Сонгууль бүрийн дараа төрийн албаны орон тоо ялсан намын гишүүдийн шагналын алба болж, төр улам л данхайдаг. Төр данхайхын хэрээр төсвийн зарлага нэмэгдэж, үр ашиггүй олон төрийн өмчит компаниудын тоо нэмэгдэж, төрийн үйл ажиллагаа шуурхай биш, иргэд төрд итгэхгүй байсаар л байна. Ялсан нам, шинээр байгуулагдсан Засгийн газар бүр л төрийн албыг цомхон болгож, данхар бүтцээ бууруулна гэдэг ч бодит байдал дээр хэрэгждэг нь тун цөөн. Монгол Улсын Ерөнхий сайд Г.Занданшатар “Цэгцрэх” хөдөлгөөн өрнүүлж, төрийн мөнгийг үр ашиггүй зарцуулж буй төрийн өмчит компаниуд, төрийн данхар бүтцийг цэгцэлнээ гэж ам гараад буй. Тэгвэл түүний хэлсэн ажил эхнээсээ ажил хэрэг болж эхлэв.

БАЙГУУЛАГДААД 1 ЖИЛ БОЛСОН 3,7 ТЭРБУМЫН ӨРТЭЙ “ЭРЧИСТ МОНГОЛ” ТӨРИЙН ӨМЧИТ КОМПАНИЙГ ТАТАН БУУЛГАВ

Монголд хамгийн үр ашиг багатай ажилладаг компаниуд бол Төрийн өмчит компаниуд. Төрийн өмчит компаниуд өр зээл нэмэгдэхээс эдийн засагт өгөөжөө өгдөг, компанийнхаа үйл ажиллагааны чиглэлээр ажилладаг нь тун цөөн. Дээрээс Ерөнхий сайд, Засгийн газрын түвшинд төрийн өмчит компаниудыг татан буулгахаас илүү нэмж байгуулдаг нь олон байдаг. Тэгвэл саяхан Г.Занданшатар Ерөнхий сайд “Эрчист Монгол” төрийн өмчит компанийг албан ёсоор татан буулгав. Энэ компанийг УИХ-ын гишүүн асан Г.Амартүвшин удирдаж байв. Өөрөөр хэлбэл, өмнө нь гишүүн байсан, сонгуульд ялж чадаагүй эсвэл намын гишүүн хүмүүс л төрийн өмчит компанид ажилладаг гэдгийг нэг жишээ энэ.

Энэ Засгийн газраас төрийн өмчит компаниудыг цэгцлэх, үр ашиггүй ажиллаж байгаа компаниудыг татан буулгах, цэгцлэх  ажлаа эхлүүлж,  “Эрчист Монгол” болов. Энэхүү компани ердөө нэгхэн жилийн өмнө байгуулагдаж, нэг жилийн хугацаанд үйл ажиллагаа явуулсан хэрнээ 3,7 тэрбум төгрөгийн өр зээл бий болгожээ. Нэгхэн жилийн дотор байгуулагдсан компани ийм хэмжээний өр зээл тавьсан байхад бусад төрийн өмчит компаниудын өр зээлийг тооцоож, үр ашигтай нь жингийн туухай дээр тавьбал өр зээл нь давамгайлх нь гарцаагүй. Энэ мэтчилэн ялсан намын албан тушаалын шагнал байдлаар ажиллах бус зөвхөн төрийн зардлыг бууруулж, үйл ажиллагааг нь сайжруулж, ижил чиг үүрэгтэй компаниудыг нэгтгэх замаар төрийн өмчит компаниудын үйл ажиллагааг сайжруулах, өр авлагыг бууруулах, орон тоог цөөрүүлэх зэргээр ажиллана гэдгээ Засгийн газраас мэдэгдэнэ.

ТӨРИЙН АЛБАНЫ “БОСС”-УУДЫГ 54-ӨӨР БУУРУУЛАВ

Төрд байгаа бүхэн үр ашиггүй, төрд зөвхөн ялсан намынхан ажилладаг гэсэн энэ хоёр үг бараг л хэлц үг болчихсон. Учир нь төрийн албанд жирийн иргэн яваад орчихгүй, ялсан намын бор халзан хонь байж, эсвэл ялсан намын хэн нэгний хамаатан садан, танил, ах, ах дүү байж л ордог уламжлал ч бараг л тогтчихсон. Төрийн албан хаагчдын цалин сүүлийн жилүүдэд тогтмол өсч байгаа учраас тоо нэмэгдэх тусам зардал өснө л гэсэн үг. Саяхандаа бид цахим Монгол болно гээд төрийн албан хаагчдын тоог бууруулж, төрийн үйлчилгээг цахимжуулна гээд цээжээ дэлдэж байсан. Гэвч өнөөдөр төрийн зарим үйлчилгээнүүд цахимжиж, өөрийгөө батлах гэж заавал Улсын бүртгэлийн газар очихгүй байгаа ч төрийн албан хаагчдын тоо буурсан нь тун бага байна. Өмнө нь олон даргын үүд сахиж, заавал өөрийн биеэр очиж даргын үүд сахихгүй гар утаснаасаа өөрийгөө нотолчихдог болсон ч биднийг баталгаажуулдаг байсан дарга нарын тоо, хийдэг ажил нь хэвээрээ байсаар. Өөрөөр хэлбэл, төр цахимжсан ч эсрэгээрээ төрийн бүтэц данхар хэвээрээ.  2019 оноос хойш 2024 онд Монголд төрийн албан хаагчийн тоо 15 хувиар өсч, 240 гаруй мянгад хүрсэн болхувийн байгууллагын ажиллах хүчний тоо 4 хувиар өссөн тоон үзүүлэлт 2024 онд гарч байв. Төрийн алба данхайсан ч төрийн үйлчилгээ иргэдэд хүрдэг хүнд суртал хэвээрээ байгаа нь өөрөө төр бүтцээ зөв оновчтой, цөөн бөгөөд цахимжуулах шаардлагатайгийн тод жишээ.

Монгол Улсын Ерөнхий сайд Г.Занданшатар  цэгцрэх хөдөлгөөний өрнүүлж эхэлсэний нэг нь төрийн албаны бүтэц. Ингэхдээ ашиггүй ажиллаж байгаа төрийн өмчит компанийг татан буулгаж, төрийн бүтцийг цомхон болгоно гэсэн. Ажлаа аваад 100 гаруй хонож байгаа энэ Засгийн газар төрийн бүтцийг цомхотгож, зөвхөн яамдаас 168 орон тоог цөөлж, яамдын газар, хэлтсийг 81-ээр, агентлагийн удирдах албан тушаалтныг 54-өөр бууруулж, 29 үндэсний хороо, зөвлөлийг татан буулгаснаар данхар төрийг цэгцлэх ажлаа эхлүүлжээ. Төрийн жинхэнэ албан хаагч, жирийн ажилдан гэхээс илүү удирдах албан тушаалтан, үйл ажиллагаа, чиглэл нь давхацсан олон газар, хэлтсийн ч татан буулгахаа Ерөнхий сайд мэдэгдээд буй.

Т.ОД