Монгол Улсын Ерөнхий сайд Н.Учрал хөрөнгө оруулагч, бизнес эрхлэгчдэд "Эрх чөлөөний дөрвөн зам-дөрвөн чөлөөлөлт"-ийн бодлогоо танилцуулав. Н.Учралын тэргүүлж буй Засгийн газар цаашид эдийн засгийн чиглэлээр ямар арга хэмжээ, татвар, хөрөнгө оруулалтын чиглэлд ямар бодлого шийдвэр хэрэгжүүлэхээр төлөвлөж байгаа, гадаадын хөрөнгө оруулалтуудыг татаж, ямар ямар бодлого хэрэгжүүлэх вэ гэсэн бодлогоо танилцуулах уулзалт л байх байлаа.

Гэвч энэхүү уулзалт эхнээсээ л уриа лоозон бүхий, Монгол Улсын Засгийн газартай хамтран ажиллах хүсэлтэй гадаад, дотоодынхонд тун ойлгомжгүй, дотоодын зовлонгоо тоочсон уулзалт болов.

Уулзалтад Монгол Улсад суугаа гадаадын бүрэн эрхэт Элчин сайдууд, дэлхийн, олон улсын банк, санхүүгийн байгууллага гээд Монголд юу хийж, ямар хөрөнгө оруулалт хийх вэ гэдгээ тодорхой шийдэж, цаашид хөрөнгө оруулагчдыг Монгол руу татах боломж хайх, түүний гүүр болохуйц албан тушаалтнууд байв.

Ерөнхий сайд Н.Учралын гадныханд танилцуулсан танилцуулга дотор “Ипотекийн зээлийн урьдчилгаа төлбөр нь бүрдэхгүй байгаа бага орлоготой иргэдэд, урьдчилгаа төлбөрөө төлөх хүртэл түрээслэх боломжийг нэмэгдүүлнэ” гэжээ.  Гадныханд төдийгүй, Монголын бизнесийн салбарынханд ипотекийн зээл яг ямар хамаарал байна вэ. Нийгмийн даатгал, татварын өртэй компаниудын дансыг түр хугацаагаар нээсэн талаараа, УИХ-аас гаргасан хууль тогтоомжтой холбоотойгоор зөвшөөрөл олгодог чөдөр тушаа болсон асуудлыг 8 төрлийн 136 бизнесийн үйл ажиллагаа онлайнаар эрхэлдэг болсон талаараа, Г.Дамдинням сайдынхаа гадаадад айлчлал хийгээд, шатахууны үнээ тогтвортой барьж байгаа, багш, эмч нарын цалингаа яаж нэмэгдүүлж байгаа талаараа гээд монголчуудын өдөр тутмын амьдралд хэрэгжих боломжтой асуудлууд шийдсэнээ л ярив. Ерөнхий сайдын энэ яриад байгаа шийдвэрүүд нь Долоон буудлын Должин, Баянзүрх дүүргийн иргэн Балданд, буулгаад явуулсан ТҮЦ-нүүдээ эргэн авчирсан иргэн Цэцгээ нарт л хамааралтай асуудал.

Харин гадаадын олон хөрөнгө оруулагчид “халаасанд” нь байгаа, гадаадын хөрөнгө оруулагчдыг Монголын Засгийн газартай хамтран ажиллах боломжийг эрж, хайдаг Элчин сайдууд, дэлхийн томоохон банк, санхүүгийн байгууллагуудад  бол “жижиг” асуудал бөгөөд хамааралгүй сэдэв.

Үндсэндээ, Монгол Улсад гадаад улс орнуудыг төлөөлж байгаа Элчин сайдуудад бол байгалийн баялгаараа дэлхийд тэргүүлэгчдийн нэг Монгол Улсын Засгийн газар ямар ямар том төсөл, хөтөлбөрүүдийг хэрэгжүүлэх зорилго тавьж байна, бид, манай улс ямар чиглэлийн төсөлд хөрөнгө оруулалт хийх боломжтой байгаа, Монголын Засгийн газрын хууль эрх зүйн орчин, татварын орчин нь гадныханд ямар үр өгөөжтэй, эрүүл орчин бий болох, Ерөнхий сайд Н.Учрал нь энэ бодлогоо хэрхэн хэрэгжүүлж, бодлогоо хамгаалж, гадаадын хөрөнгө оруулагчдийг дэмжиж хамтарч ажиллах амбиц бөгөөд амлалттай байх вэ гэдгийг л сонирхож байгаа. Түүнээс монголчууд татвар, нийгмийн даатгалын өртэй компаниудынхаа дансыг хааж байгаад өрөө төлүүлчихдэгээ гайхуулдаг,  Ерөнхий сайдаар томилогдоод 33 хонож байхдаа монголчуудад зориулж гаргасан шийдвэрүүдээ, өнгөрсөн хугацаанд хийсэн ажлаа тайлагнаад суухыг лав хүлээгээгүй байх.

Дэлхийн геополитикийн асуудал байгаад, тэр нь дэлхийн эдийн засагт нөлөөлж байгаа ч энэ хүндрэлийг давахын тулд Монголд ямар боломж байгаа, түүнийг дагаад ямар хөрөнгө оруулагчдыг татаж болох, хаана ямар боломжууд байна, түүнийг нь тэд хэрхэн ашиглаж, яаж хамтрах талаараа л Монгол Улсын Ерөнхий сайдын чадамж, боломжийг харахыг хүсч байгаа. Үндсэндээ Ерөнхий сайд гадныханд май гээд тавиад өгчих нэг ч том, хөрөнгө оруулалт татах, бизнесүүдээ яаж дэмжих талаар тодорхой бодлого, шийдэл танилцуулсангүй.  Жижигхэн ч гэсэн том улсын “тоглогч” нартай уулзаж байгаа Ерөнхий сайд боломжгүйг боломжтой болгох амлалт өгч чадахгүй ч амбицтай байгаагаа л харуулах ёстой байлаа.

Ш.ЧИМЭГ