Монгол Улсад сүүлийн жилүүдэд аль ч салбарт гадаадын иргэд хөдөлмөр эрхлэх болсныг хэн хүнгүй л анзаарч эхэлсэн болов уу. Авто засвар, барилга, зам, уул уурхай, нийтийн хоол, аялал жуулчлалын салбарт хүртэл гадаад ажилчид олноор ажиллах болсон нь нууц биш. Эдийн засгийн нөхцөл байдлын хувьд "амаргүй" энэ он жилүүдэд гадаадын ажиллах хүчний тоо нэмэгдэж буй нь сайны дохио биш.

Засгийн газрын иргэд, олон нийттэй харилцах 11-11 төвд иргэдээс ирүүлж буй санал, гомдолд ч энэ асуудал хөндөгдөх нь олширчээ. Тухайлбал, гадаадын иргэдийн оршин суух хяналт, хөдөлмөр эрхлэлтийн зохицуулалт сул байна гэсэн шүүмжлэл нэмэгдэх болсон байна.

Албан ёсны тоо баримтаас харвал, 2026 оны дөрөвдүгээр сарын 30-ны байдлаар 133 улсын 34,241 гадаадын иргэн Монгол Улсад оршин сууж байна. Энэ нь нийт хүн амын 0.94 хувийг эзэлж байгаа ч тэдний дийлэнх буюу 17,944 нь хөдөлмөр эрхэлж байгаа нь заавал анхаарах үзүүлэлт юм.

Өөрөөр хэлбэл, гадаадын иргэдийн дийлэнх нь ажиллах зорилгоор ирж байна. Салбараар нь авч үзвэл, 39.3 хувь нь барилга, дэд бүтэц, 25.4 хувь нь уул уурхай, эрчим хүчний салбарт, 17.1 хувь нь үйлдвэрлэл, үйлчилгээний байгууллагад ажиллаж байна.

Одоогоос есөн жилийн өмнөх тоо баримтыг сөхвөл Монгол Улсад ойролцоогоор 9500 орчим гадаадын иргэн хөдөлмөр эрхэлж байсан бол одоо энэ тоо даруй хоёр дахин нэмэгдсэн байна. Ажил олгогчид гадаадаас ажиллах хүч татах болсон хамгийн гол шалтгаан нь хямд зардал, тогтвортой ажиллах хүчинтэй холбоотой. Гадаад ажилчид урт цагаар ажиллах, ажлын байраа амархан солихгүй байх зэрэг давуу талтай гэж зарим ажил олгогчид тайлбарладаг. Нөгөө талд нь монголчууд ажил хийж чаддаггүй, ажил хийлгэх гэсэн биш хийснээсээ дордуулдаг, цалин голдог, цаг алдаг, архи ууж агсам тавьдаг, хүний өмнөөс ажиллаж байгаа мэт хандлага гаргадаг гэх мэт сөрөг үгс тасардаггүй. Харин ажил олгогчдыг хүмүүс шүүмжлэхдээ цалингаасаа давсан ажил хийлгэдэг, хувь хувьсгалын ажлаа ялгахгүй зардаг гэх мэтээр шүүмжилдэг.