Ү-тэй монголчууд, Ү-гүй оросууд | News.MN

Ү-тэй монголчууд, Ү-гүй оросууд

Хуучирсан мэдээ: 2017.10.08-нд нийтлэгдсэн

Ү-тэй монголчууд, Ү-гүй оросууд

Өнөөдөр Төрийн ордонд “Сэргээн засалтын тусламж, үйлчилгээний анхдугаар чуулган” болж өнгөрлөө.

Энэ бол “Егөөтэй ерэн есөн тайлбар”-ын 1058 үгтэй хамгийн урт өгүүллэг. Өнөөг хүртэл  800 үгтэй “Христийн номлогч Кирил аавтай монгол цагаан толгой” өгүүллэг эхний байранд байсан юм. Гадныхныг дуурайгаад илүү, дутуу үсэгтэй “но”-той цагаан толгойгоо түмэн олондоо таниулах гэсээр байгаад тэр л дээ. “Но”-той тэр цагаан толгойгоор харь хэлний үгийг зөв бичих “но”-той дүрмийг тайлбарлаж, хоёр “но”-г давхцуулсан учир энэхүү өгүүллэг ийм урт болсонд эрхэм танаас хүлцэл өчье. Та төвөгшөөлгүй уншиж, харь хэлний үгийг бичих “но”-той дүрэм, түүнийг хөнгөн хялбар болгох шаардлагын талаарх тайлбарыг минь ухан ойлгоорой…

…Мэддэггүй шахуу бас нэг гоё дүрэм нь  “магистер, бакалавар, продакшин, констракшин” гэж бичих заалт. Яагаад гэхээр “магистр, бакалавр, продакшн, констракшн” гэсэн 2-3 давхар гийгүүлэгчтэй үгэнд “-д,-т” залгахаар “магистрТ, бакалаврТ, продакшнд, констракшнД” гээд 3-4 гийгүүлэгч давхардаж, монгол хэлний дүрмийг зөрчихөөс хамгаалсан хэрэг. Монгол хүний амнаас гурав дөрвөн гийгүүлэгч зай завсаргүй гардаггүй заяамал дуудлагыг зохиомол дүрмээр тунхаглаж эх хэлээ хамгаалсан их сайхан заалт байна. “Зөөлний тэмдэг(Ь)”-ээр төгссөн “баррель, дизель, туннель, стиль” гэсэн  үгсийг бүгдийг нь “баррел, дизел, туннел, стил”гэж “зөөлний тэмдэг(ь)”-гүй бичнэ гэдэг бараг л мартсан нэгэн дүрмийг сануулъя. “Эссе, граш” мэт монгол дуудлагатай зарим харь үгийг монгол үг шиг нь бичнэ гэнэ ээ. Гэвч зарим нь гадаад гэж бодож “эссе, граш” гэж байхад зарим нь монголжсон гээд “эсээ, гарааж” гээд байгаа нь тэдний буруу биш. “Төрийн хэлний зөвлөл” энэ бүхнийг журамлаад олон түмэнд түгээж зарлахгүй бол хүн бүр ингэж өөрийнхөөрөө хэлж, бичээд байна аа. Монгол хэлийг харийн хэлэнд нөлөөтөхөөс хамгаалсан гоё заалтуудыг ярилаа…

Одоо харин “Гадааханд л таалагдаж байвал манайхан ч яамай. Толгой нь эргээд явж л байг. Гадаадаараа л алдаагүй бичнэ шүү.” гэсэн муухай дүрмүүдээ тайлбарлая.

“Эр эгшиг орсон буюу А, О, У үсэгтэй үгсэд “ацетоны, брокероос” мэтээр монгол хэл шиг эр нөхцөл залгана. Гэхдээ “Орос хэлний У-г Ү гэж бодоод “клубийн, курсээс, рублээр” гэж эм үгийн нөхцөл залгаарай.” гэсэн өмнөхөө үгүйсгэсэн нэг дүрэм бий. Угаасаа орос хэлний У манай У биш, харин Ү-тэй илүү дөхүү болохоор тэр. Тийм л юм бол Ү-тэй монголчууд Ү-гүй орсууд шиг   Ү-г У-аар орлуулж “клуб, курс, рубль” гэх ямар хэрэг байна аа. Байгаа юмаараа баярхаж “клүб, күрс, рүбл” гэхэд буруудах юм ер байхгүй. Тэр байтугай үг давхар гийгүүлэгчээр эхэлдэггүй, эгшиг, гийгүүгүүлэгч нь ээлжилдэг эх хэлний  уугуул шинждээ урвуулаад “күлүүб, күүрс, үрүүбэл” гэсэн ч болохгүй юм ер байхгүй. Гадаадаар ганц ч алдалгүй бичээд сурчихсан хүмүүст л хачин харагдах байх. Гадаадад дассан хүмүүс дотооддоо бүүр ч хурдан дасчихна гэж бодож байгаа шүү…

“Егөөтэй 99 тайлбар” номын ““Но”-той юм их тайлбар нэхэх юм аа” өгүүллийн хэсгээс

16 сэтгэгдэл

News.mn сайтад сэтгэгдэл оруулахад анхаарах зүйлс

Avatar

olive 2017-10-08 103.57.92.88

olive-aliiv, hongkong-gankoong, mongolia-mangoolia, orosjson mongol helee gej

Avatar

Зочин 2017-10-08 66.181.187.225

Гадаадын олон хэлэнд "ямаа" гэж бичээд "тэмээ" гэж унших тохиолдол цеенгуй байдаг шуу дээ

Avatar

Зочин 2017-10-08 124.158.109.140

Авиазүйн үүднээс орос хэлний у үсгийн дуудлага нь угтаа ү шүү дээ. Пушкин гэж бичээд Пүшкин гэж уншдаг. Манайх шинэ үсэг авахдаа солиод авчихсан гэдэг юм билээ…

Avatar

зочин 2017-10-08 122.201.28.7

оросыг дагаад ганцаараа криллтэй зууралдаад үлдэх гээгүй л юм бол эртхэн латин үсэгт шилжих хэрэгтэй

Avatar

Зочин 2017-10-08 103.229.122.71

ЭБЭ амь орж байна тэр эрдэнэтийг маань л буцаагаад өгчих

Avatar

РАВДАН 2017-10-08 202.70.46.235

ТЭР ЭЛЬБЕК-ЖООРЖИЙН ЧИНЬ Л ЭХЛҮҮЛСЭН АЖИЛ

Avatar

Зочин 2017-10-08 202.70.44.194

бүүр толгой эргүүчлээ байна. ёстой нэг холион бантан хутгана гээч нь болж байх шиг ээ. хуучин цэгцтэй замбараатай, нэгдсэн дүрмээрээ бүгд болоод л байсан юм. одоо хэлний зөвлөл гээч нь нь үнэндээ самраад байгаа юм шиг л санагдах боллоо. шинэ үе бол бүүр ч зөв бичгийн дүрэмгүй улс болсон шүү дээ…хэн анхаарал тавих ёстой вэ?

Avatar

РАВДАН 2017-10-08 202.70.46.235

НИҮС Ч ЮМУУ НУС Ч ЮМУУ ЦЭГ ЭМЭЭН ГЭХЭЭР БАС Л ОЙРОЛЦОО Л БАЙГААЗДЭЭ

Avatar

Зочин 2017-10-08 122.201.22.178

АРАВДАН

Avatar

Зочин 2017-10-08 180.68.48.131

Зөв л санаа гадаад үгийг монгол хэлэндээ тохируулаад бичдэг бх хэрэгтэй. Ж нь Токио гэж оросыг дуурайх биш Тоокё ч юмуу, Вьетнам гэхийг зүгээр Вэтнам гээл болоо, Нью Йорк гэхийг зүгээр Ниү Ёорк гээл болоо ш дээ. Одоо орос хэл хоцрогдсон. Монгол бичгээ ч сэргээж хэрэглэмээр бна. Ихэнх улс өөрийн гэсэн бичигтэй бхад монголчууд кирил үсэг хэрэглээд энд танд гадаадад явахад ичмээр бдаг.

Avatar

зочин 2017-10-08 202.179.26.28

Орос хэл хоцрогдсон гэж чамаас өөр хүн хэлэхгүй байх шүү. [Хориотой Үг] монгол минь.Малаа ч төхөөрөхдөө хүй нэгдлийн аргаасаа салаагүй байж.

Avatar

Зочин 2017-10-08 180.68.48.131

хүн муулах г********н. хоцргдоогүй яасын. хүүхдээсээ ойр хавийнхаа хүмүүсээс орос хэл сурах уу гээд асуугаад үз [Хориотой Үг] мал минь

Avatar

РАВДАН 2017-10-08 202.70.46.235

РАВДАН НЬ ЁОПООН ГЭЖ БИЧИХ ДУРТАЙ ЯПОН ЁОПООН 2-Н АЛЬ НЬ ДЭЭР ХЭЛЭГДЭЖ СОНСОГДОЖ БАЙНА ДАА

Avatar

Зочин 2017-10-08 202.21.106.169

Равдангийнх эвтэйхэн дээр байна.

Avatar

Зочин 2017-10-08 99.203.15.160

Наран улс гэвэл бүүр гоё байгаа биз дээ?

Avatar

zuv zuv 2017-10-08 202.131.225.197

yopoon ni evteihen bn haha

NewsMN Гар утасны хувилбар Татах
NEWS.mn

Мэдээллийн эх сурвалж