Дэлхийн эрчим хүчний зах зээл шинэ хямралын ирмэгт иржээ. Газрын тосны аварга болох "Shell", "ExxonMobil", "Chevron" компаниуд дэлхийн шатахууны нөөц аюултай хэмжээнд буурсан бөгөөд ойрын саруудад нийлүүлэлтийн хямрал улам гүнзгийрч болзошгүйг анхаарууллаа.

Тэдний үзэж буйгаар асуудал нь түүхий газрын тосны үнэ биш, харин бензин, ялангуяа дизель түлшний нийлүүлэлт эрэлтээ гүйцэхээ больсон явдал юм.

ДЭЛХИЙН ЭДИЙН ЗАСГИЙН “ЦУСНЫ ЭРГЭЛТ” ТАСАЛДАХ ЭРСДЭЛ

Дизель түлш нь зөвхөн автомашины түлш биш. Энэ нь уул уурхай, хөдөө аж ахуй, барилга, ачаа тээвэр, далайн болон төмөр замын ложистик, үйлдвэрийн тоног төхөөрөмж гээд дэлхийн эдийн засгийн үндсэн салбаруудад ашиглагддаг. "Rabobank" банкны эрчим хүчний стратегич Жо ДеЛаура хэлэхдээ “Түүхий газрын тос бол зөвхөн орц. Харин дизель бол аж үйлдвэрийн эдийн засгийг бүхэлд нь хөдөлгөдөг түлш” гэж онцолжээ.

Хамгийн том асуудал нь боловсруулах үйлдвэрүүд

"ExxonMobil"-ийн санхүү хариуцсан захирал Нейл Хансены хэлснээр өнөөдөр дэлхийн эрчим хүчний системийн хамгийн сул цэг нь газрын тос олборлолт биш, боловсруулах үйлдвэрүүдийн хүчин чадал болсон байна. Ойрхи Дорнодын мөргөлдөөн, Украины дайн, БНХАУ-ын экспортын хязгаарлалт, ОХУ-ын дизель түлшний экспортын хориг зэрэг хүчин зүйлсийн улмаас дэлхийн боловсруулах хүчин чадал 10 хүртэл хувиар буурчээ.

Үүний зэрэгцээ:

• "ExxonMobil" үйлдвэрүүдээ 95 хувийн ачаалалтай,
• "Chevron" 97 хувийн,
• "Shell" бүр хүчин чадлаа давуулан 102 хувийн ашиглалттай ажиллуулж байна.

Гэвч ийм өндөр ачааллыг удаан хугацаанд хадгалах боломжгүй. Намар үйлдвэрүүд төлөвлөгөөт засварт орох бөгөөд энэ нь үйлдвэрлэлийг дахин бууруулах эрсдэлтэй.

НАМАР ХАМГИЙН ХҮНД ҮЕ ЭХЭЛНЭ

Шинжээчдийн үзэж буйгаар намрын улиралд дараах хүчин зүйлс нэгэн зэрэг давхцана.

• Ургац хураалтын ажил эхэлнэ.
• Хойд хагас бөмбөрцөгт халаалтын улирал эхэлнэ.
• Газрын тос боловсруулах үйлдвэрүүд засварт орно.
•  Ойрхи Дорнодын геополитикийн тодорхойгүй байдал үргэлжилнэ.

Энэ нь дизель түлшний хомсдолыг улам даамжруулж, дэлхийн нийлүүлэлтийн сүлжээнд шинэ дарамт үүсгэх эрсдэлтэй гэж шинжээчид үзэж байна.

ЗАХ ЗЭЭЛД ҮЛДСЭН “ХАМГААЛАЛТЫН НӨӨЦ” ДУУСЧ БАЙНА

"Chevron" компанийн удирдлагын хэлснээр өнөөг хүртэл үнийн огцом савлагааг зөөлрүүлж байсан стратегийн болон арилжааны түлшний нөөцүүд тасралтгүй шавхагдаж байна.

Өөрөөр хэлбэл, зах зээл өмнөх шигээ агуулахын нөөцөөр нийлүүлэлтийн доголдлыг нөхөх боломж улам багасчээ.

Хамгийн том эрсдэл юу вэ?

Энэ нь зөвхөн шатахууны үнэ өсөх асуудал биш юм. Хэрэв дизель түлшний нийлүүлэлт цаашид хумигдвал:

• тээврийн зардал өснө,
• уул уурхай, барилга, хөдөө аж ахуйн үйлдвэрлэл саарна,
• дэлхийн нийлүүлэлтийн сүлжээ дахин доголдоно,
• өргөн хэрэглээний барааны үнэ өснө,
• инфляц дахин эрчимжих эрсдэлтэй.

Өөрөөр хэлбэл, дизель түлшний хомсдол нь зөвхөн эрчим хүчний салбарын асуудал бус, дэлхийн эдийн засгийн өсөлтөд шууд нөлөөлөх системийн эрсдэл болоод байна.