УИХ-ын гишүүн С.Одонтуяа Байгаль орчин, уур амьсгалын өөрчлөлтийн сайдаар ажиллаж байхдаа Tөсвийн тухай хууль зөрчин, Увс аймгийн 100 жилийн ойн наадамд 1 тэрбум төгрөгөөр боловсон жорлон худалдан авч бэлэглэсэн талаар шүүмжлэл гарч байсан. Тэгвэл сайдын энэхүү хууль бус үйлдлийг аудитын шалгалтаар баталгаажуулсан байна.

Үндэсний аудитын газраас Байгаль орчин, уур амьсгалын өөрчлөлтийн яаманд хийсэн санхүүгийн шалгалтаар сайдын 2025 оны А/241, А/643, А/700 дугаар тушаалаар Агаар, орчны бохирдлыг бууруулах хөтөлбөрийн зардлаас төсвийн төсөлд тусгаагүй, худалдан ажиллагааны төлөвлөгөөнд батлагдаагүй зөөврийн ариун цэврийн байгууламжид нийт 1 тэрбум төгрөгийн санхүүжилтийг олгосон зөрчлийг илрүүлжээ.

Яамнаас 2025 онд Увс нуур, Ханхөхий нуруу зэрэг улсын тусгай хамгаалалттай газар нутагт зөөврийн эко ариун цэврийн байгууламж нийлүүлэх нэртэй ажлын гүйцэтгэгчийг шалгаруулах тендерийг 150-500 сая төгрөг болгон дөрөв хувааж зарлажээ. Хамгийн сорнирхолтой нь “Оффроад трэйвэл” ХХК дөрвөн тендерт дөрвүүлэнд ялалт байгуулж шалгарсан. Улмаар тендерийн хуулийн дагуу барьцаа байршуулах ёстой байсан ч барьцаагүйгээр нэг тэрбум төгрөгийн санхүүжилтээ авсан.

Анх Увс аймгийн Засаг даргаас Байгаль орчин, уур амьсгалын өөрчлөлтийн яамаас ойн баярын үеэр жуулчдын ая тухыг хангах ариун цэврийн байгууламж, зөөврийн эко жорлон авахад зориулж 600 сая төгрөгийн дэмжлэг хүсэж байжээ.  Байгаль орчин, уур амьсгалын өөрчлөлтийн сайдаар ажиллаж байсан С.Одонтуяа  энэхүү хүсэлтийг биелүүлэхдээ, Төсвийн тухай хууль тэргүүтэй хуулиудыг ноцтой зөрчиж, нэг тэрбум төгрөгийг дур зоргоороо үрсэн гэдгийг Аудитаас тогтоогоод байгаа юм.

Тодруулбал, Төсвийн тухай хуулийн 16 дугаар зүйлийн 16.5.5-д "Батлагдсан төсвийг зориулалтын дагуу зарцуулах", Төрийн болон орон нутгийн өмчийн хөрөнгөөр бараа, ажил, үйлчилгээ худалдан авах тухай хуулийн 42 дугаар зүйлийн 42.1-д "Тендер шалгаруулалтын төсөвт өртөг 100 сая төгрөгөөс дээш бол гэрээний үүргийн биелэлтийг баталгаажуулах зорилгоор гүйцэтгэлийн баталгаа шаардана", 42.5-д "Бараа, ажил, үйлчилгээний чанарын баталгаа болон зүгшрүүлэх, тохируулах хугацаанд гүйцэтгэгчийн хүлээсэн үүргийн биелэлтийг баталгаажуулах зорилгоор захиалагч худалдан авах гэрээний үнийн дүнгийн 5-10 хувийг барьцаалах нөхцөлийг тендер шалгаруулалтын баримт бичигт тусгаж болно" гэж заасныг мөрдөж ажиллаагүй гэдэг дүгнэлт гаргасан байна.

УИХ-ын гишүүн С.Одонтуяа энэ талаар “Олон хүн бөөгнөрсөн газар нэлээд бохирдол үүсдэг тул энэ жил 100 жилээ тэмдэглэх гэж байгаа Увс аймагт энэхүү 00-уудыг нийлүүлж туршиж үзэх юм. Соруулдаггүй, өтгөн нь гель болдог үнэргүй шинэ технологи юм.  Хяргас нуурын эрэг дээр өдөрт олон мянган хүнд үйлчлэх боломжтой, -30 хэмд ч хөлддөггүй, хэзээ ч соруулдаггүй, бохир болон өтгөнийг бактери идэж байдаг шинэ технологи бүхий 00-г байгуулж байна. Удахгүй ашиглалтад оруулна” хэмээн тайлбар хийсэн байдаг