Юуны өмнө, МАН-ын экс дарга нар нүүрсний хулгайн жинхэнэ эзэд шийтгэлээ хүлээгээгүйг гэрчилж буйг тодотгох хэрэгтэй.

2022 онд нийгэмд дуулиан тарьсан нүүрсний хулгайн хэргээр ял авч, шоронд суусан УИХ-ын гишүүн, сайд асан Т.Аюурсайхан  “Эрдэнэс Тавантолгой”-н гүйцэтгэх захирал асан Б.Ганхуяг, гадаад руу зугтаасан “Тавантолгой төмөр зам” ХХК-ийн захирал асан Н.Удаанжаргал, оффтейк гэрээ эзэмшигч “Бодь интернэшнл” ХХК-ийн гүйцэтгэх захирал А.Амундра нар яг хэн байсан бэ. Тэд нүүрсний хулгайн хэрэгт яг ямар оролцоотой байсан нь өнөөдөр бараг тодорч байна.

Нүүрсний гэх олон оролцогчтой хэрэг хэдэн гүйцэтгэгч төдий хүн хоригдож, бүлэглэл төлөөлж гарын үсэг зурсан цөөн тооны захирлууд гадаад руу зугтааснаар дуусаагүйг Ерөнхий сайд, МАН дарга асан Л.Оюун-Эрдэнэ, УИХ-ын дарга, МАН-ын Ерөнхий нарийн бичгийн дарга асан Д.Амарбаясгалан нар гэрчлэн яриад яваа.

Нүүрсний хулгай ид гаарах үеэр эрх мэдэлд байсан тэд нүүрсний гэх асар том хулгайн бүлэглэлийг илчлэх амьд гэрчүүд. Тэдний гэрчилж буй хэсэг нь “Бодь интернэшнл” ХХК-ийн оффтейк гэрээний  төлбөрөөс улстөрчдөд 200 сая ам.долларыг сайнаар хэлбэл хандивласан, муугаар хэлбэл оролцсон хүмүүст хуваарилдаг авлигын систем байсан гэх асуудал.

Ерөнхий сайд асан Л.Оюун-Эрдэнэ “Хууль зүйн сайд Б.Энхбаяр нүүрсний сонсголтой холбоотойгоор “Бодь групп”-ээс 500 мянган ам.долларын хандивыг 2-3 удаагийн үйлдлээр авсан. Т.Аюурсайхан бас сая ам.доллар авсан. Нийтдээ 200 сая ам.долларын асуудал байгаа. Гашуунсухайтын анхны ТЭЗҮ 600 орчим сая ам.доллар. Тэр нь өссөөр байгаад 1.3 тэрбум ам.доллар болсон. Багадаа 200 орчим сая ам.долларыг гаргаж авсан болж таараад байгаа. 20 орчим хувийг нь гэсэн үг. Валютын нөөц дундраагүй бол энэ нь илрэхгүй, мэдэгдэхгүй яваад байж болох байхгүй юу. Тухайн үед хэтрүүлчихсэн байгаа юм. Тонн тутмаар ч юм уу дүн тохирсон байж таараад байгаа” хэмээн гэрчилж буй.

Мөн УИХ-ын дарга асан Д.Амарбаясгалан 2025 онд аравдугаар сард МАН-ын даргын өрсөлдөөнд орж байх үедээ “Бодь групп”-ийн оффтейк гэрээг хаацайлах гэж л нүүрсний сонсгол дээр Бортээг гэдэг зохиомол сэдэв гаргаж, сэдвийг сэдвээр дарах ажил хийгдсэн. Энэ нь улам бүр тодорхой болж байна. Нүүрсний оффтейк гэрээнүүд Үндэсний аюулгүй байдлын зөвлөлөөр орж, шууд гэрээ хийгдэхэд УИХ-ын дарга асан Г.Занданшатар 2019, 2020 онуудад зөвлөмж гаргасан Аюулгүйн зөвлөлийн гурван гишүүний нэг нь байсан төдийгүй "Бодь групп"-ийн оффтейк гэрээний хүрээнд төмөр замыг өргөн царигаар тавих ажлыг 2018 онд Засгийн газрын Хэрэг эрхлэх газрын даргын хувьд өөрөө хариуцаж байсан шүү. Тэр үед би нам дээрээ л байж байсан. Гэхдээ энэ маш сайн зүйл. Үнэнд их ойртож байна. Одоо дахиад нэг л алхчих, олон нийт ч энэ сэдэв дээр анхаарлаа битгий сулруулаарай” гэж мэдэгдсэн байдаг.

Тэдний энэхүү яриа, мэдэгдэлд дурдагдаад буй оффтейк гэрээ нь “Тавантолгой-Гашуунсухайт чиглэлийн төмөр замын төслийн бүтээн байгуулалтын зураг төсөл, худалдан авалт, барилгын ажлын санхүүжилт”-ийн 2019 оны аравдугаар сарын 29-ний өдөр байгуулж, 2020 оны зургадугаар сарын 10-нд нэмэлт өөрчлөлт хийсэн  ЭТТ-2019/825, ТТЗ-Н19/01-01, BITTGS-CONT-0002 тоот гэрээ юм. Гэрээ байгуулсан болон нэмэлт өөрчлөлт хийн хэрэгжүүлсэн он цаг хугацаанд Л.Оюун-Эрдэнэ Ерөнхий сайдын алба хашиж байгаагүй, Д.Амарбаясгалан МАН-ын Ерөнхий нарийн бичгийн даргаас өөр албан тушаалгүй байжээ. Гэрээ байгуулагдах үед Ерөнхий сайдаар ажиллаж байсан У.Хүрэлсүх 2021 оны нэгдүгээр сарын 21-нд өөрийн хүсэлтээр огцорч байлаа.

Тавантолгой-Гашуунсухайт чиглэлийн төмөр замын оффтейк гэрээ 1.3 тэрбум ам.долларын үнийн дүнтэй. Төмөр замын гүйцэтгэгч “Бодь интернэшнл” ХХК гэрээний төлбөрийг 2019 эхлэн нүүрсээр авч, хөнгөлөлттэй үнээр борлуулсан. Улмаар 2022 онд нүүрсний хулгай ил болж, дуулиан дэгдсэн бөгөөд оффтейк гэрээний гол оролцогч Н.Удаанжаргал гадагшаа оргон зайлснаар хэргийн шалгалт мухардсан байдаг.

Тавантолгой-Гашуунсухайт чиглэл төмөр замыг санхүүжүүлсэн оффтейк гэрээг бүрэн эхээр нь ЭНДЭЭС үзэх боломжтой.