Монголчууд унах, сэхэхийн заагт иржээ | News.MN

Монголчууд унах, сэхэхийн заагт иржээ

Хуучирсан мэдээ: 2018.08.21-нд нийтлэгдсэн

Монголчууд унах, сэхэхийн заагт иржээ

Монголчууд унах, сэхэхийн заагт иржээ

​Баян, ядуугийн ялгаа долоо дахин зөрүүтэй болов​

Эдийн засаг өссөн ч ядуурал буурсангүй. Өнгөрсөн онд улсын эдийн засаг 5.1, энэ оны эхний хагас жилд 3. хувьд хүрч сэргэсэн ч энэхүү эерэг өөрчлөлт ард иргэдэд төдийлэн мэдэгдэхгүй байна. Хүн амын гуравны нэг нь буюу 29.6 хувь нь ядуу амьдарч, захын хорооллын иргэд дэлгүүрээс талх таллаж, ургамлын тос граммаар авдаг хэвээр. Монгол улс бүс нутгийн орнууд дундаа ядуурлын хувь, хэмжээгээр өндөрт тооцогдож буй. 1995 оноос хойш уул уурхайн салбарын өгөөжөөр эдийн засаг эрчимтэй өссөн ч үүнтэй харьцуулахад ядуурал дорвитой буураагүй гэж эдийн засагчид үздэг. Дундаж давхарга ч улам хумигдаж, нэг л эвгүй гишгэхэд ядуучуудын эгнээнд орох “эмзэг” хэсгийнхэн хэдэн мянгаараа бий болжээ. Улс оронд өчнөөн бүтээн байгуулалт өрнөж, ДНБ өссөн ч энгийн ард иргэдийн нуруун дээрх ачаа яагаад хөнгөрөхгүй байна вэ. Эдийн засгийн том тоонууд өсөх нь иргэдийг ядуурал, ажилгүйдлээс ангижруулдаггүй гэж үү. АНУ-д эдийн засаг нэг хувиар өсөхөд ажилгүйдэл дунджаар 0.5 хувиар буурчээ. Польш, Испанид эдийн засаг 2-3 хувиар өсөхөд ажилгүйдэл мөн дунджаар 0.5 хувиар багассан. Харин Вьетнамд 1990-2000 онд ДНБ нэг хувиар өсөхөд ядуурал 1.3 хувиар буурсан судалгаа байна.

Тэгвэл Тайланд, Малайз, Шри Ланкад 1980-1990 онд эдийн засаг өсөхөд ядуурал нэмэгджээ. Үүнээс үзэхэд эдийн засаг өсөхөд ядуурал, ажилгүйдэл заавал буурдаггүй аж. Харин эдийн засгийн өсөлтийг зөв бодлогоор чиглүүлж чадсан улс орон л өгөөжийг нь хүртдэг. Үндэсний статистикийн хорооноос улсын эдийн засгийн өсөлт хэзээ иргэдийн амьдралд үр нөлөөгөө үзүүлэх талаар судалгаа хийжээ. 1995-2017 оны хоорондох эдийн засгийн үзүүлэлтүүдийг авч үзвэл манай улсад эдийн засгийн өсөлт нь ядуурлыг тухайн жилдээ бус харин хоёр жилийн дараагаар бууруулдаг гэсэн дүн гарчээ. Тэгэхээр 2017 оны 5.1 хувийн өсөлтийн өгөөжийг бид 2018 онд хүртэх боломж байна. Өөрөөр хэлбэл, ирэх онд ядуурлын түвшин 29.6 хувиас 5.3 пунктээр буурч, 24.3 хувь болно гэсэн үг. Гэхдээ мэдээж ядуурлыг онилсон зөв бодлого явуулбал шүү дээ. Хэдийгээр эдийн засаг сэргэх нь ажил эрхлэлтийг нэмэгдүүлж, өрхийн орлогыг ахиулдаг ч үүний зэрэгцээгээр инфляц өсөх шалтгаан болдог. Цалин нэмэгдлээ ч худалдан авч буй бараа, бүтээгдэхүүний үнэ дагаад өсөөд байвал иргэдийн амьдралд ямар ч өөрчлөлт гарахгүй нь мэдээж.

ДНБ-ий өсөлтийн өгөөжийг 2019 онд хүртэх боломж бий

Түүнчлэн баялгийн тэгш бус хуваарилалт ядуурлыг бууруулахад хамгийн их тээг болдог. Эдийн засгийн өгөөжийг цөөн хэдэн хүн л хувааж идээд байвал ядуурал харин улам ч нэмэгдэнэ. 2012 онд манай улсад баян, ядуу иргэдийн хэрэглээний ялгаа тав дахин зөрүүтэй байв. Харин 2016 оны байдлаар долоо дахин болж хурдацтай нэмэгджээ. Хамгийн чинээлэг хэсгийн нэг хүн сард дунджаар 605.4 мянган төгрөг хэрэглэж байгаа бол ядуу иргэн сард 78.4 мянган төгрөгийн хэрэглээтэй байгаа юм. Энэ тоо эрх мэдэлтнүүд, цөөн хэдэн баячууд улсын ашиг, орлогыг хувааж иддэг гэх иргэдийн бухимдлын тоон илэрхийлэл болж байна. Хөгжиж буй орнуудад нялхсын өвчин гэж нэг юм бий. Мөнгөтэй, орлоготой болмогцоо нийгмийн халамж, эргэж ашиг оруулахгүй том бүтээн байгуулалтуудад мөнгө цацахыг ийнхүү нэрлэдэг. Эдгээр нь ядуурлыг бууруулах биш харин ч тэжээдэг.

Хэрэв ядуурлыг үхлийн уршигтай хорт хавдартай зүйрлэвэл түүнийг тэжээгч нь хэт тэлсэн, замбараагүй халамжийн бодлого гэж хэлж болно. Гэтэл манай улсын халамжийн бодлого улам л тэлж байгаагаас хумигдсан нь үгүй. Хавтгайрсан халамжийн бодлого эдийн засгийг түр зуур идэвхжүүлэхээс биш ядуу иргэний амьдралыг өөд татах нь юу л бол. Харин ч ажлын байр, цалин нэмэх боломжийг тэр хэрээрээ хааж байдаг. Монгол улсын тогтвортой хөгжлийн үзэл баримтлалд 2030 он гэхэд ядуурлыг тэг болгоно гэж тусгасан. Хэрэв эдийн засаг, улс төрийн бодлогоо зөв залуурдаж чадвал тэг биш юм гэхэд нэлээдгүй хувиар бууруулах боломжтой. БНХАУ гэхэд 2012-2015 оны хооронд 60 сая иргэнээ ядуурлаас гаргасан гэдгээрээ бахархаж байна. Дэлхийн банкны судалгаанд “Эдийн засгийн өсөлт нь ядуурлыг бууруулах үндсэн нөхцөл мөн. Гэхдээ энэхүү өсөлтийг хэрхэн үр дүнтэй ашиглаж чадах эсэхээс шалтгаална” гэжээ.

Ер нь манайх шиг хөгжиж буй орнуудад ядуурлыг бууруулах хамгийн үр дүнтэй арга нь эдийн засгийн өсөлтийг хүний хөгжилд, тэр дундаа боловсрол, эрүүл мэндийн салбарт түлхүү ашиглах нь зүйтэй гэж үздэг аж. Харин буруу тийш хазайлгавал Монгол улс мөддөө сэхэхгүй нь. 2021 оноос Монгол улс болон дэлхийн эдийн засаг уруудах төлөв гараад буйг эдийн засагчид сануулсаар байгаа. Өнгөрсөн онд дэлхийн зах зээл дээрх түүхий эдийн үнэ өссөнөөр улсын төсвийн орлого нэмэгдсэн. Хэрэв бид энэ “алтан” үеийг л ашиглаж сэхэхгүй бол дахиад өчнөөн олон жил ядуурлын хүлээсэнд хүлэгдэхээр байна. Дээр нь 2020 оны УИХ-ын сонгуулийг угтаж халамжаа нэмж, төсвийн мөнгөөр туйлчихвал ядуурлаас гарах байтугай, ядуурлын хэмжээг яаж өсгөхгүй тогтоон барих вэ гэдэгтээ тулах нь. Монгол улсын хүн амын гуравны нэгийг туйлдуулж буй “граммын” эдийн засаг хэзээ төгсөх вэ гэдгийг уул уурхайн үнийн өсөлт, ашиг орлогоос илүү төрийн өнөөдрийн бодлого, маргаашийн алсын хараа шийднэ.

Эх сурвалж: ЗАСГИЙН ГАЗРЫН МЭДЭЭ

9 сэтгэгдэл

News.mn сайтад сэтгэгдэл оруулахад анхаарах зүйлс

Avatar

Зочин 2018-08-21 202.126.89.207

УИХ-ын гишүүн Л.Оюун-Эрдэнэ УИХ-ын дарга М.Энхболд “60 тэрбумын хэрэгтэй холбоотойгоор бичгээр харамсаж буйгаа илэрхийлсэн бичиг илгээсэн” хэмээн хэвлэлийн хурал зарлан хэллээ. Мөн тэрээр “Ийм биш бол мань хүн өөрөө “би ингээгүй” гэж мэдэгдэл хийх байх. Энэ бол цаасан дээр ч бай буруу зүйл хийвэл үнэнээ хэлдэг байх нэг соёл тогтохын эхлэл гэж үзэж байна” гэлээ.
Ээлжит бус чуулган удахгүй хуралдах байх гэсэн бодлоо ч Л.Оюун-Эрдэнэ илэрхийллээ.

Avatar

АЯА -сүйрэл 2018-08-21 122.201.21.205

АЯА- ажилгүйдэл- ядуурал -архидалт Монголыг мөхөл сүйрэл рүү түлхээд байна даа.

Avatar

zochin 2018-08-21 202.179.25.124

End hudlaa yarij bna. Mongoliin bayachuud sard 10 sayas dooshgui tugrug heregledeg shuu dee.

Avatar

Зочин 2018-08-21 122.201.22.135

Ямар ард түмэн байна тийм л засаг байгаа шүү дээ

Avatar

Зочин 2018-08-21 66.181.160.50

7 биш 700 дахин их болсон

Avatar

asdf 2018-08-21 66.181.167.191

unawal unachaasai . 2-iin hoorond iim ulsaar ch yaadin

Avatar

зөнөг өвгөн 2018-08-21 80.110.89.58

Тун зөв санаа хөндсөн байна. "Төр" гэдгийг эрх мэдэл барьсан хэдэн хүнээрээ ойлгоод, тэр хэдийгээ "бидийг тэжээх ёстой" мэтээр бодож, "бэлэн юм өгнө" гэхээр нь эрх мэдлийг өгч сонгоод, тэд нь эрх мэдэл авангуутаа "өөрсдийгөө л бодохоос хэтрэхгүй" ухаанаараа төрийн албыг залгуулсан болдог болоод байгаагаа ойлговол уг нь сайн сан. Чухамдаа "төр" гэдэг маань иргэд бидний хуримтлуулж бий болгосон санг иргэдийнхээ амьдралын баталгааг хангахад чиглүүлж, ухаалаг хуваарилах үйл ажиллагааг зохион байгуулдаг институцүүдийн тогтолцоо л байх учиртай. Гэтэл "төр"-ийг аль өнгөрсөн нийгмийн үеийнхээр үүнийг "дарангуйллын з****г" мэтээр ойлгож, иргэдээ болоод "өрсөлдөгчид"-өө дарангуйлахад эрх мэдлээ ашиглах зорилготой ажилладаг "улс төрчид"-ийг төрүүлсээр 30 жилийг үдлээ дээ. Энэ бол манай боловсролын л мөн чанар даа. Боловсрол нь шинэчлэгдэхгүй бол түм, төр хоёр шинэчлэгдэхгүй л дээ.

Avatar

зочин 2018-08-21 103.57.93.78

Үндэсний статистикийн хороо болохоор өрхүүдийн орлого тогтмол өсч байгаа
багадаа 1 000 000-аас дээш орлоготой гэж танилцуулдаг шд.

Avatar

Монгрл ялсан уу ЖОНXУУ минь??? 2018-08-21 175.38.8.149

Moнголчуудыг ядуурал гуйланчлалын ангалруу түлхэж байгаа хамгийн том xyлгайч нь төмөр зам барина гээд 280 сая АмДолларыг нь луйвардсан жонxyy зика зэрэг болно… Эдийн засгийг сүйрүүлэн, гацааж улс орныг дампууруулсан нoвшнууд ядуу Монголчуудыг машинаар нүүрсийг нь зөөлгөж тавлан суудаг болно…

NewsMN Гар утасны хувилбар Татах
NEWS.mn

Мэдээллийн эх сурвалж