хүмүүс  Уурхайчдын  соёлын ордны урд
талбай дээр тэдэн цагт цугларна уу гэсэн зар тараасан юм. Тэгэхэд хувцас
пүүгээгээ үүрсэн залуус  сайн дураараа цугласныг хараад бахархаж, 
сэтгэл хөдөлж байлаа. Эрдэнэт хотын  прокурор, шүүх, цагдаагийн
удирдлагууд намайг хүлээж авч уулзаад хэл ам, хэрэг төвөгт орооцолдоод,
архи эргүүлдэг хүнд гарууд ч таны командаар цэрэг шиг зогсох юм, энэ
юуны хүч вэ гэж асууж байсан юм шүү. Тэр үед монгол хүн бүрийн сэтгэлд
эх орноо гэсэн  гал дүрэлзэж байсны тод илрэл л юм даа. 

-Арабын ертөнцөд өрнөж байгаа өөрчлөлт, хөдөлгөөнийг иш татаж
Монголд хувьсгал хийх цаг болсон гэж тайлбарлах хүмүүс олширлоо. Та энэ
талаар ямар бодолтой байдаг вэ?

– Гадаадад болж байгаа зүйлд санаа зовж, дэвэргэж байхаар дотооддоо эв
эе, итгэлийг бий болгох хэрэгтэй байна.     Орон гэр дотроо, тэр дундаа 
намууд ойлголцол, зөвшилцөл, итгэлцэл бий болгооч ээ.   Үзэл бодол
нэгтэй хүмүүсийн зүрх сэтгэл, үзэл санааны нэгдлийг нам гэдэг. Одоо
манайд намын энэ агуулга алга болчихоод байна. Түүнээс  араатны нэгдэл
биш шүү дээ.
 
-Араатны нэгдэл биш гэж жишиж байгаагаа тайлбарлахгүй юу. Сонин санагдчихлаа?

-Яагаад  ингэж ярьж байна гэхээр би ан хийх дуртай. Чонын  ороо орсон
үед хамгийн лидер  чоно нь гичий ,эмэгчин чонынхоо ард нь явдаг.Тэгээд
түүний араас  хоёр дахь , гурав дахь гээд дараалаад явна.  Эдгээр нь  
яавч санаа зорилго нэгтэй чонон сүрэг биш. Тэд нэг зүйлийг хүсч байгаа.
Шунал тачаалдаа шатсан  азарган чоно  гичий чоныг эзэгнэж явж байгаад
сульдана. Ард нь даган шогшиж байсан  чононууд толгойд явсан чоноо
сульдаж тамирдлаа гэж мэдрэмж авангуутаа  хүр хийгээд л яах ийхийн
завдалгүй тасдаад хаячихдаг. Тэр болтол тэд  том чонынхоо  ард явж л
байдаг. Өнөөдрийн Монголын улстөрийн намуудын нэгдэл ийм байх ёсгүй
гэсэн үүднээс жишиж хэлсэн хэрэг.  Чамд ч гэсэн үзэл бодол нийлдэг найз
бий биз дээ. Чи тэдэнтэйгээ кофе уугаад буу халж бие биенээ сайн
ойлголцдог. Нам  түүн шиг хоорондоо ойлголцдог, эв нэгдэлтэй байх
хэрэгтэй байна.

-Нам олон хүний нэгдэл. Тиймээс тэгж атгасан гар шиг байлгах гэхээр дарангуйлах, хүчээр хайрцаглах шаардлагатай болох юм биш үү?

-Нам  яаж өмч хөрөнгийг хувааж идэх вэ гэсэн хүмүүсийн нэгдэл биш
Монгол Улсыг яаж хөгжүүлэх вэ гэсэн хүмүүсийн үюун ухаанаа уралдуулдаг
талбар байх ёстой. Ингэж нэг зорилгын дор нэгтгэвэл нэгзүг рүү харж
чадна. Тухайн намын гишүүн болсноор жирийн хүмүүсээс  ямарч давуу эрх
эдлэх ёсгүй. Тодруулж хэлбэл,  энэ намын  гишүүн байснаар тэр хүний
бизнес нь амархан дэвждэг, хэрэг төвөгт орвол хаацайлдаг давуу эрхээр
хамгаалагдах ёсгүй гэсэн үг.. Зарим хүмүүс  ч  шударга царайлж энд сууж
байснаас доголонгийн газар доголон, сохрын газар сохор явъя гээд    нам
руу хошуурдаг боллоо. Урлаг соёлынхон, спортынхон   ч ялгаагүй. Тэд 
намд  хоншоороо шургуулж авбал, жирийн хүнээс хэд дахин давуу  байдал
үүсдэг юм байна  гэж хандах болсон нь төрд итгэх итгэл алдарч,  энэ улс
орон бүхэлдээ  дампуурч байгаагийн илрэл юм. 

-Бүх зүйлд л итгэл, итгэлцэл  ус, агаар шиг хэрэгтэй байна. Иргэд
нь төрийн минь сүлд өршөө хэмээн залбирч, итгэдэг байсан цаг үе ард
хоцрох нь дээ?

-Иргэд нь төрдөө итгэх итгэлгүй болно гэдэг хамгийн аюултай.  Итгэл
гэдэг нь өөрөө өргөн хүрээтэй асуудал. Эхнэр нөхөртөө, найз нөхөддөө,
цагдаа шүүхдээ, намууд бие биендээ   итгэх итгэл гээд хөвөрнө. Би чинь
Говь-Алтай аймагт төрсөн хүн. Манай  аав, ээж хоёр оюутан болж, дүү бид
хоёрыг  хоёр талын  буурайнууд   өсгөсөн.  Намайг Дэлгэр суманд
нутагладаг  манай ээжийн аав, ээж хоёр, дүүг  аавын маань ээж Ааяа гэдэг
хөгшин хүн болгосон юм. Би Маамуу наашир гэсэн дуу дуулж, цэцэрлэг
яслид явж хүн болоогүй. Тоглох маамуугүй талын ганц гэрт уужим сэтгэлтэй
хоёр буурлын өвөр дээр ээлжлэн эрхэлж, энэ өргөн уудам тал нутаг чинь
миний хүүгийнх, од түгсэн энэ том тэнгэр миний хүүгийнх гэж ойлгуулсан,
хайр, итгэл шингэсэн орчинд өссөн хүн. Миний хоёр буурай тээр хол газар
айлчин, аянчин явж байвал ааруул, хурууд , сүүтэй цайгаа бариад өмнөөс
нь угтдаг зочломтгой, сайхан сэтгэлтэй хөгшид байлаа.  Хаалга үүдээ  ч
цоожилно гэж мэддэггүй.  Ер нь монголчууд бүгдээрээ ийм л итгэлээр
дүүрэн  ард түмэн байлаа.  Итгэл гэдэг өвөг дээдсээс бидэнд заяасан
зүйл. Итгэл дүүрэн цагт Монгол  Улс хүчирхэг байсан. Итгэлийн дээд нь
төр байсан. Бүтэн биенээсээ, алд биенээсээ  илүү төрдөө  итгэдэг байж.
Алд биеийг золиослож шүдний махаар хоол хийж, шүлсээр унд хийж, хээрээр
гэр хийж, хэцээр дэр хийж, бүтэн улсаа байгуулсан. Үүнийг хойч үе минь
үргэлж бүү  мартаарай гэж сургааль зарлигтаа сургаж ирсэн юм. Тэгэхээр
төр итгэлийн дээд,  амь наснаас ч үнэтэй, ариун ариуны дээд нь байсан.
Амраг сэтгэл, аав ээжээс ч ариун гэж үзэж байсан учраас төрийн минь сүлд
өршөө хэмээн  сүслэн залбирдаг, бурхнаас дээгүүрт тавьдаг, өглөө, орой
сүү, цайныхаа дээжийг өргөдөг байжээ. Энэ итгэл нь  Монголын ард түмнийг
нэг хүн шиг нэгтгэж зангидаж байж. Тийм учраас би

Итгэлийн дээд төр минь
Эгэлгүй ариун байх аваас
Эвийг сахих түмэн минь
Ашид амгалан оршино оо
гэсэн дөрвөн мөрт зохиосон юм-Та хүүхэд
байхаасаа л яруу найрагт дурлаж өссөн байх. Сэтгэл омогшоод ирэхийн цагт
яруу найргийн онгодоор хөглөгдөнө  биз?
сургуулийн босгыг алхаж ороод удалгүй
 Хөх манхан тэнгэрийг эзэгнэнхэн төрлөө
Онгон цэнхэр талыг эзэгнэнхэн төрлөө би гэж цээжилж байхдаа энэ миний
тухай, монгол хүний тухай  шүлэг юм байна гэж боддог байсан нь санаанд
буучихлаа. 

Хүүхэд байхаасаа л Монгол хүн ийм, итгэлээр дүүрэн ард түмэн юм байна
гэж мэдэрч,  хүмүүжсэн хүн. Энэ их итгэл алдрахыг харахаар өөрийн эрхгүй
үгүйлэх сэтгэл төрдөг юм. Тиймээс  тэр итгэлээ үгүйлж нэгэн дуу
зохиосон.
Халуун  сэтгэл энэхэн бие ээ
Бусдад зориулах монгол эр хүн би гэж  омогшин бичсэн  байгаа.
 
-Та төрийн ордныг төмөр хашаатай болоход эсэргүүцэн  сэтгэл
төмөрлөгдлөө гэж шүүмжилж байсан тань санаанд бууж байна. Тантай уулзан
ярилцлага хийж  байгаа энэ үед таны итгэл алдагдлаа  гэж бачуурч байсныг
ойлгох шиг боллоо?

-Монгол Улсад бүргэд хаалга хамгийн их зарагдаж, жад шиг үзүүртэй  торон
хашаа олноор  баригдаж байна. Итгэл алга болсны хамгийн тод жишээ нь 
Төрийн ордныг тойруулан төмөр хашаа барьсан явдал. Ард түмнээс итгэлийг
авч хүчирхэг байх төр  ард түмнээсээ төмөр тороор өөрийгөө хамгаалсан
тэр өдрийг би хувьдаа  сэтгэл төмөрлөгдлөө гэж ойлгосон.Герман, Шинэ
Зеланд  гээд дэлхийн ихэнх орны парламентын ордон гадуураа төмөр  торон
хашаатай  байх байтугай   шилэн барилга байдаг. Төлөөлж, төлөөлүүлж
байгаа хоёрын хооронд ямарч хаалт байх ёсгүй.  Парламент нь  сонгогчдод
үргэлж үүд хаалгаа нээлттэй байлгах ёстой.   Өнөөдөр хамгийн чухал зүйл
болох итгэл алдагдсан   учир бие биенээ хуурсан, мэхэлсэн, хулгай
хийсэн, худалдаалсан гээд ёс бус зүйлээр Монгол орон дүүрлээ. Ийм
төрлийн  хэрэг, хэлцэл, гомдол  манай улсын хууль, шүүхийн байгууллагын
өрөөний шалнаас нь тааз хүртэл дүүрсэн биз. Тэр ч байтугай төрийн эрхийг
барьж байгаа, түмний итгэлийг хүлээсэн нам нь асуудлаа шийдэж чадахгүй
шүүх дээр дугаарлаад зогсч байна. Ер нь бохир орчинд өт, хорхой,  жоом,
харх  үүрлэж, халдварт өвчин дэгддэг. Түүнийг халдваргүйжүүлж ариусгах
шаардлагатай болно оо доо. Түүнтэй адил Монголын төр хийгээд нийгмийн 
бүхий л салбарт  олон бусармаг, шударга бус зүйл газар авчээ.   Авлига
гэдэг нь нэг л салаа мөчир нь. Авлигатай тэмцэх газар ганцаараа  л 
авлигын эсрэг тэмцээд, гэмт хэргийн эсрэг зөвхөн хууль хяналтын
байгууллага  хүч тавиад сайхан болгочихож чадахгүй. Тиймээс Монгол Улсын
иргэн бүрийн үүрэг оролцоо  чухал. Нийгмийг эрүүлжүүлэх,  ариусгах,  
муу муухай, худал хуурмаг  зүйлийг оршин тогтнох аргагүй болтол жигших,
түүнээс зайлсхийх  сэтгэл зүйг бүрдүүлэх    ажлыг цаг алдалгүй
эхлүүлмээр байна.

-Төрд итгэх итгэлийг бий болгоход юунд анхаарах ёстой гэж та боддог вэ?

-Таны итгэмжилсэн хүн итгэлийг тань дааж чадаж байна уу гэдгийг
сонгогчид   бодох ёстой. Хэрэв тэр итгэлийг тань  даахгүй хүнийг дахин
дахин сонгохоо болих хэрэгтэй шүү дээ. Мөнгөтэй л бол алдарт уяач
болдогтой адил бэлтэй бол намд хандив өгөөд сонгуульд нэр дэвших эрх
авч, баруун солгойгүй хөрөнгө цацаад төрийн түшээ болох жишээтэй. Ганган
машин хөлөглөж, үнэтэй, цэвэрхэн хувцас өмсч, сайхан ярьдаг, нүдэнд
дулаахан царайтай  болгон  таны төлөө ажиллаж чадах уу гэж гэдгийг бодох
хэрэгтэй. Хэдийгээр  хөрөнгө зоориор овоож оцойхгүй ч, өмссөн хувцас нь
үнэтэй чамин биш ч, оюунлаг, төрд хоёргүй сэтгэлээр зүтгэх, ухааныг нь 
шавхаж ажиллуулах тийм сайхан хүмүүс зөндөө бий.Ийм л  хүнийг намууд
нь  эрж хайж нэр  дэвшүүлдэг болмоор байгаа юм. Харин сонгогчид тийм 
зөв, итгэлийг тань даах  хүнийг сонгох билгийн мэлмийгээ нээх цаг
болжээ.    Ер нь бүх зүйл итгэл дээр тогтдог. Хүмүүст  төрдөө итгэх
итгэл байсан цагт  мэргэн түргэн хүн рүү харайлгаад байх шаардлагагүй.
Яагаад гэхээр асуудлыг чинь чин шударгаар шийддэг, зөв яваа хүнийг
зөөлөн энхрий ивээлдээ багтаадаг төр байгаа, буруу явааг хатуу чангаар
гэсгээдэг төр байгаа цагт иргэд нь амгалан оршиж, итгэн жаргаж, хөгжин
дэвшиж байх болно. Өнгөрсөн цаг хугацаагаа эргээд нэг  харцгаая,
бодоцгооё, өөрөө өөртөө дүгнэлт хийцгээе.  1990 оны Монголын ард түмний
тэр их итгэл, нэгдэл, эвлэрэл  өнөөдөр байна уу, үгүй юу гэдгийг уншигч
олныг хариулаарай    гээд  орхие.

-Итгэл гэж их ярьлаа. Та 1996-2000 онд  парламентын гишүүн болж, 
Эрдэнэтчүүдийг  төрд төлөөлсөн  элч  нь байсан. Тэр олон хүмүүсийн
итгэлийг зүтгэлээр хариулж, хүлээсэн үүргээ биелүүлж чадсан уу?

-1996 оны УИХ-ын сонгуулиар 62.5 хувийн санал авч, парламентын гишүүн
болсон. Ардчилсан холбоо эвслийн мөрийн хөтөлбөрт тусгагдаагүй ч  хувь
гишүүнийхээ хувьд гурван  зүйлийг  хийсэн гэдгээ хаана ч бардам хэлнэ.
Өвлийн улиралд Улаанбаатарт  утаа дэндсэн үнэн л дээ. Гэхдээ 1996 оны
үед түймэр энд тэндгүй асч, суунагалсан  хар   утаа нүүгэлтэж  байсныг
хүмүүс  одоо мартаж дээ. Зөвхөн Улаанбаатар ч биш Монголын нутаг тэр
чигээрээ шатаж байв.  Тэр жилийн дэлхийн зургаан гамшигт  Монголын
түймэр, Арменид болсон газар хөдлөлт орж байсан юм. Түймэр их гарч
байсан нь  хэд хэдэн шалтгаанаас үүдэлтэй. Тэр үед хүмүүс олноороо
ажилгүй болж, бугын эвэр түүж, Хятад руу гаргадаг байсан. Зарим нь
санаатайгаар галддаг байсан байх гэж боддог.Түймэрдсний дараагаар  бугын
эвэр харлаж харагдана. Түүнийг түүж цэвэрлээд тушаадаг байсан гэсэн.
Чиргүүлтэй ачааны машин, вагон вагоноор урагшаа бугын эвэр зөөдөг байв.
Бугыг хэдэн зуугаар нь агнаад эврийг нь аваад сэгийг нь овоолоод орхисон
нь өмхийрчихсөн байсан гэдэг. Тиймээс тухайн үед  бугын эврийг хилээр
гаргахыг хориглосон хуулийн төсөл боловсруулж  хэлэлцүүлээд батлуулсан
юм. Үүний ачаар бугыг хядах нь зогсч, өнөөдөр бугагүй гэсэн эмгэнэлт
байдалд хүрэхээс аварч чадсан гэж боддог. Мөн тухайн үед ой модыг бас
хайр найргүй хяргадаг байлаа. Хэсэг хүмүүс, зарим компаниуд  модыг хэдэн
зуугаар хөрөөдөж огтолж ирээд хөрөө рамаар  зүсч банз болгоод урагшаа
вагон вагоноор өдөр шөнөгүй зөөдөг байсан. Би мод  экспортлохыг хориглох
тухай хуулийн төсөл боловсруулаад УИХ-д өргөн барьсан ч эхний жил 
хүчтэй эсэргүүцэлтэй тулгараад хүч мөхөстсөн.  Харин дараагийн жил нь
хоёр намын нөлөө бүхий гишүүдийг ятгаж, гарын үсэг зуруулаад дахин өргөн
барьсан юм. Энэ үеэр сурагчдын дунд ой модоо хамгаалья хөдөлгөөн
өрнүүлж, хүүхдийн парламент зохион байгуулж ч байв. Мөн  байгаль орчин
хамгаалах төрийн бус байгууллага, олон улсын байгууллагуудын ажилтнууд,
НҮБ-ын дэргэдэх Хүнс хөдөө аж ахуйн газрын байгаль орчин хариуцсан
төлөөлөгчдийг оролцуулан УИХ-ын байнгын хороогоор  нээлттэй хэлэлцүүлэг
хийсэн. Үүний хүчинд хуулийг батлуулж,  мод экспортлохыг зогсоож чадсан
даа. Энэ нь миний амьдралын хамгийн аз жаргалтай дурсамж. Модны бизнес
хийдэг олон хүн намайг муу новш гэж харааж байсан ч уул, хайрханы лус
савдагуудыг баярлуулсан байх гэж боддог инээв.Тэр үед бас амины
зээлийн  орон сууц барих хөтөлбөрийг төрөөс хэрэгжүүлэх гээд нэг л
бүтэмж муутай байсан. Харин хилээр мод гаргахыг зогсоосон учир 
бэлтгэсэн модны үнэ навс унаж, нойлын цаасны үнэ шиг хямдхан болсон.
Нөгөө төрөөс дэмжээд  олигтой баригдахгүй байсан  амины орон сууцыг 
богино хугацаанд барихыг иргэд үзүүлсэн дээ. Би заримдаа хотын захын
хорооллоор амралтын өдөр  явж иргэдийн байшин, сууц  эрчтэй барьж
байгааг харах тусам үүнийг би хийчихлээ гэж үү хэмээн  өөрөөрөө бахархах
сэтгэл төрдөг байсан. Төрийн оносон шийдвэр түмний хүлээж байсан
зүйлийг алга хөрвүүлэхийн төдийд амархан зорицуулж болдгийг амьдрал дээр
бодитоор харуулсан хэрэг. Би 1996-2000 онд парламентын гишүүн байхдаа
олон асуудалд олон нийтийн эрх ашгийн төлөө шийдвэр гаргаж, бас
гаргалцаж үүргээ нэр төртэй биелүүлж, намайг сонгосон Эрдэнэтчүүдийнхээ
итгэлийг алдаагүй гэж боддог.

-Нээрээ таныг хөдөөгийн 13-ын фракцын гишүүн гээд цоллодог байсан. Зарим нь  ч эсэргүү энэ тэр гээд л?

-Бид тийм эсэргүү зүйл хийж, ардчиллын нэр хүндийг унагасан нөхөд
байгаагүй юм шүү.  Харин ч бусармаг, хуйвалдсан, бүтэхгүй зүйлийн
эсрэг   тэмцэж  байж гэдгийг цаг хугацаа харуулж байна. УИХ-ын гишүүн,
Засгийн газрын гишүүнийг хавсран хийж болно гэж УИХ-ын эрх зүйн байдлын
тухай хуульд өөрчлөлт оруулах гэхэд  энэ  нь Үндсэн хууль зөрчинө гээд 
12 гишүүн эсэргүүцэн хурал хаяж гарсан юм.  Үүнийг эсэргүүцэж байна
хэмээн 12 гишүүн гарын үсгээ зурахад минийх хамгийн эхэнд байсан.
Тэрнээс хойш намын шийдвэр эсэргүүцдэг, олонхидоо захирагддаггүй,
урвагч, хөдөөний 13 хэмээн цоллох болсон. Зарим нөхөд маань биднийг
харлуулах гэж зохион байгуулалттай ажил өрнүүлж, сонин хэвлэлд ч
бичүүлдэг байсан даа. Орон нутагт хийсэн бүсчилсэн уулзалт дээр хүртэл
ажил хийхэд  энэ 13 нөхөр саад хийгээд  байна хэмээн сурталчилж байв.
Гэвч дээрх өөрчлөлт нь Үндсэн хуультай харшлах учир дараагаар нь тулгуур
хуульд гарч хүрч дордохын долоо гэдэг нэмэлт өөрчлөлтийг оруулсан. Энэ
нь болчимгүй алхам байсан, үүнийг  өөрчлөх шаардлагатай гэж байнга л
шүүмжлэл дагуулж байна шүү дээ. Одоо эргээд харахад ямарч байсан зөв
зүйлийн төлөө тэмцэж байж гэж бодохоор сайхан санагддаг.

-Төрийн тогтолцоо нэг л болохгүй байна. Парламентыг хоёр танхимтай
болгоё гэсэн дуу хоолой хүчтэй сонстох боллоо. Та энэ талаар ямар
бодолтой байгаа вэ?

-Хамгийн түрүүнд  ариусал, итгэл бий болгож, нийгмийг
эрүүлжүүлэхгүйгээр  парламентыг хоёр танхимтай болгосон ч  байдал
дээрдэхгүй.  Итгэлийн дээд төр, эгэлгүй ариун байх  аваас  эвийг сахих
ард түмэн маань ашид амгалан оршино. Энэ агуулгын дор Үндсэн хуульд
өөрчлөлт оруулмаар байгаа юм.   Манай төрийн түшээд, авгай хүүхдийн хов
жив шиг зүйл яриад, хийгээд   яваад байна. Дөрвөн жилийн хугацаанд
ирээдүйгээсээ хулгай хийдэг, түр зуурын хоноцын сэтгэлгээгээр хандах
боломжийг өнөөгийн Үндсэн хууль , Улстөрийн намуудын тухай хууль олгоод
байгаа юм. Эзэн Чингис  олон ургальч үзлийг хамгийн их дээдэлдэг хаан
байсан. Олон намын тогтолцоо гэдэг бол олон тийшээ салж улсаа бутарга
гэсэн үг биш.  Чингис хаан олон ургальч үзлийг уралдуулж, хаана оюун
ухаан байна, түүний эрэлд хатаж, тийм хүмүүсийг олж эрдэм ухааныг нь 
төрийн хэрэгт, тогтолцоог боловсронгуй болгох үйлсэд шавхаж ажиллуулдаг
байжээ.  Одоогийн улстөрийн хүчнүүд нь  хаана оюун ухаан байна, түүнээс
айдаг болсон.

-Тийм гэж үү?

-Айж байгаа шалтгаан нь оюун ухаантай хүн надаас илүү нэр хүнд олчихно,
миний байр суурийг булаачихна гээд нийлж хор найруулж, бохир замаар
улстөрийн дээд өндөрлөгт гардаг тогтолцоо бий болчихоод байна. Энэ бохир
замаар нь дамжихгүйгээр төрийн  эрх мэдэлд хүрэх бололцоогүй болоод
байгаа. Одоо намууд хаана оюун ухаан түүнийг зайлуулж, хаана их мөнгөтэй
хүн байна тийшээгээ ханддаг болсон. Нөгөө мөнгөтэй нөхөд  нь  эрх
мэдэлд хүрч хурааж хуримтлуулснаа л арвижуулахаар  намыг ашиглаж байна.
Ийм гишгүүрээр алхсаар  улс дампуурч гүйцлээ. Төрд  бохир зүйл хийгч  
олшрохоор   төр болоод түүнээс доош хамааралтай бүх зүйл   өнгө зүсгүй
болдог. Улстөрийн намуудын тухай хуульд  өөрчлөлт оруулж, сонгууль нь
хөрөнгө мөнгөний уралдаан биш хөгжлийн дэвшлийн төлөөх  өрсөлдөөн,  оюун
ухаантай хүмүүсээ намаасаа шахаж гаргах биш далайгаас сувд хайх мэт
эрж, эрдэнэ болсон эрдэмтэн мэргэдээ төрийг жолоодох үйлст шигшин
цуглуулж, тэр хүмүүсийн ухааныг улс орны хөгжлийг түргэтгэхэд ард
иргэдээ амгалан тайван амьдрахад авч ашиглах хэрэгтэй байна.  Мөн төрд
ажиллах хүний тангаргийг өөрчлөх шаардлагатай.  УИХ-ын гишүүн нийт
иргэн, улсын төлөө ажиллана гэсэн балай тангарагтай. Энэ нь  ямарч 
хүчгүй, үлбэгэр сонсогдож байгаа биз дээ. Тэрний оронд Эзэн Чингис
хааны   Нууц товчоонд  бичиж үлдээсэн тэр тангаргийг хэрэглэх хэрэгтэй.
Бид шинэ зүйл бодож олох гэж тархиа гашилгах шаардлагагүй.

-Алд бие минь алжааваас алжаатугай

Ахуй төр минь бүү алдраг гээд үү?

-Тиймээ.

Бүтэн бие минь алжааваас алжаатугай

Бүрэн улс минь бүү алдраг.  Энэ чинь жинхэнэ тангараг. Олны өмнө төрийн
ажлыг хийгээд алдаа гаргавал намайг битгий өршөө, нийтийн өмнө намайг
цаазал гэж нүд цавчихгүй зогсч байгаад  өвөг дээдсийн бичиж үлдээсэн
Нууц товчоо хэмээх ариун судар дээр баруун гараа тавиад өвдөг сөхрөн
тангараглах ёстой. Тэр хүн үүнийгээ зөрчих юм бол бусдаар  шаардуулалгүй
, хариуцлагаа  өөрөө хүлээх ёстой .  Японы самуурай нарынхаас  илүү
эрхэм чанар монгол эрчүүдэд байсан юм шүү. Японд цунами болж газар
хөдөлж  хүндрэл тохиолдон  АЦС  нь дэлбэрлээ. Гэтэл өндөр мэргэжлийн
мэргэжилтнүүд нь аймшиггүйгээр би гомдолгүй гээд  тэр АЦС руу явцгааж
байна. Эх орныхоо төлөө өөрийгөө  золиослож байгаа баатарлаг үйлс энэ
тэр хэмээн ремламдахгүй байгаа биз дээ. Тэр хүмүүс би Япон хүн учраас
Япон орныхоо төлөө өөрийгөө зориулж байна гээд чимээгүй явцгааж байгаа
хэрэг.

-Та саяхан төрийн гурван өндөрлөгтэй уулзахаар хүсэлт тавьсан гэл
үү. Ямар асуудал ярилцах гэснийг тань нууц биш бол сонирхож болох уу?

-Би Монголын  төрийн томчуудыг эвтэй байгаасай гэж боддог.  Тийм ч
учраас би хэд хоногийн өмнө Монгол Улсын Ерөнхийлөгч, УИХ-ын дарга,
Ерөнхий сайд , Шадар сайд нартай уулзахаар Чингис хааны менежмэнтийн
холбооныхонтойгоо очсон. Ганцхан УИХ-ын дарга л хүлээн авч уулзлаа.
Бусад нь хүлээн аваагүй . Би Д.Дэмбэрэл даргад “ Энэ онд  Үндэсний эрх
чөлөөний 100 жил тохионо. Энэ түүхт ойгоор ард иргэдээ ариусгах, соён
гэгээрүүлэх ажил эхлүүлж,төрийн тахилгат уул овоог  жинхэнэ ёс жаягаар 
тахъя гэсэн. Тэрнээс өмнөх шигээ хэдэн бөх барилдуулж, архи уугаад, 
үнэтэй жип хөлөглөн тоос манаргаж давхиад , байгаль орчин бузарлаж
баахан нойлын цаас хийсгэчихээд ирэлгүй утга агуулгатай зүйл хийе ээ.  
Ой тэмдэглэх мөнгөө надад өгчих, би утга учиртай болгоод өгье, төрийн
түшээд нь шальдар бульдар зүйл ярьж байгаа  чавганц нарын яриа шиг авъя
авч болохгүй, хаях гэхээр хаяж болохгүй юмаар үлгэргүй байдал үзүүлж,
тунирхаж, гомдоллож, хагаралдаж байгааг таслан зогсоое гэсэн.  Энэ ойг 
монголчуудын эв эеийн эрхэм  хүндэтгэлт  баяр ёслол болгож, төрийн
тахилгат уулыг тахихдаа   дээд тэнгэрт  нэг зорилготой,  итгэлтэй, эв
нэгдэлтэй байна гэж тангараглаж эвдрэлцсэн, эвгүй үг хэлж муудалцсан
дэвийг эцэг дээд тэнгэрийн өмнө эвлэлцүүлэн нэгтгэх ажлыг хиймээр байна.
Гэвч миний энэ хүсэлтийг хүлээж авсангүй л дээ.

-Та яаж эвлэлцүүлэх юм бэ?

-Уул овоонд гоё хувцастай хэдэн дарга нар очиж,  архи, сүү өргөөд, 
залбирсан болоод өнгөрч байна. Уул овооны лус савдагт намайг энэ албан
тушаалд минь үлдээгээсэй, манай авгай, хүүхдийг л сайхан байлгаасай,
зөвхөн намайг баян тарган байлгаад өгөөч, манай намыг сонгуульд ялуулаад
өгөөч гэсэн сэтгэл өвөрлөсөн нөхдүүд  төрийн тахилгат  уулыг тахих
ёслолд очдог. Эвдрэлцээд эвээ олж чадахгүй байгаа энэ улстөрчид, төрийн
зүтгэлтнүүд, намуудын лидерүүд өмнөх явдлаа мартаж ирээдүйн төлөө уруул
дордойвч, элэг дордохгүй монголчууд бид гээд   итгэлийг сэргээх хэрэгтэй
байна.  Чингис хаан Жамухыг ял шийтгэл оногдуулсан ч энэ жирийн хүн
биш, төрийн их хэргэм зэрэгтэй хаан хүн гэж хандах хандлага нь 
хүндэтгэлтэй байсныг Нууц товчоонд  өгүүлсэн байдаг. Улс орны нарийн
нууц мэдээллийг мэддэг, төрийн өндөрлөгт байсан хүнээ маргааш нь гудамж
руу өшиглөөд хаячихаж болохгүй. Энэ нь тэр хүнийг өшиглөж байгаа биш,
төрийн нэр хүндийг унагаж байгаа хэрэг. Өөрөөр хэлбэл, нэг хэсэг эрх
мэдлийн төлөө явж байгаа нөхдүүд  түрүүн ярьсан чоно лугаа адил толгойд
явсан лидерээ  тасдаад хаячихаж болохгүй шүү дээ. Монголчууд бид эв
нэгдэлтэй байх ёстой. Тэр эв нэгдлийг бий болгох, нягтруулах арга
хэмжээг зохион байгуулмаар байна.  Бөө, шарын шашных ч байна уу, аль
намынх  ч байна уу, баян , ядуу байна уу хамаагүй эв нэгдлийг хичээж
итгэл гэдгийг сэргээж улс үндэстнээ өөдлөн дэвжихэд хувь нэмрээ
оруулахыг уриалъя.Миний Монгол Улс мөнхөд мандан бадарч байх болтугай. 
Ярилцлага өгсөн таньд баярлалаа.

0 сэтгэгдэл

News.mn сайтад сэтгэгдэл оруулахад анхаарах зүйлс

Avatar

Зочин 2011-04-06 202.179.7.6

Ene neree nuutslaad xoorxon yum bichsen xumuusiin setgegdliig unshaad xexexe ix orovdloo Chimeegui ataarxatsgaaya ene ugiig bol oilgono biz dee xexe pc nii tsaana suuchaad ayagu bol yun tsetserlegeer xumuujix zorilgochgui xeden xaltar tsaasnii toloo nudee uxaxad belen xamgiin ineedtei ni ayagui bol ene muulaad bgaa Enkhtaivan guitai nuur tulbal doligoj shulsee saviruulaad yax bolooo ta chshshsh Chimeegui ataarxatsgaya bas ataarxaliin chn zamd amjilt xusye daa noxdoo
xixixixi

Avatar

Зочин 2011-04-06 202.179.7.6

Chadaj bgaa yumand arga algadaa gej

Avatar

Зочин 2011-04-06 202.179.7.6

Sain bnu tand ene odriin mendiig devshuuliye za unshlaa sanal niilex ch yum bna niilexguich yum bna tanii gol sanaa bol ix taalagdlaa Er ni bol manai mongolchuud shudraga ug xelsen xund ix durgui sain yavaa negendee ix ataarxadag tiim l ard tumen mongolchuud gej xellee bi Za ugandaa bol ooriig chn Toriin erxend garax garaxgui ni bol sonin bish bna uchir ni taniig minii sanaxiin deed erxend bxdaa ch buugaad bxdaa ch neg l zuiliig yaridag bsan ene ni shurdraga baix tuxai xunii erxem nandin chanariig urgelj soxsoor irseniig tani bol sain sanaj bna Xun bolgond taalagdax albagui xund gai boloxgui zorison zorilgodoo unen ch yavj xamgiin gol ni shudraga bj xeliye gesnee shuluuxan xeldeg tiim l chanar tand bdag shg xaragddag bi ooroo xuviin xeden company tai yum Ataarxax xumuus bol olon gexdee bid ulsad xichneen ajliin bair bii bolgoj bna ulsiin tosovt bagagui mongo tsag tuxaid ni tolj ur xuuxdiinxee sain saixanii toloo oorsdiigoo umartan yavj bgaa jiriin l neg mongol xumuus Tantai urgelj san

Avatar

Зочин 2011-04-06 202.179.7.6

Sain bnu tand ene odriin mendiig devshuuliye za unshlaa sanal niilex ch yum bna niilexguich yum bna tanii gol sanaa bol ix taalagdlaa Er ni bol manai mongolchuud shudraga ug xelsen xund ix durgui sain yavaa negendee ix ataarxadag tiim l ard tumen mongolchuud gej xellee bi Za ugandaa bol ooriig chn Toriin erxend garax garaxgui ni bol sonin bish bna uchir ni taniig minii sanaxiin deed erxend bxdaa ch buugaad bxdaa ch neg l zuiliig yaridag bsan ene ni shurdraga baix tuxai xunii erxem nandin chanariig urgelj soxsoor irseniig tani bol sain sanaj bna Xun bolgond taalagdax albagui xund gai boloxgui zorison zorilgodoo unen ch yavj xamgiin gol ni shudraga bj xeliye gesnee shuluuxan xeldeg tiim l chanar tand bdag shg xaragddag bi ooroo xuviin xeden company tai yum Ataarxax xumuus bol olon gexdee bid ulsad xichneen ajliin bair bii bolgoj bna ulsiin tosovt bagagui mongo tsag tuxaid ni tolj ur xuuxdiinxee sain saixanii toloo oorsdiigoo umartan yavj bgaa jiriin l neg mongol xumuus Tantai urgelj san

Avatar

Зочин 2011-04-06 202.179.7.6

Sain bnu tand ene odriin mendiig devshuuliye za unshlaa sanal niilex ch yum bna niilexguich yum bna tanii gol sanaa bol ix taalagdlaa Er ni bol manai mongolchuud shudraga ug xelsen xund ix durgui sain yavaa negendee ix ataarxadag tiim l ard tumen mongolchuud gej xellee bi Za ugandaa bol ooriig chn Toriin erxend garax garaxgui ni bol sonin bish bna uchir ni taniig minii sanaxiin deed erxend bxdaa ch buugaad bxdaa ch neg l zuiliig yaridag bsan ene ni shurdraga baix tuxai xunii erxem nandin chanariig urgelj soxsoor irseniig tani bol sain sanaj bna Xun bolgond taalagdax albagui xund gai boloxgui zorison zorilgodoo unen ch yavj xamgiin gol ni shudraga bj xeliye gesnee shuluuxan xeldeg tiim l chanar tand bdag shg xaragddag bi ooroo xuviin xeden company tai yum Ataarxax xumuus bol olon gexdee bid ulsad xichneen ajliin bair bii bolgoj bna ulsiin tosovt bagagui mongo tsag tuxaid ni tolj ur xuuxdiinxee sain saixanii toloo oorsdiigoo umartan yavj bgaa jiriin l neg mongol xumuus Tantai urgelj san

Avatar

Зочин 2011-04-06 202.179.7.6

Sain bnu tand ene odriin mendiig devshuuliye za unshlaa sanal niilex ch yum bna niilexguich yum bna tanii gol sanaa bol ix taalagdlaa Er ni bol manai mongolchuud shudraga ug xelsen xund ix durgui sain yavaa negendee ix ataarxadag tiim l ard tumen mongolchuud gej xellee bi Za ugandaa bol ooriig chn Toriin erxend garax garaxgui ni bol sonin bish bna uchir ni taniig minii sanaxiin deed erxend bxdaa ch buugaad bxdaa ch neg l zuiliig yaridag bsan ene ni shurdraga baix tuxai xunii erxem nandin chanariig urgelj soxsoor irseniig tani bol sain sanaj bna Xun bolgond taalagdax albagui xund gai boloxgui zorison zorilgodoo unen ch yavj xamgiin gol ni shudraga bj xeliye gesnee shuluuxan xeldeg tiim l chanar tand bdag shg xaragddag bi ooroo xuviin xeden company tai yum Ataarxax xumuus bol olon gexdee bid ulsad xichneen ajliin bair bii bolgoj bna ulsiin tosovt bagagui mongo tsag tuxaid ni tolj ur xuuxdiinxee sain saixanii toloo oorsdiigoo umartan yavj bgaa jiriin l neg mongol xumuus
Tantai urgelj san

Avatar

Зочин 2011-04-06 202.131.236.131

Enkhtaivanii yamarshuu aash aranshintai buduuleg dotuur tamirtai heniig ch hezee ch uuruusuu iluud boddoggui zuvhun uuriinhuu har amia hicheej yavdgiig ih olon hun medne yun ch uls tursug yum bilee de ichij amidar enkhtaivan guai MONGOLIIN ard tumen chamaig medne sh de icheech

Avatar

Зочин 2011-04-06 202.131.236.131

Enkhtaivanii yamarshuu aash aranshintai buduuleg dotuur tamirtai heniig ch hezee ch uuruusuu iluud boddoggui zuvhun uuriinhuu har amia hicheej yavdgiig ih olon hun medne yun ch uls tursug yum bilee de ichij amidar enkhtaivan guai MONGOLIIN ard tumen chamaig medne sh de icheech

Avatar

Зочин 2011-04-06 202.61.97.81

Төсвөөс баяж сан том бирдүүд иргэний хөдөлгөөн дэлбэрэхээс хулчийхдаа “Эв эеэ сахья” гэж бусдаас чанга уриалж байна Нийгмийн бу химд лыг саармагжуулах гэж аргадаж буй нь тэр Хулгайгаа баригдана гэж айж буй нь тэр Хүүгий нь буудчихаад аав ээжид нь эв эе тунхаглана Арай ч дээ Сүүлийн үед олигар хиуд өөрсдийгөө хуйхлах гэсэн тэмцлийн дөлийг өөр зүг рүү эргүүлэхээр “Цаана чинь зэвсэгт хувьс гал цус урсгахаар айсуй” гэж ард түмнийг хий хоо сон хадны мангаагаар айл гах заль сүйхээлж эхлэв Ингэснээр өөрсдөө ара гийн цоорхойгоор мэнд зулбаж сонгуульд дахин шовойх юм гэнэ Цэн дийсэн аалзнуудын то ронд дөнгөж торж буй засгаа хийсгэхгүй гэж хөлсний хөдөлгөөн хийр хэнэ Хийтэй залуус угаад санд уягдсаныг ядуус бүгд мэдэж буй Мөр цэвэр явъя гэвэл ёс ядуурдаг хууль 20 жил яг үйлчлэв Дээдсийн их гарын хул гайг иргэд илчлэх гэж тэм цэх уг нь Монголын зам ардчиллын жам юм сан Дээрээсээ аваад до роо хүртэл иргэдийг *л хам тутамд нь авилгадаж хулхидаж байна Хулхи­дуулсан иргэдэд хаа очиж “сонгох” бас “хя

Avatar

Зочин 2011-04-06 202.61.97.81

Төсвөөс баяж сан том бирдүүд иргэний хөдөлгөөн дэлбэрэхээс хулчийхдаа “Эв эеэ сахья” гэж бусдаас чанга уриалж байна Нийгмийн бу химд лыг саармагжуулах гэж аргадаж буй нь тэр Хулгайгаа баригдана гэж айж буй нь тэр Хүүгий нь буудчихаад аав ээжид нь эв эе тунхаглана Арай ч дээ Сүүлийн үед олигар хиуд өөрсдийгөө хуйхлах гэсэн тэмцлийн дөлийг өөр зүг рүү эргүүлэхээр “Цаана чинь зэвсэгт хувьс гал цус урсгахаар айсуй” гэж ард түмнийг хий хоо сон хадны мангаагаар айл гах заль сүйхээлж эхлэв Ингэснээр өөрсдөө ара гийн цоорхойгоор мэнд зулбаж сонгуульд дахин шовойх юм гэнэ Цэн дийсэн аалзнуудын то ронд дөнгөж торж буй засгаа хийсгэхгүй гэж хөлсний хөдөлгөөн хийр хэнэ Хийтэй залуус угаад санд уягдсаныг ядуус бүгд мэдэж буй Мөр цэвэр явъя гэвэл ёс ядуурдаг хууль 20 жил яг үйлчлэв Дээдсийн их гарын хул гайг иргэд илчлэх гэж тэм цэх уг нь Монголын зам ардчиллын жам юм сан Дээрээсээ аваад до роо хүртэл иргэдийг *л хам тутамд нь авилгадаж хулхидаж байна Хулхи­дуулсан иргэдэд хаа очиж “сонгох” бас “хя

Avatar

Зочин 2011-04-06 202.61.97.81

Хүн буудсан 9 цагдааг ялалбал тэд хамаг үнэ нийг дэлгэх аюул тулгарч тэднийг нүдээ аниад өр шөөв Энэ том эмгэнэл ердөө хэдхэн сандлын луйвраас дэгдсэн юм шиг харагдавч тэр хэдэн санд лыг эзэмшвэл олонх болж хулгай луйвар нь шүүг дэхгүй агаад хамгийн гол нь хоёр Толгойн баялгийг нам дотроо дураараа буль дахад оршиж байжээ Бул хай хийгээд дараа нь цустай хутгалдан байж олонх болсон нам ган цаараа идэхээс айж хүч тэй цөөнх болсон нөгөө намаа хувааж идъе гэж гуйв Сонгогчдын итгэ лээр хүчтэй цөөнх болсон нам цөөвөр болоод зэм олдсонд хорхойсож та ван хүний амь мянган хү ний эрх сонгуулийн бул хайг нулимсан билээ Сайд л болж байвал юун АН шударга үзэл тэдэнд ха маа гүй нь ийнхүү ил рэв

Avatar

Зочин 2011-04-06 202.61.97.81

хулгайч луй варчид хууль хүчний хэн тэй хуй вал даад дийлдэш гүй нь батлагдаж нийгэм тэр аяараа бууж өгсөн тул мөргөхөөс өөр зам алга Казинодсон болгон сайд болж байхад ёс сурта хуун тай хөгшид эмзэглэхгүй яах билээ Заль мэх ил тул хөгшдийг бачимдуулаад байна Нүд аних агшинд сэтгэлийн амирланг хү сэхдээ “Хүүхэд минь хул гай гаа ажиг сэжиггүй цэ вэрхэн хий чих бүү ха лууцуул” гэж хөшуу дэв сэж байна Шалтгаан нь хулгай луйврыг дийлэх гүйгээ ойлгож цөхөрсөнд оршном Та нарын хул гай луйвар анзаараг дах гүй сайн нууцлагдвал бид шударга сайхан удир дагч дын оронд амьдарлаа гэ сэн итгэлээр төгсөнө Энэ бол тийм ч гоё төгс гөл биш Гэвч 20 жилийн өмнө нүүрэлсэн нааштай хувь заяаг минь та нар тосоод бусниулж орхисон хойно одоо яалт ч үгүй Луйвар хулгайг устгах тэм цэл бөхсөн болохоор луйвар хулгай бүү дуул даасай гэж залбираад хөн жилдөө шургах л үлдэж Юу ч мэдэлгүй нүд аних сан Тэгвэл бухимдаж нү гэл хураахгүйсэн Ма ниас хойш яах эсэх нь та нарын хувь заяаны төө рөг Та нарыг минь бур хан өр ш

Avatar

Зочин 2011-04-06 202.61.97.81

БИ МОНГОЛ ХҮН
ЧЧимэд

Аргалын утаа боргилсон Малчны гэрт төрсөн би
Атар хээр нутгаа Өлгий минь гэж боддог
Цэнхэр манан суунагласан Алсын барааг ширтээд
Цэлгэр сайхан нутгаа Сэтгэл бахдан харахад
Үлээж байгаа салхи нь Үнсээд ч байгаа юм шиг
Өршөөлт ээжийн минь гар Илээд ч байгаа юм шиг
Энэрэнгүй сайхан санагдахад Элэг зүрх минь догдолж
Хосгүй баярын нулимс Хоёр нүдийг минь бүрхдэг

Avatar

Зочин 2011-04-06 202.61.97.81

Мөнх галын гүн ухаан Хасын хууль ийнхүү сургаж байгаа юм Мэдэгтүн Сахигтүн

Бид аливаа ард түмэнтээ найрсаг харилцааг эрхэмлэх хэдий ч дээрэнгүй ёс бус эрх тэгш биш харилцааг хүлцэж үл болно

Бид Монголын ард түмний өмч эрдэнэс баялгыг гадаадын болон дотоодын хэн нэгэн буюу хэсэг бүлэг зальт этгээд тонон дээрэмдэхийг тэвчиж үл болно

Бид Монгол Үндэстэний түмэн үеийн суу билэгт хөвгүүд охидын зүтгэл тэмцэл олон мянган эх оронч баатруудын эрэлхэг зориг эрдэм ухааны хүчинд өнөө бидэнд өвлөгдөн ирсэн энэ Монгол улсын Бүрэн эрх Эрх чөлөөг Газар нутгийн бүрэн бүтэн байдлыг хэн нэгэн буюу хэсэг бүлэг зальт этгээд эвдэхийг тэвчиж үл болно

Чингэж чадвал Монгол Үндэстэн оршин байх болно Чингэж чадвал Монгол Үндэстэний ирээдүй гэрэл гэгээтэй байж Монгол Улс хөгжиж дэвших нь Монголчууд бидний гарт байх болно Тэр үед Хөгжлийн өндөрлөгт хэр хурдан хүрэх нь та бидний чинхүү зүтгэл нөр их хөдөлмөрөөс хамаарах болно

Үүний тулд Үндэстэний үзэл санаан дор нэгдэж аливаа бусармаг үзлийг таягдан хаясуга

Avatar

Зочин 2011-04-06 202.61.97.81

Үндэстэний үзэлгүйгээр интернационализм
гэж байхгүй
Индира Ганди

Avatar

Зочин 2011-04-06 202.61.97.81

Эцэг дээдэс минь дэлхийн талыг нэвчтэл дэндүү их цус урсгаж Их Монгол гүрнийг байгуулсан атал эдүгээ цагт шороонд хутгалдаж золбин ноход уралцан долоолдож буйд сэтгэл өвдөнөм

Avatar

Зочин 2011-04-06 202.61.97.81

Чингис хаан монгол туургатнаа нэгтгэн нэгэн улс болгохдоо ийнхүү өгүүлж байж
Мөнх тэнгэр мөхөс миний биеийг зарилагдан түмэн иргэдийг захируулахаар соёрхов Тал нутагт одоо болтол ямар ч эмх журамгүй учраас ийм зэрэгт хүрсэн ажээ Үр хүүхэд нь эцэг эхийн үгийг авахгүй дүү нар нь ахаа дагахгүй эр нь эхнэртээ итгэхгүй эхнэр нь эрийнхээ үгийг даахгүй дагагсад нь ахлагчаа хүндэтгэхгүй ноёд нь ард албатынхаа дотор үүрэг гүйцэтгэхгүй баячууд нь ядуучуудаа тэтгэхгүй газар сайгүй сэтгэл тайван суухыг бодохгүй бидний омог аймаг төрөл угсаатны дэг журам бүр алдагдаж сүр сүлдгүй болоход хүрч буй Эдүүгээ хүрсэн газар болгонд дураараа авирласан хүмүүн олон Худалч хулгайч урвагчид дээрэмчид хүртэл бий болжээ Иймээс миний бие ард олныхоо хүсэл захиасыг даган энэхүү мөчид хатуу төв чанга жам ёсоор тэд нарыг засч нэгтгэн энх амгалан зол жаргалыг энэ нутагтаа хүртээн тогтоохыг чармайх ёстой гэжээ

Чингис хаан ингэж л улс орноо нэгтгэж дэг ёс тогтоосон юм Аливаа улс оронд дэг ёс хамгаас чухал Үүнийг Чинг

Avatar

Зочин 2011-04-06 202.61.97.81

Монголын тусгаар тогтнолын тэргүүн зэргийн зорилт нь бүх Монгол үндэстнийг нэгтгэж хүчирхэг Нармай Монгол улсыг байгуулах явдал мөн Манай Монгол улс жинхэнэ утгаар тусгаар тогтнож хөгжье гэвэл бүх Монгол Туургатныг хамрах явдал Одоогийн тусгаар тогтносон Монгол улсаар зогсохгуй Ингэхийн тулд Дэлхийн Монголчуудын ариун голомт болсон Монгол улс нь бүх монголчуудыг өөртөө эдийн засаг соёл шашин улс төрөөр үлгэрлэн дагуулах ёстой Олон зууны баялаг түүх зан заншил уламжлалаа сэргээж үндэстний хувьд нэгдмэл байдлаа үеийн үед хадгалан үлдэх цорын ганц зөв зам нь жинхэнэ ёсоор тусгаар тогтносон Нармай Монгол улс байгуулах явдал мөн Монголын язгуурын үндэстний үзэлтнүүдийн өмнө тавьсан зорилго ямар их чухал хүнд бэрхийг онцлон нийгмийн дэвшил нь алгуур өөрчлөн хувьсах замаар явагдах ёстойг анхаарч ирээдүйд итгэх гүн бат итгэлтэй идэвхтэй зарчим баримталан зоригтой шийдмэг байхын чухалыг энд тэмдэглье

Avatar

Зочин 2011-04-06 202.61.97.81

Онгон цэнхэр тал нь дүүрэн хог бургисан тоос Манхан цэнхэр тэнгэр нь манантсан утаа Дундаас нь ад зэтгэр шиг луйварчдын сүүтэгнэсэн зэвүүн дүрс сүүмэлзэнэ э****з адуунд тэлүүлсэн Монгол морь цусан хөөс сахруулан онхолдон унаж байна Муу цагийг элдэн хөөх ариун зорилго харангаа дэлдлээ Монгол хүү чи сэр бос сөр ариун голмтоо хамгаал

Avatar

zochin 2011-04-06 202.61.97.81

exleed chi ooroo xvniig xvndelj xvndetgex yosond suraltsaad xvntei zov xaritsaad surchix Uls tor chamd axdax bailgvi dee chi odoo amjixgvi ee enkhtaivaan

Avatar

Gaihal 2011-04-06 202.61.97.81

chi ch bas erdenetiin bvrenbvstiin ovoog taxij l bsan sanagdaj bna ter ved songuulid ner devshij bsan yaduu ardiig gants talxaar xuuraad l yavj bsan shvv de enkhtaivan guai

Avatar

Tsogoo 2011-04-06 202.131.247.170

Enhtaiban shudarga hun abilgachtai sain temtseerei

Avatar

Zochin 2011-04-06 202.55.182.82

Mash unen yrisan bna Bid undesnii ter tusmaa EZen Chingis haaniihaa tur barih uhaaniig sudlaj heregjuuleh hergtei baina Ter uyd zagdaa shorongui augaa Ih Mongol Ulsiig yaj baiguulsaniig uhaarah seheereh uls bna uu Unuugiin uls turchidiin nuursnii zaraig unen heljee Amjilt husie

Avatar

Zochin 2011-04-06 202.55.182.82

Mash unen yrisan bna Bid undesnii ter tusmaa EZen Chingis haaniihaa tur barih uhaaniig sudlaj heregjuuleh hergtei baina Ter uyd zagdaa shorongui augaa Ih Mongol Ulsiig yaj baiguulsaniig uhaarah seheereh uls bna uu Unuugiin uls turchidiin nuursnii zaraig unen heljee Amjilt husie

Avatar

зочин 2011-04-06 182.160.62.56

та эхлээд өөрийнхөө алхаа гишгээ хүнтэй харьцах харьцаагаа сайжруулж байж улс төр яривал яасан юм бэ Та тэр банкиа яаж авч яваагаа бичсэн бол хүмүүст сонирхолтой байсан болов уу

Avatar

aaaaaaa 2011-04-06 202.61.97.81

yun tur ve yah gej turiiin tuhai yaridag yum be hen durtai ni turiin tuhai yariad l neeh eh oron ch setgegdel turuuleed l uuriinhuu huviin bankiig zuv ajiluulj chadchihaad daraa ni uls turuu yari l daaa yagaad banknii tuhai ogt yarihgui bgaa yum be

Avatar

irgen 2011-04-06 202.61.97.81

amjil husii Enhtaivan ahaa

Avatar

zochin 2011-04-06 202.61.97.25

zuv asuudal devshuulsen bna amjilt husie

Avatar

yeguuch 2011-04-06 203.160.52.10

Tenegt tuuhendee tur hezee ch ariun baigaagui yum ter dundaa turt togtoltsoo niigem gedeg zuil baigaad bas ter dotor ni hoyor hultei gohimoi tolgoitoi shunalyn mikrob geech ni baihad bur hudlaa medee

Avatar

Zelem 2011-04-06 182.160.7.236

Онгон цэнхэр тал нь дүүрэн хог бургисан тоос
Манхан цэнхэр тэнгэр нь манантсан утаа
Дундаас нь ад зэтгэр шиг луйварчдын сүүтэгнэсэн зэвүүн дүрс сүүмэлзэнэ
э****з адуунд тэлүүлсэн Монгол морь цусан хөөс сахруулан онхолдон унаж байна
Муу цагийг элдэн хөөх ариун зорилго харангаа дэлдлээ
Монгол хүү чи сэр бос сөр ариун голмтоо хамгаал

Avatar

sainaa 2011-04-06 182.160.7.236

Jinhene Mongol mayagiin pilosopy unertej baih chini Sain yariltslaga bolson bna Ta nar shig Mongol setgelgeetei humuus garch ireh heregtei baina Oligarhuudaas ongon tsenher tal haana bna gej asuumaar bna

Avatar

Зочин 2011-04-06 202.179.23.177

Төр ариун бус байвал улс мөхдөг эмс ариун бус байвал үндэстэн мөхдөг манай ихэс дээдсийн сэрэмжлүүлэг

Avatar

лүндэн 2011-04-06 202.61.97.81

1990 оны хавар Сэлэнгэ мөрөн алхасан их түймэрт чинь хүмүүсийг гудамж тайлбайгаас дайчлан баривчилгаа маягаар ачиж байхад МоАХ-ын гишүүд сайн дураараа 14 хоног явж ирхэд ажил тасалсан хэмээн ажиллаас нь халсан байсан Хөтөл хотод Хлори өвчин гарахад Улаантолгойн замыг хааж хэнийг ч гаргахгүй хэнийг ч оруулахгүй гэж МоАХ ын гишүүд сайн дураараа хамгаалж оруулаагүй 1989 оны 12 сарын 03 нд анхны тайван Ардчиллын жагсаалыг анх хийсэн улс шүү дээ

Avatar

LUNDEN 2011-04-06 202.179.7.6

1990 îíû õàâàð Ñýëýíãý ìºðºí àëõàñàí èõ ò¿éìýðò ÷èíü õ¿ì¿¿ñèéã ãóäàìæ òàëáàéãààñ äàé÷ëàí áàðèâ÷èëãàà ìàÿãààð à÷èæ áàéõàä ÌîÀÕ-ûí ãèø¿¿ä ñàéí äóðààðàà 14 õîíîã ÿâæ èðýõýä àæèë òàñàëñàí õýìýýí àæèëëààñ íü õàëñàí áàéñàí Õºòºë õîòîä Õëîðè ºâ÷èí ãàðàõàä Óëààíòîëãîé çàìûã õààæ õýíèéã ÷ ãàðãàõã¿é õýíèéã ÷ îðóóëàõã¿é ãýæ ÌîÀÕ-ûí ãèø¿¿ä ñàéí äóðààðàà õàìãààëæ îðóóëààã¿é 1989 îíû 12 ñàðûí 03 íä àíõíû òàéâàí Àðä÷èëëûí æàãñààëûã àíõ õèéñýí óëñ ø¿¿ äýý

Avatar

LUNDEN 2011-04-06 202.179.7.6

1990 îíû õàâàð Ñýëýíãý ìºðºí àëõàñàí èõ ò¿éìýðò ÷èíü õ¿ì¿¿ñèéã ãóäàìæ òàëáàéãààñ äàé÷ëàí áàðèâ÷èëãàà ìàÿãààð à÷èæ áàéõàä ÌîÀÕ-ûí ãèø¿¿ä ñàéí äóðààðàà 14 õîíîã ÿâæ èðýõýä àæèë òàñàëñàí õýìýýí àæèëëààñ íü õàëñàí áàéñàí Õºòºë õîòîä Õëîðè ºâ÷èí ãàðàõàä Óëààíòîëãîé çàìûã õààæ õýíèéã ÷ ãàðãàõã¿é õýíèéã ÷ îðóóëàõã¿é ãýæ ÌîÀÕ-ûí ãèø¿¿ä ñàéí äóðààðàà õàìãààëæ îðóóëààã¿é 1989 îíû 12 ñàðûí 03 íä àíõíû òàéâàí Àðä÷èëëûí æàãñààëûã àíõ õèéñýí óëñ ø¿¿ äýý

Avatar

Дүүрэн 2011-04-06 182.160.23.50

Зөв байна Энхтайваан дэмжиж байна Би бас 1990 онд Ардчиллыг их дэмжсэнАнхны сонгуулиар Завханы Тэс суманд гэрээ сонгуулийн суртчилгааны байр болгоод явж байлаа Тантай хамт гишүүн байсан Батцэрэг сайн мэднэ Харамсалтай нь 90 оны маш олон ардчиллын анхдагчид өнөөдөр хүнд амьдралтай байна Бид өөрсдийнхөө муугаас болоогүй ээ Эхлүүлсэн Ардчилал маань энэ олигархаас болоод буруу явчихлаа гэж бодож байна Монгол төр ариун байх ёстой

Avatar

Зочин 2011-04-06 202.170.66.20

Төрийн түшээд ариун бол охид ариун гэж

Avatar

Zochin 2011-04-06 203.169.48.28

Mongol ulamjlalt philosophy deer suuriljee Unuugiin togtoltsootoigoo her niitsej amidrakh yum boldo yalanguya erkh medliin huvaarilalt tentsvert bdal geh met ni arai uur philosophytoi bgaad bgama Turiig deedlekh turuur uilchluulehturiig shutekh huvi hunii liberal uzel geel ene buhniig nariin zohitsuulsan hargalzsan bh ni berhsheelteilde

Avatar

LUNDEN 2011-04-06 202.179.7.6

1990 îíû õàâàð Ñýëýíãý ìºðºí àëõàñàí èõ ò¿éìýðò ÷èíü õ¿ì¿¿ñèéã ãóäàìæ òàëáàéãààñ äàé÷ëàí áàðèâ÷èëãàà ìàÿãààð à÷èæ áàéõàä ÌîÀÕ-ûí ãèø¿¿ä ñàéí äóðààðàà 14 õîíîã ÿâæ èðýõýä àæèë òàñàëñàí õýìýýí àæèëëààñ íü õàëñàí áàéñàí Õºòºë õîòîä Õëîðè ºâ÷èí ãàðàõàä Óëààíòîëãîé çàìûã õààæ õýíèéã ÷ ãàðãàõã¿é õýíèéã ÷ îðóóëàõã¿é ãýæ ÌîÀÕ-ûí ãèø¿¿ä ñàéí äóðààðàà õàìãààëæ îðóóëààã¿é 1989 îíû 12 ñàðûí 03 íä àíõíû òàéâàí Àðä÷èëëûí æàãñààëûã àíõ õèéñýí óëñ ø¿¿ äýý

Avatar

LUNDEN 2011-04-06 202.179.7.6

1990 îíû õàâàð Ñýëýíãý ìºðºí àëõàñàí èõ ò¿éìýðò ÷èíü õ¿ì¿¿ñèéã ãóäàìæ òàëáàéãààñ äàé÷ëàí áàðèâ÷èëãàà ìàÿãààð à÷èæ áàéõàä ÌîÀÕ-ûí ãèø¿¿ä ñàéí äóðààðàà 14 õîíîã ÿâæ èðýõýä àæèë òàñàëñàí õýìýýí àæèëëààñ íü õàëñàí áàéñàí Õºòºë õîòîä Õëîðè ºâ÷èí ãàðàõàä Óëààíòîëãîé çàìûã õààæ õýíèéã ÷ ãàðãàõã¿é õýíèéã ÷ îðóóëàõã¿é ãýæ ÌîÀÕ-ûí ãèø¿¿ä ñàéí äóðààðàà õàìãààëæ îðóóëààã¿é 1989 îíû 12 ñàðûí 03 íä àíõíû òàéâàí Àðä÷èëëûí æàãñààëûã àíõ õèéñýí óëñ ø¿¿ äýý

Avatar

LUNDEN 2011-04-06 202.179.7.6

1990 îíû õàâàð Ñýëýíãý ìºðºí àëõàñàí èõ ò¿éìýðò ÷èíü õ¿ì¿¿ñèéã ãóäàìæ òàëáàéãààñ äàé÷ëàí áàðèâ÷èëãàà ìàÿãààð à÷èæ áàéõàä ÌîÀÕ-ûí ãèø¿¿ä ñàéí äóðààðàà 14 õîíîã ÿâæ èðýõýä àæèë òàñàëñàí õýìýýí àæèëëààñ íü õàëñàí áàéñàí Õºòºë õîòîä Õëîðè ºâ÷èí ãàðàõàä Óëààíòîëãîé çàìûã õààæ õýíèéã ÷ ãàðãàõã¿é õýíèéã ÷ îðóóëàõã¿é ãýæ ÌîÀÕ-ûí ãèø¿¿ä ñàéí äóðààðàà õàìãààëæ îðóóëààã¿é 1989 îíû 12 ñàðûí 03 íä àíõíû òàéâàí Àðä÷èëëûí æàãñààëûã àíõ õèéñýí óëñ ø¿¿ äýý

Avatar

from Germany 2011-04-06 182.160.23.50

Hodoogiin fraktsiinhan serj bna uu zov zov Uul humuus ni evdreegui ym Jinhene Undesnii uzel hodoogiinhond l baigaa Hodoogoos UIH-d garch irsen gishuud ihenhi ni undesnii uzeltnuud baidag Tanai Undesnii shine nam odoo garch irne ee Ta nart amjilt husey

Avatar

Зочин 2011-04-06 182.160.28.191

Хүссэн юм чинь хүзүүгээр чинь татаж дээ Цэцэрлэгээр хүмүүжээгүй чинь харагдаж байна

NewsMN Гар утасны хувилбар Татах
NEWS.mn

Мэдээллийн эх сурвалж