Үндсэн хуулийн Цэц гэнэт сэрэв. Ерөнхийлөгчийн тухай хууль Үндсэн хууль зөрчсөн эсэх талаар маргаан үүсгэснээ улс төр халж буй энэ үед зарласан нь олон хүнийг төөрөгдүүлж орхилоо.

Гэнэт гэдэг нь нэр бүхий иргэд, хуульчид 2022 оноос хойш удаа дараа Ерөнхийлөгчийн тухай хуулийн 6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт “Ерөнхийлөгчийн бүрэн эрхийн хугацаа Үндсэн хуулийн гучдугаар зүйлийн 2 дахь хэсэгт зааснаар дөрвөн жил байна” гэж заасан нь Үндсэн хуулийн 2019 оны нэмэлт, өөрчлөлтөөр хийсэн Ерөнхийлөгч 6 жилийн хугацаатай, нэг удаа сонгоно гэдэг заалттай зөрчилдөж байгаа талаар мэдээллийг Цэцэд гаргасан байдаг. Г.Баясгалан даргатай Цэц иргэдээс удаа дараа ирүүлсэн энэхүү мэдээллийг дөрвөн жил дарж байгаад өнөөдөр маргаан үүсгэн гаргаж ирсэн нь захиалгат үйлдэл мэт харагдана. Ерөнхийлөгч тэргүүтэй төрийн өндөр албан тушаалтнуудаас Үндсэн хууль зөрчсөн удаа дараагийн үйлдэл гаргаж буй энэ үед Цэц нэр төдий хэлэлцэх асуудал гаргаж ирсэн хэрэг. Улс төрийн халуун үед бусад асуудлыг нь нүдээ аниад өнгөрөөнө гэж үзсэн биз.

Уг нь энэ удаагийн үүсгэсэн маргаан нь Ерөнхийлөгчийн тухай хуульд буй “4 жил” гэх заалтыг Үндсэн хуульд нийцүүлэн “6 жил” хэмээн өөрчлөх энгийн бөгөөд хэлэлцэж ядалгүй дүгнэлт гаргах асуудал. УИХ-ын зүгээс ч Цэцийн дүгнэлт ирсэн тохиолдолд маргаж, мэтгэлцэх зовлонгүй Ерөнхийлөгчийн тухай хуулийн нэг заалтад өөрчлөлт оруулж орхино.

Харин энэ үйл явцын ард хэд хэдэн томоохон асуудал хаягдаж, дарагдана. Нэн тэргүүнд, Үндсэн хуулийн 2019 оны нэмэлт, өөрчлөлтийг бага ч гэсэн амь оруулах Ерөнхийлөгчийн эрхийг хязгаарлах хуулийн шинэчлэл бүхэлдээ хаягдана.  УИХ-ын дур зоргоороо хууль санаачлан УИХ-ын бүрэн эрхэд халддаг эрхийг хязгаар асуудал хаягдана. Үүнийг Ерөнхийлөгчийн тухай хуулийн шинэчлэлээр зайлшгүй хийж өгөх ёстой. Үүнээс гадна Ерөнхийлөгчийн Үндэсний аюулгүй байдлын зөвлөлийн Нарийн бичгийн даргыг томилох эрхийг УИХ, эсвэл Ерөнхий сайдтай хуваалцах, Ерөнхийлөгчөөс бууснаас хойш тодорхой хугацаанд намын гишүүнчлэл авахгүй зэрэг томоохон хязгаарлалт хийхээр яригдаж байгаа. Ерөнхийлөгчийн хуульд эдгээрийг тусгаснаар засаглалын зөв хуваарилалт хийх ёстой Үндсэн хуулийн 2019 оны нэмэлт, өөрчлөлт  бүрэн төгс хэрэгжиж эхэлнэ.

УИХ одоогоор Үндсэн хуулийн нэмэлт өөрчлөлт хийснээс хойш дагалдаж батлах шаардлагатай 50 гаруй хуулийн төслийн ердөө гуравны нэгийг л баталсан гэдэг тоо баримт бий.

Мөн Үндсэн хуулийн Цэц өнөөдөр чадамжтай эсэх асуудал яригдана. Учир нь Үндсэн хуулийн Цэцийн дарга Г.Баясгалангийн бүрэн эрхийн хугацаа дуусаад бүтэн жил орчим болж байна. УИХ-ын дарга Н.Учрал өнгөрсөн оны төгсгөлд Цэцийн гишүүн Л.Өлзийсайханыг УИХ-ын Тамгын газрын даргаар дуудан томилох үед Г.Баясгалан даргын асуудлыг хамт оруулж ирэхээр яригдаж байсан юм. Гэвч УИХ-ын дарга Н.Учрал үүнд яараагүй. Ерөнхийлөгчийн нөлөөгөөр Цэцийн даргыг хөдөлгөсөнгүй гэдэг яриа улс төрийн хөшигний ард өрнөөд өнгөрсөн. Энэ хугацаанд Үндсэн хуулийн Цэц бүрэн эрх нь дуусч, эрх зүйн чадамжгүй болсон даргатай шийдвэр гаргасаар байна.