Эмэгтэй хүний үс нь урт ухаан нь богино гэж үү? | News.MN

Эмэгтэй хүний үс нь урт ухаан нь богино гэж үү?

Хуучирсан мэдээ: 2010.09.29-нд нийтлэгдсэн

Эмэгтэй хүний үс нь урт ухаан нь богино гэж үү?

Өвөг дээдсийг нь ус цасанд ордоггүй, бөөсөндөө баригдсан, харанхуй бүдүүлэг, зэрлэг балмад, мангар тэнэг гэж доромжилж байхад хэлэх үггүй инээгээд зогсч байгаа монгол хүн та Марко Пологийн тэмдэглэлд “Монгол эмэгтэйгээс анхилам сайхан үнэр үнэртдэг” гэсэн өгүүлбэр байдгийг мэдэх үү?

Монголчууд хэзээнээсээ л булаг шанд, нуур цөөрөм, гол горхиныхоо усанд хирээ угаадаггүй хатуу цаазтай. Байгаль дэлхийгээ бохирдуулахгүй гэсэндээ л тэр. Үүнийг нь “Монголчууд хэзээ ч усанд ордоггүй байсан” гэж мушгин гуйвуулах нь зөв үү?

Тэгвэл би танд хэлье. Лав л 13-р зууны монголчууд усанд ордог байжээ. Бүр хүдрийн заарыг уутанд хийж оёод өнөөгийн бидний хэрэглэдэг үнэртэй усыг орлуулдаг байсан нь баримтаар нотлогдчихсон. Монгол бүсгүйн анхилам сайхан үнэрийн тухай бичихгүй өнгөрч чадаагүй Марко Поло үүнийг өөрийн тэмдэглэлээрээ баталгаажуулсан хэрэг. Өвөг дээдсийн минь бахдам сайхан, яруу алдарт түүхийг мушгин гуйвуулж, тэднийг минь төдийгүй өөрийг минь доромжилж байхад би тэсээд сууж чадахгүй нь ээ, тэвчээр минь барагдлаа.
Атгаг санаа агуулсан харь элэгтнүүд олон зууны турш Монгол үндэстний голомтыг самарч, үнсийг хийсгэх гэж олон удаа оролдсон. Тэрхүү балмад оролдлогуудын нэг нь “Монгол эмэгтэй хүний үс нь урт ухаан нь богино” гэх цуу үг тараасан явдал юм. Гэтэл өнөөгийн монголчууд бид төрүүлсэн эхийгээ болон түүхийн турш оюун ухаанаараа гайхагдан шалгарсан ухаант монгол хатдаа иймэрхүү мунхруулгаар гутаан доромжилж байгаа маань зөв гэж үү?

13-р зууны үед Плано Карпини Монголд ирээд буцахдаа “Сорхогтан бэхи хатан шиг ухаантай хүн дахиад ганцыг л харвал би эмэгтэй хүнийг хүний дээд төрөлтөн юм байна гэж хүлээн зөвшөөрөхөд бэлэн байна” хэмээн өөрийн эрхгүй дуу алдаж байсныг монгол хүн та мэдэх үү?

Монгол хүн танаас би гуйя. Төрүүлж өсгөсөн ижийнхээ ухааныг богино гэж битгий хэлээрэй. Харийнхны бусармаг бодлогод битгий автаарай. Монгол бүсгүйчүүд, монгол хатад бүх цаг үеийн түүхэнд ухааныхаа царааг гайхуулж явсан юм шүү.
Гадаадын нэгэн судлаач “Монголчууд түүхийнхээ туршид эмс хүүхний төлөө дайтсан байдаг” гэж дүгнэсэн байсан. Тийм ээ, өнгөц харвал энэ үнэн. Есүхэй баатар Хамаг Монголынхоо хувь заяаг сумны зэв, сэлэмний ирэн дээр тавин дайтаж байж Өүлэн Үжинг булааж авсан. Тэмүчин Бөртэ Үжингийнхээ төлөө алтан амиа хайрлалгүй Гурван Мэргидтэй дайн зарласан.

Хатан хүн их хаадыг төрүүлдэг болохоор, хатан хүн их хаадыг өсгөдөг учраас бүсгүй хүний хатан ухаан монголчуудын хувьд бүхнээс үнэтэй байжээ. Тиймээс гэргий болох эмэгтэйнхээ төлөө, төрийн хатан болох бүсгүйн төлөө монгол баатрууд алтан амиа хайрлалгүй, асгарах цусаа хайхралгүй дайтаж ирсэн нь үнэн.

Монгол үндэстний бүх цаг үеийн түүхийн туршид төрийн эрдэнэ хэмээн хүндлэгдэж ирсэн монгол хатдыг “Үс нь урт ухаан нь богино” гэж гутаан доромжилж байхад тэсээд сууж чадахгүй нь ээ, тэвчээр минь барагдлаа.

Тийм ээ, тэвчээр минь барагдлаа. Олон мянган жилийн турш бусдын чадаагүйг чадаж, хийгээгүйг хийж байсан өвөг дээдсийн маань алтан сургаалийг өөрчлөн мартагнуулж, агуу түүхийг минь мушгин гуйвуулж, өөрийг минь, монгол түмнийг минь цэцэрхэх сургаалгүй, бахархах түүхгүй болгож байгааг хараад тэсч чадалгүй тэвчээр минь барагдаж байна. Тийм ээ, тэвчээр минь барагдлаа. Олон зуун жилийн турш бусад улс гүрнээс онцгойрч, оюун ухаан, хатан зоригоороо илүүрхэж явсан хэт үндэстэн монгол түмнийг мухар сүсэгт автуулан, “Эмэгтэй хүний үс нь урт, ухаан нь богино”, “Ухаантай эмэгтэй сайн хань байж чаддаггүй” гэх мэт цуу үг тарааж, удмын /генийн/ санг доройтуулж байгааг тэсч чадалгүй тэвчээр минь барагдаж байна. Тийм учраас би та бүхэнд уриалж байна. Монголчууд аа! Их хаадын үр сад, элэг нэгт монгол ахан дүүс ээ! Элдэв мухар сүсэг, гүжир үгсийг үл ойшоон, эрдэмтэн мэргэд, өвөг дээдсийнхээ алтан сургаалд боловсорч, гэгээрэлд зоригдохтун! Хэний үр сад, хэн болохыгоо өглөө болгон та өөртөө сануулагтун! Ухаант хаад, эрдэмт хатдын үр сад Монголчууд бидэнд бусдын дор амьдрах, бусдаас дорой явах эрх байхгүй гэдгийг хэзээ ч бүү март!

Bayаrhuu.com

0 сэтгэгдэл

News.mn сайтад сэтгэгдэл оруулахад анхаарах зүйлс

Avatar

Оюумаа 2010-09-29 203.194.115.29

Тиймээ би монгол хатдын талаар олон ном зохиол уншсан мөн жуулчдын тэмдэглэлийг ч уншсан .., монгол эмэгтэй гэдэг бол үнэхээр хаана ч байхгүй сэтгэлийн хаттай, ухаан уужуу, уян зөөлөн, ёс суртахуунтай хүмүүс байдаг юм.

Avatar

Otgonzaya 2010-09-29 182.160.14.152

чи яг үүнтэй санал 1 байдгым зөв ёстой дотор огштол сайхан бичиж амжилт тэмцээд байгаарай ийм ташааруулгыг та бид хамтдаа юу үгүй болтол нь хусъя

Avatar

good 2010-09-29 202.126.91.60

getel zarim huuhnuud heden haltar tugrugnii tuluu gadnii hugshin china japan europuudiin debsger bolj ubchnii uur bolj
ybdag

Avatar

Uugii 2010-09-29 83.241.158.2

Unen unen Saihan medee oruulsan baina

Avatar

zovchin 2010-09-29 221.17.226.45

saihan bichsen bna urgejluuleed temtseed bgaarai Neree mmongol uls maani uruvdultei ard tumen bolood bna Ur huuhduudees ch asarch chadahgui heden haltar tugrug oloh gej orhiod l hariin uls uls zorij uchuuhun huurhun elegiig ni emdruulj bna sh dee ene bol botid unen ch dee

Avatar

boni 2010-09-29 180.235.166.180

99122670 dugaariig 20d zarna shuuuuuuuuuuuu

Avatar

boni 2010-09-29 180.235.166.180

hey yostoi zagatnasan gazar maijlaaa iim niitlel ulam olon garj tuuheesee ooroo oorsdoosoo ichdeg munhag irgediin bodol sanaag oorchloh heregtei Bas mngoliin toloo dugardag humuusiig toriin toloo ogotno booj uhne geed barij horij eldeveer ayglahaa bolimoor yum Ingej manjaas orj irsen mash olon munhag ug bgaaa shu Minii gliin ard irgedee

Avatar

jr 2010-09-29 202.170.67.19

vnen bas zuw bichsen bnashdee tvvh ugasaa guwuulj bdagshdee manai ulsd mgljson hytad ih bga bolohoor tednii gaigaar buruu bodol buruu uhagdahuun bidend ireed bnashdee iim niitlel tawisan chamd bayrlala buzar bish ariun bh n em hvnii vvreg getel ene zvil martaj bgaa ohidoo haramsaj bna

Avatar

Зочин 2010-09-29 180.235.174.68

goyo niitlel bna taalgadlaa

Avatar

Zealotta 2010-09-29 202.180.220.35

Эр хүн эрдэм сурвал эр хүнээ сургадаг эм хүн эрдэм сурвал үр хүүхдээ үндэстнээ сургадаг гэдэг бус уу Манай монгол эрчүүд нэг л гундуухан яваа нь монгол хүүхнүүдийн маань Хатан ухаан нэг л биш болсных биш үү

Avatar

love 2010-09-29 202.126.90.14

exs nz zaluu maani unshij uzeerei gej bsniig sanaad say unshlaagehdee ene exs gedeg ug unheer aimar sonsogdoj bn unen bolhoor hund sonsogdoj bga bh l daa er n bol er huniig huuhdeer n busgui hun turuulj eregtei huuhdiig busgui hun er hun bolgodog gedeg Getel mongol emegteichuud huchtei blaa ch Odoogiin zaluus setgelgeegeeree er hunboloh huselgui harin hariin er hunii guitsetgegch boloh huseltei bolhoor yaltai ch bilee gemeer mongoliin amdral urgeljilseer l bh boloh n dee haramsaltai n

Avatar

Зочин 2010-09-29 202.170.71.114

gants neg ugnii aldaag es tootsvol dajgui niitlel bna Temuuchin gej yu ve Temuujin biz dee

Avatar

123 2010-09-29 180.235.176.142

saihan niitlel ba gehdee onoodor mongoliin maani erchuud heterhii sul doroi harin emegteichuud ni neg l shunaltai
ug ni bol ovog deedsiin hoichuud bid iim uhaangui yvah uchirgui l ymsan daa

NewsMN Гар утасны хувилбар Татах
NEWS.mn

Мэдээллийн эх сурвалж