Ингээд би хүн бүхний халгаж, тойруулаад байдаг болчихсон үнэнийг шууд хэлчихлээ. Алийн болгон “хаан нүцгэн байна” гэдгийг хэлж чадахгүй, нүдээ аньж явах юм бэ. Энэ хүний эрх мэдлийн их хүслийн цаана улс орны хувь заяа аль зүгт эргэх вэ гэдэг асуулт гараад байхад одоо нэг ярилцахгүй юм уу.

“Би хааны дүү байна” гэж Ухнаагийн Отгонбаяр гишүүн Төрийн ордонд халамцуу даналзаж, агсам тавьсан тухай Л.Оюун-Эрдэнэ ярьсан. Тэгж хэлээгүй ч байж болно. Гэхдээ энд нэг гарцаагүй үнэн байгаа нь тэр дам утгаараа "хаан"-ы дүү мөн.

Сүүлд МАН-ын Удирдах зөвлөлийн гишүүдийг сонгосон хуралдаанд суусан нэг танилын маань яриагаар бол тэр хуралдаан нам гүм, алга ташилтгүй тарсан юм гэнэ лээ. Уг нь манай эрх баригч намынхан чинь дарга нараа сонгоод дараа нь хундага тулгадаг, амралтын газар юм уу аятайхан ресторанд зад наргидаг уламжлалтай. Хэдийгээр дарга төвтэй нам нь үнэн боловч тэд даргаа сонгодог байсан юм. Харин сүүлийн удаагийнх тийм биш байв. Энэ бол тулган хүлээлгэсэн даргыг л баталдаг болсон шүү гэдэг дохио. Тийм ч учраас У.Хүрэлсүхийн найз нар, туслах, зөвлөх, хэвлэлийн төлөөлөгч явсан цүнх баригчид, төрсөн дүүг нь, ямар учиртай нь мэдэгдэхгүй хүүхнүүдийг яруу алдарт намынхаа Удирдах зөвлөлд сонгочихсон. Ийм болохоор яг л эцэг, эхээ оршуулсан хүүхдүүд шиг дуу шуу ч үгүй таран одсон гэх. Хэцүү байгаа биз.

Ерөнхийлөгч дундад Азийн буюу стан улсууд руу айлчлах их дуртай болчихоод байгаа. Тэдний заримтай нь манай өнөөгийн төрийн бүтэц ч төстэй болсоор байна. Өөрөө нам бус боловч намынхаа дарга, Ерөнхий нарийн бичгийн дарга,  Удирдах зөвлөлийг "контролддог".

УИХ-ын дарга, Ерөнхий сайдыг дураараа хөдөлгөдөг, сольдог түүний эрх мэдэл Кыргызстаны удирдагч Ерөнхийлөгчөөс илүүтэй Туркменистаны удирдагч гэр бүлийн эрх ямбатай төстэй болчихоод байна. Саяхан Казахстан улсад төрийн айлчлал хийсэн Ерөнхийлөгч маань тэр улсын хөгжлийн нууцыг нь бус харин удирдагчийнх нь эрх мэдлийг өөрийнхтэйгөө харьцуулан цэгнээ болов уу.

Одоо нэг л асуудал үлдээд байгаа нь энэ эрх мэдлийг хэрхэн сунгах вэ? Бид эрх мэдлийг нэг нам, түүний удирдагчид төвлөрүүлсэн байж болох ч Монгол Улс одоо ч чөлөөт сонгуулиар шийдвэр гаргадаг хэвээрээ байна. Төрийн ордонд нисч буй яриагаар бол “Ерөнхийлөгчийг нэг удаа зургаан жилээр сонгодог Үндсэн хуулийн заалтыг Үндсэн хуулийн Цэцээр цуцлуулна. Улмаар дахин нэр дэвшинэ” гэнээ. Заа даа, бараг бүгдээрээ л мэдэж байгаа байх.

Үндсэн хуулийн Цэцэд ч тодорхой агуулгатай гомдол нь оччихсон тохиромжтой цаг хугацааг хүлээж байгаа. Харин одоо гэрийн даалгавраа хийх ёстой. Тэр нь улс төрийн өрсөлдөгчдөө зайлуулах.

Хүүк дахиад дэвшиж болохоор болчихвол Женко ч бас боломжтой гэсэн үг ээ дээ, тээ. Ийм өрсөлдөөн гарлаа гэхэд ялагдчихвал яана. Тэгэхээр АН-аас С.Баярцогтыг захиалсан учраас түүнийгээ л авмаар байгаа. Саяхан АН-ын Хяналтын ерөнхий хорооны даргаар томилогдсон З.Энхболдыг шүүхээр шийдвэр гараад хаагдсан хэргийг нь сэргээж байгаад шоронд хийчихлээ. АН-ынхан таг чиг. Модун Шаньюун домогт эхлээд морь, дараа нь хатан, эцэст нь эцгийгээ харвадаг тухай гардаг. Түүн шиг аль хүртэл улаан шугам давахад бусад нь дуугарахгүй байх вэ гэдгийг үүгээр шалгаж байгаа юм. Хууль хяналтын байгууллага ч миний дураар хөдөлнө гэдгийг сануулж буй биз. Дараагийн сумаа тавихад нь бол хэн ч хөдлөхгүй юм байна. Магадгүй С.Ганбаатар, Х.Баттулга нар түүнд нь өртөнө.

Бас нэг өртөх хүн нь Л.Оюун-Эрдэнэ. Нийслэлийн Прокурорын байгууллагаас саяхан мэдээлэл хийхдээ зориуд Л.Оюун-Эрдэнэд хэрэг нээсэн шүү гэдгийг тодотгоно лээ. 2024 оны сонгуульд намаа ялуулсан нөлөөтэй гишүүнийг нь суга татаад өгөхөөр мэдээж бусдынх нь хулхи бууна. Нөгөө талдаа Л.Оюун-Эрдэнэ түүнтэй ойр явж ирсэн. Энэ хэрээрээ аюултай. Үзэл бодол нийлэхгүй нь ч тодорхой болсон болохоор гарзгүй нэгэн юм. Сүүлийн сумаа тэр тавих нь цаг хугацааны л асуудал. Харин тэр сум нь Монгол Улсын ардчиллыг, парламентын засаглалыг онилж байна. У.Хүрэлсүх сайн хүн үү, муу хүн үү эсвэл бүр бурхан уу гэдэг нь одоо хамаагүй. Түүний зорилго нь зөв үү, буруу юу гэдгийг л нэг нухацтай харах цаг нь болжээ.

Т.ОД