Болгарын таван жилийн хугацаанд болсон найм дахь парламентын сонгууль өндөрлөж, ерөнхийлөгч асан Румен Радевын Дэвшилтэт Болгарын нам ялалт байгуулав. Ингэснээр Радев дараагийн ерөнхий сайд болох гэж байна. Шинжээчид сонгуулийн өмнө Радевыг ялна гэж таамаглаж байсан. Гэхдээ яг бодит байдал дээр сонгууль ийм том, өргөн хэмжээний болно гэж төсөөлөөгүй байжээ. Нийт саналын 98.3 хувийг Даваа гаригт (2026.04.20) тоолсны дараа Радевын нам 44.7 хувийн санал авч, парламентын 240 суудлын 130 орчимд нь хүрэх хэмжээнд хүрсэн байв. Төв-зүүний үзэл баримтлалтай Дэвшилтэт Болгар нам өрсөлдөгчдөөсөө саналын тоогоороо илүүрхсэн нь олон жил үргэлжилсэн тогтворгүй засаг захиргааг шинэчилнэ гэх найдлагыг төрүүлж байна. Гэхдээ Радев гадаад бодлогоо яаж явуулах болон Болгар улс Европын холбоо, НАТО-д ямар байр суурьтай байх нь тодорхойгүй хэвээр байна.

Румен Радев гэж хэн бэ?

Болгарын ерөнхийлөгчөөр бараг 10 жил ажилласан Радев энэ оны нэгдүгээр сард огцорч, ерөнхий сайд болохын төлөө сонгуульд өрсөлдсөн юм. Тэрбээр өөрийгөө “системийн гаднах хүн” гэж тодорхойлж, авлига ихтэй “олигархийн засаглал”-ыг өөрчлөхийг хүсэж байгаагаа хэлсэн. Тиймдээ ч өнгөрсөн онд тус улсад гарсан авлигын эсрэг жагсаалуудыг Радев идэвхтэй дэмжиж байсан бөгөөд Розен Желязковын засаглалыг унахад нөлөөлсөн аж. Мөн олон нийтийн сонгуульд идэвхтэй оролцохыг уриалж байжээ.

Одоо Радев Болгарын гадаад бодлогыг аль чигт чиглүүлэх нь шинжээчдийн анхаарлыг татаж байна. Тэрбээр Орос 2022 онд Украин руу түрэмгийлснийг буруутгадаг. Гэхдээ Украинд цэргийн тусламж үзүүлэхийг эсэргүүцдэг бөгөөд Оростой харилцаагаа сэргээхийг дэмждэг байна. Мөн Болгар, Украины хооронд байгуулсан 10 жилийн батлан хамгаалахын гэрээг эсэргүүцсэн бөгөөд Европ Оросын импортоо эхлүүлэх хэрэгтэй гэж үздэг байна. Тиймээс зарим хүн Радевыг "Орост талтай" гэж шүүмжилдэг байна. Харин Радев өөрийгөө зүгээр л прагматик ханддаг гэж хариу тайлбарладаг байна. Үүнээс гадна зарим хүн түүнийг Европын холбоог шүүмжилдэг тул “евроскептик” гэж үздэг. Гэхдээ тэр Болгар улс Европтой хамтрах замналаа үргэлжлүүлнэ гэж хэлсэн. Урсула фон дер Лейен ч мөн Болгар улс Европын чухал гишүүн хэвээр гэдгийг онцолж, Радевын ялалтад хариу мэдэгдэл хийсэн.