Монгол Улсад энэ оны эхний долоон сард 30.500 хүүхэд мэндэлжээ. Энэ тоо нь өмнөх оны мөн үеэс 3,8 хувиар буурсан үзүүлэлт аж. Сүүлийн жилүүдэд төрөлт тогтмол буурч байгааг албаныхан хэлж байгаа юм. Өөрөөр хэлбэл, Монгол Улсад төрөлтийн тоо 2014, 2015 онд хамгийн өндөр байсан аж.

Тодруулбал, 2014 онд 82.839 хүүхэд,  2015 онд 82.130 хүүхэд мэндэлжээ. Үүнээс хойш өнөөдрийг хүртэл тогтмол буурч 2025 онд 56.222 хүүхэд төрсөн нь арван жилийн хугацаанд төрөлт бараг 26 мянгаар буюу 32 хувиар буурсан байна.

Төрөлт буурч байгаа шалтгааныг ялангуяа залуучууд амьдрал хэцүү, сургууль, цэцэрлэгийн хүртээмж, эмнэлгийн хүрэлцээ муу учраас Монголд хүүхэд төрүүлж өсгөхөд хүнд гэж тайлбарлаж байна. Гэхдээ төрөлт буурсан нь дан ганц нийгмийн асуудлаас болоогүй. Эмэгтэйчүүд хүүхэд төрүүлж, гэртээ суухаас илүү боловсрол, карьертаа анхаарах болсон нь ч үүнд нөлөөлж буй.

Товчхондоо, хүүхэд асаргааны дарамт эмэгтэйчүүд дээр төвлөрсөн хэвээр байгаа учраас ээж болох нь орлогоо алдах, карьер зогсох хамгийн том эрсдэл болж байна.

Орчин үеийн залуучууд боловсрол, карьертаа илүү анхаарч байна. Мөн бараа бүтээгдэхүүний үнэ өдрөөс өдөрт нэмэгдэж, байр, орон сууцны үнэ тэнгэрт хадаж хүүхэддээ чанартай боловсрол олгоход өртөг өндөр болж байгаа учраас хүүхэд өсгөх зардал тэр хэрээр нэмэгдэнэ. Тиймээс гэр бүлүүд олон хүүхэдтэй болохоос татгалзаж эхэлжээ.

Үүний зэрэгцээ Улаанбаатар хотын түгжрэл, утаа, сургууль цэцэрлэгийн хомсдол нь хүүхэд өсгөхийг зөвхөн мөнгөн бус, цаг хугацаа болон эрүүл мэндийн асар өндөр өртөгтэй болгосон. Тиймээс залуучууд гэрлэлтээс илүү ажил хөдөлмөр эрхлэх, сурч боловсроход илүү анхаарал хандуулах болжээ.

Гэр бүл судлаач Ж.Баясгалангийн хэлснээр  “Ялангуяа Z үеийнхэн эрт гэр бүл зохиож гэр бүлийн амьдралд хутгалдаж, амьдрах сонирхолгүй болж байна. Яагаад гэхээр өмнөх үеийнхэн гэр бүлийг сөргөөр харуулчихсан. Тэгэхээр цаашдаа гэрлэлт нэлээд хожуу болж,  ач холбогдол өгөхөө болих үеийнхэн гарч ирнэ.

Ерөнхийдөө хэтэрхий залуу эсвэл хэт оройтож гэрлэх нь тохиромжгүй. Учир нь  бага залуудаа гэрлэхэд олон асуудал тулгардаг. Түүнийг зохицуулж чадаагүйгээс болж гэр бүл салдаг. Тиймээс 24-25 насыг гэрлэхэд хамгийн тохиромжтой гэж хэлнэ. Яагаад гэхээр хувь хүн төлөвшсөн, сэтгэл хөдлөлөөр хандахаа больсон байдаг. Харин 30 түүнээс дээш настай болохоор хэтэрхий бие даасан болчихдог” гэсэн юм.

Төрөлт буурсан хэвээр байвал 2040 он гэхэд хөдөлмөрийн зах зээлд ажиллах хүчний хомсдол үүсэх эрсдэлтэй гэдгийг эдийн засагчид хэлж байгаа юм. Өөрөөр хэлбэл, дахиад арав гаруй жилийн дараа хөдөлмөрийн зах зээлийн хүнд хомсдол, эдийн засгийн ноцтой цохилт болон илэрнэ гэдгийг хэлж байна.