Авто замын компаниудын төлөөлөл салбарын Зам, тээврийн сайд Б.Дэлгэрсайханд энэ асуудлаар хандсан байна. Учир нь дэлхийн геополитикийн хүчин зүйлсээс 2026 оны дөрөвдүгээр сараас эхлэн дэлхийн болон дотоодын зах зээлд дизель түлш, асфальтан замын гол орц болох битумын үнэ огцом өсч, нийлүүлэлтийн тасалдал, хомсдол үүсчээ.

Монгол Улс битум, шатахуунаа голлон ОХУ-аас импортоор авдаг. Гэвч битумын үнэ  энэ он гарсаар 40-80 хувийн өсөлт үзүүлээд байгаа аж. Өнгөрсөн 2025 онд 1 тн битумын үнэ 580 ам.доллар байсан бол өнгөрсөн долоодугаар  сарын байдлаар 830 ам.доллар болж өссөн байна. Газрын тос нэрж боловсруулах явцад үйлдвэрийн шаар хэлбэрээр гардаг асфальтан замын гол орц.

Авто замын төслүүдэд ашиглагдаж буй машин механизмууд дизель түлшээр хөдөлдөг. Гэтэл дизель түлшний үнэ 2025 оны түвшинтэй харьцуулахад 30 орчим хувиар нэмэгдэж, нэгж ажлын өртөг дунджаар 30 хүртэл хувиар өссөн  гэдгийг авто замчид хэлж байна. Түлшний  үнэ 2025 онд 3900 төгрөг байсан бол одоогийн байдлаар 5000 төгрөг болж өсчээ.

Үнэ өсөөд зогсохгүй ОХУ-аас татан авч буй битумын нийлүүлэлт саатаж, зарим тохиолдолд олдохгүй болсноор улс, орон нутгийн төсвөөр хэрэгжиж буй төслүүд төвлөсөн хугацаанд дуусах боломжгүй болсон. Зарим төслийн хувьд зогсох хүртэл эрсдэл дагуулаад байгаа аж.

Тухайлбал, гэрээний үнийг тогтмол нөхцөлөөр байгуулсан төслүүдэд дээрх зардлын өсөлтийг тусгах эрх зүйн болон санхүүгийн механизм байхгүйгээс гүйцэтгэгч компаниуд алдагдал хүлээж, төлбөрийн чадвараа алдах нөхцөл байдал үүссэн байна. Авто замын компаниуд үүнийг гүйцэтгэгч   дэлхийн зах зээлийн урьдчилан тооцоолох боломжгүй, давагдашгүй хүчин зүйл гэж үзэж байгаа учраас түлш, битумын үнийн өсөлтийг тооцон төслийн санхүүжилтээ нэмэгдүүлэх хүсэлт гаргажээ.