Засгийн газрын өнөөдрийн /2026.08.05/ээлжит хуралдаанаас гаргасан шийдвэрийг  Сангийн сайд болон Аж үйлдвэр, эрдэс баялгийн сайд нар танилцуулав.

Сангийн сайд З.Мэндсайхан:

-Бүх шатны төсвийн захирагчдын батлагдсан төсвөөс юуны өмнө цалин, тэтгэвэр, онцгой байдал, эрүүл мэнд, боловсрол зэрэг зайлшгүй санхүүжүүлэх зардлыг бүрэн олгоно. Харин Засгийн газрын тогтоолоор гуравдугаар эрэмбэд хамаарах, хэмнэж болох бүх зардлыг хэмнэнэ. Дэлхийн эдийн засгийн нөхцөл байдал хүндэрч, шатахуун, түлшний гол нийлүүлэгч оронд үүссэн нөхцөл байдлын улмаас шатах тослох материалын нийлүүлэлт, нөөц бүрдүүлэлтэд хүндрэл үүсэж байгаатай холбогдуулан ийм шийдвэр гаргалаа.

2026 оны эхний хагас жилийн байдлаар төсвийн тэнцвэржүүлсэн орлого 14.6 их наяд төгрөг, нэгдсэн төсвийн зарлага 16.7 их наяд төгрөгт хүрч, 2.1 их наяд төгрөгийн алдагдалтай байна.

Улмаар оны эцэст цалин, тэтгэвэр болон төрийн үйл ажиллагааны санхүүжилтэд доголдол үүсэх эрсдэлтэй. Тиймээс Засгийн газар бүх шатанд хэмнэлтийн горим хэрэгжүүлэхээр болсон. Төсвийн тэнцлийн алдагдал үүсэхэд 2025 оны өр төлбөрийг төсвөөс санхүүжүүлсэн, мөн багш, эмч нарын цалинг нэмэгдүүлсэнтэй холбоотойгоор цалингийн зардал өссөн нь нөлөөлсөн.

Эдгээр асуудлыг батлагдсан төсвийн хүрээнд шийдвэрлэж ирсэн бөгөөд үүнтэй холбоотойгоор Төсвийн тухай хуультай уялдуулан улсын төсвийн тодотгол хийнэ.

Засгийн газар эдийн засгийг төсвийн хямралд оруулахгүй байх бодлого баримталж байна. Гол нэрийн хүнсний бүтээгдэхүүний үнийн өсөлт иргэдэд санхүүгийн дарамт учруулж байгаа. Дэлхий нийтэд газар тариалан, хүнсний бүтээгдэхүүний нийлүүлэлтийн эрсдэл нэмэгдэж, манай гол нийлүүлэгч ОХУ дайны нөхцөл байдалтай байна. Тиймээс хүнсний нөөц бүрдүүлэх чиглэлээр тогтоол гаргасан. Ялангуяа 2027 оны хавар төв суурин газрын хүнсний хангамжийг сайжруулж, үнийн өсөлтөөс сэргийлэх чиглэлээр ажиллана. Энэ жилийн махны нөөцийг цахим биржээр бүрдүүлэх ажлыг Хөдөө аж ахуйн цахим системтэй уялдуулсан бүртгэлийн системээр хэрэгжүүлнэ.

Мөн агуулах, савны санхүүжилтийг улсын төсвийн тодотголоор шийдвэрлэнэ.

Махны үнэ өсөхөөр бусад хүнсний бүтээгдэхүүний үнэ дагаж өсөх хандлагатай байдаг. Тиймээс махны нөөц бүрдүүлэхээс гадна гурилын үйлдвэрлэлд зориулсан улаанбуудайн нөөц бэлтгэж, хүнсний ногооны нөөцийг нэмэгдүүлэн импортын хамаарлыг бууруулна.

Аж үйлдвэр, эрдэс баялгийн сайд Г.Дамдинням:

-Шатахууны хүртээмжийг нэмэгдүүлэх бодлого баримталж байна. Орж ирж буй шатахууны хэмжээг аль болох олон иргэнд хүртээмжтэй хүргэж, бухимдлыг бууруулах зорилгоор хязгаарлагдмал нөөцийг зөв зохистой түгээх шийдвэр гаргасан. Үүний хүрээнд Улаанбаатар хотод энэ сарын 15-ныг хүртэл тэгш, сондгой дугаарын зохицуулалтаар шатахуун түгээнэ. Мөн саванд шатахуун олгохгүй, нэг автомашинд 50 мянган төгрөг хүртэлх шатахуун олгож байна.

Эхний өдрийн байдлаар шатахууны хүртээмж 202.6 хувиар өссөн. Шийдвэр гарахаас өмнө өдөрт 38 мянган автомашинд шатахуун түгээдэг байсан бол өчигдрийн байдлаар 115 мянган автомашинд шатахуун түгээсэн байна.

Шатахуун түгээх станцын 5 тонн багтаамжтай сав өмнө нь 167 автомашинд хүрэлцдэг байсан бол одоо 400 автомашинд хүрэлцэж байгаа нь хүртээмжийг дөрөв дахин нэмэгдүүлсэн үзүүлэлт юм. Мөн дараалал багассанаар замын түгжрэл ч буурсан. Бүх ШТС-ын дарааллыг харуулах аппликейшнийг яаралтай хэрэглээнд нэвтрүүлэх арга хэмжээг авч байна. Дэлхийн эдийн засгийн нөхцөл байдал хүндрээд байна. Газрын тосны бүтээгдэхүүн импортлох зөвшөөрөлтэй 200 орчим аж ахуйн нэгж байдаг ч тэдгээрийн 20 орчим хувь нь л импорт хийж байна. Тиймээс газрын тосны бүтээгдэхүүнийг шуурхай импортлох чиглэлээр нээлттэй гаалийн бодлогыг Гаалийн ерөнхий газарт хэрэгжүүлэх үүрэг өгсөн. Боломжтой бол иргэд өөрсдөө ч газрын тосны бүтээгдэхүүн импортлох боломжтой. Аюулгүй байдал, стандартын шаардлага хангасан тохиолдолд хил, гаалийн байгууллагаас хүндрэл учруулахгүй.

Мөн бүх төрлийн газрын тосны бүтээгдэхүүний гаалийн татварыг тэглэсэн.

БНХАУ-аас нийлүүлэх шатахууны үнэ ОХУ-аас авч буй үнээс хоёр дахин өндөр байгаа бөгөөд АИ-95 автобензиний өөрийн өртөг литр тутамд 5600 төгрөгт хүрч байна. Одоогийн байдлаар Засгийн газрын гол зорилго нь шатахууны хангамжийг тогтворжуулах бөгөөд үнийн асуудлыг шийдвэрлэх боломжгүй байна. Мөн БНСУ-тай хийсэн хэлэлцээний үр дүнд улсын нийт шатахууны хэрэгцээний 20 орчим хувийг нөөцлөх боломж бүрдсэн гэлээ.

НЭН ШААРДЛАГАТАЙ БОЛОН ӨНДӨР ӨРТӨГТЭЙ ЭМИЙН НӨӨЦ БҮРДҮҮЛНЭ

Эрүүл мэндийн сайд Э.Батшугар:

-Эмтэй холбоотой олон шүүмжлэл ирдэг. Нэгдүгээрт, эмийн чанарын асуудал байна. Зарим иргэд "Монголд байгаа антибиотик уугаад эдгэрэхгүй, харин Солонгосын антибиотик хэрэглээд эдгэрсэн" гэж ярьдаг. Хоёрдугаарт, эмийн үнийн асуудал бий. Энэхүү журам батлагдсанаар хэд хэдэн бүлгийн эмийг нэг эх үүсвэрээс төвлөрсөн байдлаар худалдан авах боломж бүрдэнэ. Тухайлбал, түгээмэл хэрэглээний эм болох даралтын эм, антибиотик зэрэг багтана. Мөн нэн шаардлагатай эм, эмнэлгийн хэрэглэгдэхүүн болох адреналин тарилга, дархлаа дэмжих эмүүд, түүнчлэн өндөр өртөгтэй эм болох хавдрын бай эмчилгээний эм, чихрийн шижингийн инсулин зэрэг багтана.

Үүнээс гадна тасалдах эрсдэлтэй эмүүд, тухайлбал уналт, таталтын эсрэг эмийг бөөнөөр нь худалдан авах боломжтой болно.

Нэг эх үүсвэрээс худалдан авалт хийхийн үр дүнд улсын төсөвт тодорхой хэмжээний хэмнэлт гарна. Мөн эмийн чанарын баталгааг хангах боломж бүрдэнэ. Уг журамд Дэлхийн эрүүл мэндийн байгууллагын (ДЭМБ) хатуу зохицуулалттай улсын бүртгэлтэй үйлдвэрлэгчдээс эм худалдан авахаар тусгасан.