Бодлогоо унагадаг сайд нартай байгаа цагт Ерөнхий сайд нь хэчнээн зүтгээд танхим нь урт насалдаггүйг Засгийн газрын тэргүүн Н.Учралд сануулахаас аргагүй нь.

Учир нь, УИХ-аар өнгөрсөн Баасан гаригт Гадаад зээллэгийн ашиглалт, үр ашгийг нэмэгдүүлэх тухай хуулийн төслийг батлах шатанд Шадар сайд Н.Номтойбаяр, Боловсролын сайд Л.Энх-Амгалан, Эрчим хүчний сайд Б.Найдалаа нар эсрэг санал өгсөн нь  Н.Учралын танхим тун эмзэг нөхцөлд байгааг харууллаа хэлж болно.

Уг нь Монгол Улс эрчим, хүч, газрын тосны бүтээгдэхүүний хараат байдлаасаа гарах гэж 30 гаруй жил зүтгэсэн ч хойд хөршийн нөлөөлөл, мөн дотоод дахь улс төрөө даахгүйгээс төслүүд унаж ирсэн. Сүүлийн хэдэн жилд Засгийн газар бүр том төслүүддээ анхаарал хандуулж ажилласны хүчинд хэрүүлтэй, уруултай, хардлагатай, сэрдлэгтэй ч Эрдэнэбүрэнгийн усан цахилгаан станц төсөл, Газрын тос боловсруулах үйлдвэр  барьж байгуулах ажил урагшилсан юм. Харамсалтай нь, дээрх нэр бүхий гурван сайд улсынхаа тусгаар тогтнолын баталгааг хангах бодлогыг дэмжээгүйгээс төслүүд гацах болоод буй.

УИХ-аар дээрх хуулийн төслийг унагаж, төрхөмд нь буцаасны дараа Аж үйлдвэр, эрдэс баялгийн сайд Г.Дамдинням “Хуулийн төслийг дэмжээгүйгээс  нефтийн үйлдвэр ашиглалтад орохгүй удаашрах, шатахууны хомсдол үргэлжлэх эрсдэл үүслээ” гэж мэдэгдсэн.  Харин Газрын тос боловсруулах үйлдвэр” ТӨХК-ийн захирал Д.Алтанцэцэг “Энэтхэг улсаас авсан зээлээр бид газрын тос боловсруулах үйлдвэр барих ёстой. Гэтэл хийсэн ажлын гүйцэтгэлийн төлбөр, худалдан авалт болон тоног төхөөрөмжийн төлбөрийг төлж чадахгүй болсон. Төсвийн хязгаарлалтаас болж энэ асуудал үүсээд байгаа, ийм нөхцөлд энэ хуулийн төслийг батлах шаардлага байсан ч гишүүд төслийг дэмжсэнгүй, унагалаа. Би ойлгохгүй байна” гэж тайлбар хийсэн юм.

Үнэндээ ч гадаад улсаас авсан зээлийн хүү өдөр бүр бодогдож байгаа нөхцөлд аль болох богино хугацаанд ажлыг гүйцэтгэх нь санхүүжилтийн өртөг нэмэгдэхээс сэргийлж чадна. Үүнийг Засгийн газрын сайд нар нь ойлгохгүй байна гэж үгүй, тиймээс л улсаа хорлосон үйлдэл болоод буй.

Тухайлбал, Монгол Улсын эрчим хүчний салбар дахь зовлонг мэдэхийн дээдээр мэдэж байх ёстой салбарын сайд Б.Найдалаа дээрх төслийг унагах кноп дарснаараа 18 жил гацсан Эрдэнэбүрэнгийн усан цахилгаан станцыг урагшлуулах бодолгүй байна гэж дүгнэхэд буруудахгүй болов уу. Ерөнхий сайд Н.Учралын хувьд ямар хүнд эрчим хүчний салбараа даатгасныг эргээд нэг цэгнэх хэрэгтэй.

УИХ-ын гишүүн нь төслийг дэмжилгүй унагасан бол яая гэх вэ, гэтэл Засгийн газрын гурван гишүүн нь дэмжсэнгүй шүү дээ.

Гадаад зээллэгийн ашиглалт, үр ашгийг нэмэгдүүлэх тухай хуулийн төсөлд багтсан гурав дахь том төсөл нь “Сэлбэ дэд төв” юм. Улаанбаатар хотын агаар, хөрсний бохирдлыг шийдэхээс гадна түгжрэлийг сааруулах зорилготой. Эхний ээлжинд 8000 айлын орон сууц барихаар болж, одоогоор ажлын гүйцэтгэл 30 орчим хувьтай үргэлжилж байгаа.  Төсөл бүрэн утгаараа хэрэгжсэнээр III, IV хороололтой эн дүйхүйц том хороолол босно. Дэргэдээ сургуультай, эмнэлэгтэй, төрийн бүхий л үйлчилгээг 20 минутад авах боломжтойгоор төлөвлөгдсөн. Төслийн 30 хувь ногоон байгууламжаас бүрдэх бол үлдсэн 70 хувьд барилга баригдана.

Энэ төслийг хэрэгжүүлэхийн тулд нийслэлээс нэг жил гаруй хугацаанд газар чөлөөлөлт хийсэн бол дэд төвүүдийг барьж байгуулах их ажил 2020 оноос эхэлсэн байдаг.  Үндсэндээ зургаа дахь жилдээ орж байгаа том ажил гэж хэлж болно.

Харамсалтай нь, төрийн албан хаагчид тэр дундаа багш, эмч нарын хамгийн их хүсэн хүлээж байгаа “Сэлбэ дэд төв”  төсөл ийнхүү улстөржилтөө даалгүй бас л унаад буй.

Учир нь, эрх баригчид өнгөрсөн жилийн намраас хойш тамганы хэрүүл хийсээр төрийг хямраасан бол эдүгээ энэ хэрүүл нь нийслэл рүү халдварласнаар нийслэлийн хамгийн их тулгамдсан асуудлыг шийдвэрлэх төсөл гацах нь тодорхой болсон. Эндээс хэн хохирох вэ, ард  иргэд л хохирно. Утаагаа шийдэхгүй, хөрсний бохирдлоо шийдэхгүй, түгжрэлээ шийдэхгүй гэсэн үг. Түүнийгээ дагаад каркас зангидсан барилгатай л үлдэнэ. Хэдэн жилийн дараа төслийг үргэлжлүүлэх болоход өнөөдрийн үнэ ханшийг хэд дахин нугалсан өртгөөр дэд төвийг байгуулах ажил ундрах юм. Гэвч тэрбум, тэрбумын үнэтэй тансаг хаусанд амьдардаг сайд нарт төслийн өртөг нэмэгдэх хамаагүй бололтой.

Зардлын өсөлтийг сайд нарын халааснаас, хадгаламжаас нь татахгүй тул улсын эрх ашиг, түмний эрх ашиг хохирох тэдэнд түй ч хамаагүй нь харамсалтай.

Төслөө унагадаг сайдтай танхим хэр урт наслах вэ, Ерөнхий сайд аа.

Г.ХОРОЛ