3,569.17
УИХ-ын гишүүн Ж.Баярмаатай цаг үеийн асуудлаар ярилцлаа.
-Ардчилсан нам Засгийн газарт орохын тулд УИХ дахь бүлгийнхээ даргыг чөлөөлөхөөр гарын үсэг цуглуулж эхэлсэн гэдэг мэдээлэл гарлаа. Үүнийг дэмжсэн гишүүдийн нэг нь та гэж үнэн үү?
-Миний байр суурь анхнаасаа тодорхой байсан. Би Ардчилсан нам бол сөрөг хүчнийхээ ажлыг сайн хийгээсэй гэж хүсдэг хүн. Анх 2024 онд Ардчилсан нам Засгийн газартай хамтрахад, энэ хамтрал нь зөв, улсын хөгжлийг түргэсгэх чиглэл рүү байвал дэмжинэ, бусдаар бол дэмжихгүй. Мөн парламентад олон ургальч үзлийг уралдуулж, мэтгэлцээний талбар байх ёстой гэдэг байр суурийг илэрхийлсэн. Харамсалтай нь, тэрнээс хойш хамтарсан Засгийн газраас 14 мега төсөл гэж мянгуужингийн үлгэр ярьж, буруу замаар будаа тээсэн. Тэндээс Засгийн газартай хамтрах нь маш буруу гэдгийг хатуу ойлгосон.
Тэр үедээ ч өөрийн байр сууриа илэрхийлсэн бол одоо ч энэ байр суурьт үнэнч байгаа. Өөрөөр хэлбэл, Ардчилсан нам эрх баригчидтай хамтрах ёсгүй.
Харин УИХ дахь Ардчилсан намын бүлгийн даргыг чөлөөлөх эсэх асуудал бол тусдаа. Миний ойлгож байгаагаар О.Цогтгэрэл дарга бүлгийн даргын ажлаа өгнө гэж ярьдаг. Өмнө нь ч энэ ажлаа өгөнгөө алдсан. Тэгэхээр бүлгийн даргын ажлаа өгнө гэж бодож байна. Намын дарга бүлгийн даргынхаа албыг өгөхгүй гэж хэлээгүй. УИХ дахь Ардчилсан намын бүлгийн даргыг чөлөөлөхөөр гарын үсэг цуглуулж байгаа талаар мэдээлэл алга.
-Шинэ Засгийн газрын бүтэц, бүрэлдэхүүнийг томилох асуудал хүлээгдэж байна. Ерөнхий сайд Н.Учралын хувьд Засгийн газарт ганцхан ХҮН намд хамтрах урилга хүргүүлсэн гэдгээ мэдэгдсэн. Ямар Засгийн газар байгуулагдах ёстой гэж та зөвлөх вэ?
-Ер нь үе үеийн Засгийн газарт тавих нэг том шаардлага бол татвар төлөгчдийн мөнгийг аль болох дарга ангид бага зарцуулаач ээ. Татвар төлөгчдийн хуруу, хумсаа хуйхлан байж төлж байгаа асар их мөнгийг өөрсдөд нь эргүүлээд зарцуулах ёстой. Ийм хүслийн дор төрийн түшээд ажиллах ёстой. Судалгаагаар 10 төрийн алба хаагч тутамд нэг дарга байна гэдэг судалгаа гарсан байна лээ. Тэгэхээр энэ дарга ангиа цомхотгооч ээ. Тэр бүү хэл салбар яамдаа цөөлөх шаардлагатай. Монгол Улсын хүн амаас 43 дахин их хүн амтай Аргентин улс гэхэд есхөн яамтай ажиллаж, эдийн засгийн бүх үзүүлэлт нь сайжирч байна.
Монгол Улсад олон яамны тоогоор нийгэм, эдийн засгийн үзүүлэлт сайжирсан юм алга. Эндээс л ажлаа эхлэх ёстой.
Мэдээж төсвийн реформыг хийх ёстой. Маш их хэмжээгээр тэлсэн улсын төсвийг хумих хэрэгтэй. Нийт төсвийн зардал ДНБ-ий 30 хувийг эзэлж байна. Хувийн хэвшлийг маш их шахаж, оролцоо багассан байна. Хувийн хэвшлийн төр дэх оролцоо 78 хувьтай байсан бол сүүлийн жилүүдэд улам багасч, 73 хувьтай болсон. Төр данхайснаар авлига, албан тушаал маш их байна гэсэн үг. Монгол Улсын хувьд авлигын төсөөллийн индексээр өнгөрсөн 2024 онд 114 дүгээр байрт эрэмбэлэгдэж байсан бол 2025 онд 10 байраар ухарлаа. МАН яагаад УИХ-ын даргад нэр дэвшигчээ болон Засгийн газрын сайд нараа оруулж ирэхгүй байна вэ. Магадгүй эрх баригчид сандал суудлаа булаацалдаж, бие биеэ шантаажилж, барьцаалан наймаалцах гээд байна уу гэж хардаж байна. Тийм учраас төрийн ажил гацаад байна уу. Ийм шударга бус бие биеэ гэмт хэргээр барьцаалсан, ял наймаалсан, албан тушаал амласан байдлаар Засгийн газраа бүрдүүлбэл маш буруу жишиг тогтоно. Эрх баригчид үндсэндээ хоёр том бүлэглэлд хуваагдсан. Нэг бүлэглэл нь амь гарахын тулд Засгийн газраа байгуулахын тулд асуудалд орооцолдсон гишүүддээ найр тавьж байх вий гэдэг болгоомжлол байна.
-Ер нь өмнөх Засгийн газарт ажиллаж байсан сайд нар улирч ажиллах нь хэр зөв бэ. Сөрөг хүчний гишүүний хувьд энэ асуудалд ямар байр суурьтай байна вэ?
-105 жилийн түүхтэй гэж цээжээ дэлддэг улс төрийн ууган нам гэгддэг МАН-д өөр боловсон хүчин байхгүй юм уу. Энэ намын тэргүүлэх улстөрчид нь хэн юм, бодвол тэр хүмүүсээ сайд дарга нараар томилох юм байлгүй. Ерөнхий сайд өөртэйгөө гар нийлж ажиллах хүмүүсээ багтаа авч, ажиллаасай.
Хамгийн гол нь үр дүн гарах ёстой. Ямарваа нэгэн дорвитой өөрчлөлтүүдийг хийж байж үр дүн гарна. Тэгэхгүй бол улс орны ирээдүй гэрэлтэхгүй ээ.
Ялангуяа олон улсын геополитикийн хурцадмал байдлаас үүдэн бинзен шатахууны үнэ нэмэгдэж, хомсдол үүсэх эрсдэлтэй байна. Магадгүй ширхэг талх 10 мянган төгрөг болохыг үгүйсгэхгүй. Дотоод болон гадаадад маш олон асуудал тулгамдаж байгаа учраас МАН маш хариуцлагатай, хурдтай, зөв шийдвэрийг гаргаж ажиллах ёстой.
-Хаврын чуулган нээсэн даруйд Ардчилсан намаас акц үзүүлсэн бол олонх болсон МАН-ын гишүүдийн ирц бүрдэхгүй УИХ-ын үйл ажиллагаа долоо хоногийн хугацаанд саатлаа. Чуулганы хуралдаанаар нэн шаардлагатай хэлэлцэх ёстой ямар хуулийн төслүүд хүлээгдэж байна гэж харж байна вэ?
-МАН парламентад олонх болсон. Үндсэн хуулиараа аль нэг намыг Засгийн газарт урих шаардлагагүйгээр өөрсдөө Засгийн газраа бүрдүүлээд явах бүрэн боломжтой. Гэвч нам доторх зөрчлөө шийдэж чадахгүй байгаагаас ойр ойрхон Засгийн газраа унагаж, УИХ-ын үйл ажиллагааг гацааж байна. Ардчилсан нам аль ч Засгийн газрыг огцруулахад огт оролцоогүй. Эрх баригчид гурван ч Ерөнхий сайдаа томиллоо. Тэгэхээр энэ асуудалд Ардчилсан намыг буруутгах шаардлагагүй. Энэ нь Монголын ард түмний аж амьдралд алсуураа ямар ч сайн зүйлийг авч ирэхгүй байна. Тэглээ гээд Засгийн газар тогтвортой байх ёстой гээд тогтмол ус шиг өмхийрүүлээд байж болохгүй. Тэгэхээр шаардлагатай үед удирдлагуудыг сольж, сайжруулах нь зөв.
Миний тухайд энэ хаврын чуулганаар Хувь хүний орлогын албан татварыг нэг хувь болгох тухай хуулийн төслөө боловсруулж өргөн барьсан. Уг хуулийг чуулганаар заавал хэлэлцэх ёстой. Ингэснээр ард түмний нуруун дээр байгаа үнийн өсөлт, татварын ачааллаас хумсын төдий ч атугай багасна. Жишээлбэл, хоёр сая төгрөгийн цалинтай хүн байвал 180 мянган төгрөгөө өөртөө үлдээж, 20 мянган төгрөгийг нь татварт төлнө. Энэ бол маш чухал хууль.
Үүнээс гадна сонгууль хэрхэн явуулж байна вэ гэдгээ харах шаардлагатай. Асар их мөнгө сонгуулиар эргэлдэж байна. Нэр дэвшигчид сонгуульд зарцуулсан тэр их мөнгөө олж авах гэж улайрч байна. Тийм учраас сонгуульд зарцуулдаг асар их мөнгийг багасгаж, улс төр дэх мөнгөний нөлөөг бууруулах нь маш чухал. Сонгогчдын саналыг мөнгөөр худалдаж авдаг байдлыг таслан зогсоох ёстой. Одоо хүчин төгөлдөр хэрэгжиж буй хуулиараа зөвхөн сонгуулийн жилд л сонгогчдын санал худалдаж авахыг хориглож байна. Бусад жилд саналыг нь худалдаж авахыг зөвшөөрч байгаа.
Тэгэхээр энэ анхдагч хуулийн төслийг боловсруулж, талуудаас санал авах ажиллагааг явуулж байна. Энэ бол маш чухал суурь хууль болно гэж харж байна. Хаврын чуулганаар энэ хуулийг аль болох эртхэн батлуулснаар гишүүд тойрогтоо асар их хэмжээний мөнгө зарцуулж, сонгогчдын саналыг урьдчилж хулалдан авч байгаа явдлыг таслан зогсооно.
Мэдээж бас нэг чухал асуудал нь Харбины гэрээг хянан шалгах түр хороог заавал байгуулж, энэ хаврын чуулганы хугацаанд хянан шалгаж, асуудал байгаа эсэхийг нь тогтооно. Энэ дээр УИХ манлайлал үзүүлж, гишүүд зоригтой, ард иргэдийнхээ төлөө байж санал өгнө гэдэгт итгэж байна. Эцсийн дүндээ бүхэл бүтэн 16 жилийн турш уул уурхайн гол бүтээгдэхүүн болох нүүрсээ хямд зарах уу, илүү үнэ хүргэж зарах уу гэдэг асуудал яригдана. Бид үүнийг хянан шалгаад нүүрсээ 50 хувиар бууруулж зарахаар гэрээ байгуулсан бол учир шалтгааныг нь тогтооно. Үүний дараагаар гэрээг засч сайжруулж, нэг тонн тутамд 10 ам.доллар нэмж, Туулын хурдны замаас хэд дахин их орлогыг Монгол Улсад орж ирнэ.
-УИХ-ын гишүүн Н.Номтойбаяр Гашуунсухайтын төмөр замын бүтээн байгуулалттай холбоотойгоор түр хороо байгуулахаа мэдэгдсэн. Та үүнийг дэмжих үү?
-Дэмжилгүй яах вэ. Өмнө нь Ерөнхий сайд асан Л.Оюун-Эрдэнэ ийм асуудал ярьсан. Энэ хүн зургаан оффтейк гэрээний дөрвийг нь өөрөө байгуулсан. Өөрийнхөө гарын үсэг зурж байгуулсан гэрээгээ өөрөө шалгах гэж түр хороо байгуулах башир арга хэрэглэсэн. Ингэснээр өөрийнхөө байгуулсан Харбины гэрээг шалгуулахгүй гэж оролдсон. Тэгэхээр одоо энэ асуудлыг хөндлөнгийн Н.Номтойбаяр гишүүн шалгахад асуудалгүй гэж бодож байна. Бүр шалгах нь зөв. Яагаад гэвэл бүх оффтейк гэрээ асуудалтай байна. Саяхан хорих ангиас суллагдаж гарч ирсэн Т.Аюурсайхан ярилцлага өгөхдөө "2026 оны нүүрсний гэрээний үнийн дүнг харахад нэг тонн тутамд 131 ам.долларын зөрүү байна" гэж хэлсэн. Тэр бол асар өндөр зөрүү шүү дээ. Гэрээнийх нь үнийн дүн бол 64 ам.доллар байхад цаана нь 67 ам.долларын зөрүү гарч байна. Энэ мөнгө хаана байна вэ. Миний хэлж байгаагаар ямааны мах халуун дээр нь гэдэг шиг сүүлд байгуулсан Харбины гэрээг л эртхэн шалгаж, алдааг нь засъя гэж байгаа юм. Тийм болохоор Н.Номтойбаярын санаачлагыг дэмжиж, гарын үсэг зурна гэж бодож байгаа.
-УИХ-ын дарга томилогдоогүй байгаа учраас УИХ-ын гишүүнийг эгүүлэн татах тухай хуулийн төслийг хэлэлцэх хугацааг долоо хоногоор хойшлууллаа. Та энэ хуулийн төслийг дэмжиж байгаа юу?
-Шинэ зүйл нь ёс суртахууны доголдолтой УИХ-ын гишүүнийг эгүүлэн татах эсэх тухай асуудал яригдаж байна. Энэ их зовлонтой асуудал. Ёс суртахууныг хуульчлах тухай яригдаж байна. Нэг талдаа ёс суртахууныг хуульчлах боломжгүй мэт боловч нөгөө талд асар ёс зүйгүй гишүүд байгаа учраас эгүүлэн татах ёстой гэдэг иргэдийн хүслийг Ерөнхийлөгч ажил болгосон. Иргэд өөрсдийнхөө сонгосон гишүүдийг буруу таньснаас болж энэ хуулийн санаачлагыг хүсч байна. Бас энийг буруугаар ашиглах эрсдэлтэй.
Яагаад гэвэл төртэй тэрсэлж, эрх баригчдын эсрэг зоригтой үг хэлдэг гишүүдийг ямар нэгэн асуудалд хутгаж, гүтгэж намд нь эгүүлэн татах боломж олгох вий. Энэ бол буруу.
Ерөнхий асуудал нь зөв боловч шийдэл нь хүлээн зөвшөөрөхөд амаргүй юм. Хэлмэгдүүлэлт гарах бүрэн боломжтой. Намынхаа даргын эсрэг "үгүй" гэж хэлэх гишүүн байхгүй болно. Би чинь намын даргынхаа эсрэг үгээ хэлдэг хүн. Зарчимгүй буруу үйл ажиллагаа хийвэл намын даргад тангараг өргөөгүй. Төрийн түшээ хүн нийтийн эрх ашгийн төлөө тангараг өргөдөг учраас намын даргын үгэнд ороогүй гэх шалтгаанаар эгүүлэн татагдах боломжийг олгох нь буруу.
-Ардчилсан нам бүх шатандаа бүрэн шинэчлэл хийнэ гэдгийг О.Цогтгэрэл дарга мэдэгдсэн. Үндсэн дүрмийн өөрчлөлтийн дагуу намын гишүүдээ шинээр бүртгэж, дотоод сонгуулиа хийж, энэ дөрөвдүгээр сард Их хурлаа хийх товтой байна. Ер нь ирэх сонгуулиадад Ардчилсан нам ялалт байгуулна гэдэг итгэл найдвар хэр байна вэ?
-Ардчилсан нам бол МАН-аас ялгаатай нь гишүүн төвтэй. Эрх баригч нам бол дарга төвтэй. Бүхий л зохион байгуулалтын хэлбэр нь босоо байдаг бол Ардчилсан нам хэвтээ буюу анхан шатнаасаа санал авч ажилладаг. Намын хороо нь Үндэсний бодлогын хороогоо сонгож явдаг. Аливаа том ажилд алдаа дутагдал гарахыг үгүйсгэхгүй. Сая Ардчилсан нам орон даяар цахим хэлбэрээр гишүүдээ бүртгэж, шинэ гишүүдийг олноор урилаа. Өөрөөр хэлбэл, агуулгаараа маш зөв ажлыг хийлээ. Сайны хажуугаар саар гэгчээр намын дотоод сонгуулийг зохион байгуулахад зарим нэг асуудал үүссэн. Зарчмын хувьд үнэнч шударгаар шийдээд явах байх.
Ардчилсан нам эргээд олон нийтийн итгэлийг олж авч чадах эсэх асуудал. Өнгөрсөн хугацаанд эрх баригч нам 10 жил засагласан ч ард түмний амьдрал 10 хувиар дээшилсэн үү. Үгүй шүү дээ.
Нийт иргэдийн 30 орчим хувь нь ядуу хэвээрээ байна. Сүүлийн жилүүдэд энэ тоон үзүүлэлт огт өөрчлөгдсөнгүй. Авлигын асуудал улам нэмэгдлээ. Ийм намыг ирэх сонгуулиудад сонгох эсэх нь ард түмний сонголт. Ардчилсан нам бол сөрөг хүчнийхээ ажлыг маш сайн хийж, хяналтыг сайн тавих хэрэгтэй. О.Цогтгэрэлийн байр суурийг дэмжиж байна. Засгийн газарт хамтрах нь зүйтэй гэдэг бодолтой гишүүн байхыг ч үгүйсгэхгүй. Буруушаах ч шаардлага байхгүй. Монгол Улс ардчилсан нийгэмд шилжээд 35 жил болжээ. Тэр тусмаа Ардчилсан намд өөр өөр байр суурь байхыг үгүйсгэхгүй. Тэглээ гээд заавал Засгийн газарт хамтрахгүй гэж байгаа намын даргаа бойкотлох нь буруу.
Нэргүй 2026-04-02 103.57.93.16
х***а бүсгүй
Нэргүй 2026-04-02 59.153.115.85
Монголд хэрэгтэй мега төслүүд энэ хужаад Мянгуужингийн үлгэр шиг санагдах нь аргагүй ч юм болов уу даа ккк.
Нэргүй 2026-04-02 103.57.92.123
Боловсрол мэргэжил муутай төрийн ажлын ямарч туршлагагүй хорчин чааваасууд төрд олноороо шургалсанаас монгол улс сүйрлийн ирмэгт ирлээ
зочин 2026-04-02 103.57.94.110
Энэ эмэгтэй мэт, хэрүүл маргаан өдсөн,бусдыг гүтгэж доромжилсон, үймэн самуун дэгдээж ,хагарал бутрал хүссэн,үзэн ядалт өдсөн шуламнуудыг дэлгэцээр байнга гаргаж, онгирооно, Бохир сурталчилгаа явуулна Иргэдийг мал гэж доромжлоно,
Зочин 2026-04-02 202.131.230.163
Хамтарсан Засгийн газрыг унагасан хүн чинь энэ өөрөө биз дээ. одоо хамтрая гэж тэнгэтэж байдаг. Яасан ичдэггүй нүүр вэ? энэ авгай хамтрая гэж байгаа бол бүү дэмжээрэй. Гантөмөр дарга бол өндөр боловсролтой залуу. Парламентын шинэчлэл хамтарч том том төслөө хэрэгжүүлэх гээд улсаа бодсон хүн. Харин одоогийн дарга бол жанжин шугамгүй хүн бна лээ.
Луйварчин 2026-04-02 202.126.88.66
Ахынхаа луйврын мөнгөө төлөө Жудагмаа минь
Бямбаа 2026-04-02 66.181.182.145
Төр үнэхээр данхар том бүтэцтэй байгаа нь үнэн шүү. Төрийн яамдын ажил хурал зөвөлгөөн семинар гэсэн юм хийгээд шинжээч нэртэй улсууд ийм юманд суугаад л аяга кофе эргүүлээд явж байгааг хараад бараг ажилгүй улсууд юмуу гэж санагдах юм.
зочин 2026-04-02 66.181.186.127
Шудрага царайлсан дүр эсгэгч эргүүлэн татах хууль батлах хүсэлгүй нэгэн АНд төр барих чадамж дутна бусад намуудаас илүү олон өлөн хулгайч луйварчидтай нам
Зочин 2026-04-02 202.179.24.78
Шаана биз муу МАНчин
Нэргүй 2026-04-02 202.126.91.154
.Сайд болоод,хамтраад бодлогоо хэрэгжүүлээд яваач.Саяхөн намаараа хамтрана гэж УЗөвлөл нь шийдэж хамтарчихаад дараа нь тэрийгээ буруутгадаг поп,галзуучууд
Нэргүй 2026-04-02 66.181.189.122
Манай АН-ын гол зорилго бол МАНгаруудаар том том асуудлууд шийдүүлж түгжрэл, утаа нтрээс салахгүй байлгах шдээ, тэгэж байж л сонгуульд амжилт гаргана, ялангуяа энэ Туулын гэх хурдны замыг бариулахгүй байх нь маш чухал, баригдчихвал МАНгарууд мандана шүү, энэ уул нь маш чухал зам, тэр гол ус ширгэж алга болно гэдэг тэнэгүүдийн л ойлголт шдээ, эх орон, ард түмэн гэгч падлийгүй, МАНгарууд л нэг их тэгж тэнэгдэгийн
Нэргүй 2026-04-02 202.126.89.90
энэ бол MCS ийн гөлөг шдээ
ХУД-ийн иргэн Ш.Раднаа: Гол усаа хамгаалъя гэвэл түүний эх ундрагуудын ойг түймэр, хүр хорхойноос хамгаалах хэрэгтэй. 2026-04-02 103.229.120.86
Монголчуудын гол усаа хамгаалах уламжлалт арга нь эх ундрагыг нь хамгаалах.Туулын гол эх ундрага болсон Хонгор, Ар Туулын гол, том цутгалан Галттай, Тэрэлж, бусад том, жижиг гол, горхийг хамгаална.Эх ундрага нь шилмүүст модтой уулын хавцал, нуур, торлого бүхий өргөн намаг. Гол аюул түймэр. Самарчид, бугын эвэр түүгчид, жимсчид, аялагчид түймэр тавьдаг. Шилмүүсний давирхай, хусны үйс, хуурай хөвд галыг өдөөнө. Туулын эргээс хэсэг бургас, улиангар аваад нөхөн сэргээлээ гээд ундрагад нь нөлөөгүй