Богдхан уулын тусгай хамгаалалттай бүсэд буга хурц үзүүртэй төмөр хашаанд сүлбүүлж эрсэдсэн тохиолдол саяхан болсон. Дээрх асуудлыг тойроод Нийслэлийн Иргэдийн төлөөлөгчдийн хурлын төлөөлөгчид “Нийслэл өөрийн бүсэд хамаарах тусгай хамгаалалттай газрыг Улаанбаатар хотод буцаан авах ёстой” гэдэг асуудал хөндөж эхэлсэн бол Байгаль орчин, уур амьсгалын өөрчлөлтийн сайд Б.Батбаатар “Тусгай хамгаалалттай газар нутгийг нийслэлд шилжүүлэх боломжгүй. Улаанбаатар хотын бүсэд нийт 17 буга эрсэдсэнээс хоёр нь тусгай хамгаалалттай хилийн цэсэд эрсэдсэн. Бусад 15 буга нийслэлийн ногоон бүсэд эрсэдсэн” гэдэг тайлбар хийж буй. Иймд энэ долоо хоногийн VS буландаа Нийслэлийн Иргэдийн төлөөлөгчдийн хурлын төлөөлөгч З.Төмөртөмөө, Байгаль орчин, уур амьсгалын өөрчлөлтийн сайд Б.Батбаатар нарын байр суурийг онцоллоо.

Нийслэлийн Иргэдийн төлөөлөгчдийн хурлын төлөөлөгч З.ТӨМӨРТӨМӨӨ:

-Тусгай хамгаалалттай бүсэд ан амьтан эндсэн харамсалтай дүр зургийг монголчууд өнгөрсөн өдрүүдэд интернэт орчноос харлаа. Үүний цаана газар олголттой холбоотой авлигын асуудал байгаа гэж бид бүхэн үзэж байгаа. Жишээлбэл, эрх мэдэлтэй, мөнгө төгрөгтэй хүмүүс уулын амыг тэр чигт нь хашиж авдаг. Хашаагүй байлаа гээд газар дээр нь хэн нэгэн очоод буучихгүй. Гэтэл шоронгийн хашаа шиг шөвгөр шовх үзүүртэй хашаа барьдаг. Энэ нь ан амьтнаар тогтохгүй агаарлах гэж байгаа иргэд ч амь насаа алдах, гэмтэх эрсдэлтэй.

Нийслэлийн Байгаль орчны газрын үе үеийн дарга нарыг шахаасаар томилдог. Байгаль орчны чиглэлээр мэргэжил эзэмшээгүй.

Сонгуулийн менежер, Ашигт малтмалын газар байсан нөхөр хэн нэг даргын татаас түлхээсээр дээрх албанд томилогдохоор байгаль орчны асуудлаа ойлгодоггүй.  Улаанбаатар хотод Монгол Улсын хүн амын талаас илүү хувь нь амьдарч байхад цэвэр агаар амьсгалах, аялж зугаалах эрхтэй, энэ бүхнийг хязгаарласан шийдвэр гаргадаг. Богд уулын захиргаатайгаа ойлголцож ажилладаггүй.  Засгийн газраас томилгоотой гэдэг агуулгаар нийслэл рүү маш дээрэнгүй ханддаг гэж сонссон. Нийслэл бол бид чиглэл өгөөд байгаа юм байхгүй гэдэг. Үүнийг засч залруулах ёстой. Хашаа хайсыг нэн даруй нураах ёстой.

2023 оны нэгдүгээр сарын 1-нд Засгийн газрын тогтоол гарч, газар олгохыг зогсоосон. Гэтэл отог хэлбэрээр газрын эрх авна, том байшин барилга барина, мөнгөө хийгээд алга болно. Үүнийгээ засч залруулах ёстой.

Хотын төлөөлөгчийн хувьд эрх бүхий хүмүүс хуулинд өөрчлөлт оруулж, Улаанбаатар хотын Богд уулын амыг нийслэлд эргүүлж өгөх ёстой гэдэг байр суурьтай байна.

Улаанбаатар хот өөрсдөө менежмент, зохицуулалтаа  хийж чадна.  Байгаль орчин, уур амьсгалын өөрчлөлтийн яамны албан тушаалтнууд бодлогоо гаргаж, нийслэлд чиглэл өгөх ёстой. Орон нутаг бодлого чиглэлийг хэрэгжүүлээд ажиллана. Яам өөрөө гүйцэтгэх ажил руу, аж ахуйн ажил руу хэтэрхий ороод байгаагийн илрэл нь ан амьтан эрсдэж байна.

Байгаль орчин, уур амьсгалын өөрчлөлтийн сайд Б.БАТБААТАР:

-Улаанбаатар хотын захирагч, Нийслэлийн иргэдийн төлөөлөгчдийн хурлын төлөлөгч нар тодорхой зүйл яриад эхэлсэн. 17 буга үрэгдсэний хоёр буга нь Богдхан уулын тусгай хамгаалалтай бүсэийн хилийн цэсэд эрсэдсэн. 15 буга нь Богдхан уулын тусгай хамгаалалттай газар нутгийн хилийн цэсэд орохгүй, Улаанбаатар хотын ногоон бүсэд эрсэдсэн байдаг. Үе үеийн Байгаль орчны сайд нар тусгай хамгаалалттай газар нутагт газрын зөвшөөрөл өгдөг. Газрын зөвшөөрөл олгохдоо отоглох, аялах, судалгаа шинжилгээний чиглэлээр хуульд заасны дагуу олгодог.

Харин отоглох зориулалтаар олгосон газар дээр нь Улаанбаатар хотын газар төлөвлөлт, ерөнхий аритектор, Засаг дарга нар орон сууц, зочид буудал, хаус, үйлдвэр үйлчилгээний барилга барих зөвшөөрөл олгодог.

Байгаль орчны сайдын отоглох зориулалтаар олгосон газар дээр Улаанбаатар хот өнөөдөр барилгажих бүх шийдвэр, зөвшөөрлийг гаргаж өгсөн.

Олон улсын өмнө хүлээсэн Монгол Улсын нэгдэн орсон гэрээ конвенц, Монгол Улсын хуулиас давж Богдхан уулын тусгай хамгаалалттай газар нутгийг нийслэлд шилжүүлж өгөх боломжгүй гэдгийг сайдын хувиар илэрхийлье.

Ийм байдлаар асуудалд хандвал буруу юм гэдгийг Нийслэлийн засаг захиргаа, Нийслэлийн иргэдийн төлөөлөгчдийн хуралд илэрхийлж байна. Богдхан уулын тусгай хамгаалалттай газар нутагт өнөөдөр 114 мянган иргэн ажил үүрэг эрхэлж, амьдарч байна. 114 мянган иргэний асуудал тусгай хамгаалалттай газар нутгийн хилийн цэс дотор байгаа. Бид Тусгай хамгаалалттай газар нутгийн тухай хуулийн төслийг боловсруулж, бэлэн болж байгаа, УИХ-ын хаврын чуулганы хугацаанд өргөн мэдүүлнэ. Хуулийн зохицуулалттай болсноор энэ асуудал нэг талдаа гарч, иргэдийн асуудал ч шийдэгдэнэ гэж харж байна.

Богд уулын тусгай хамгаалалттай газар нутагт газар ашиглах, зөвшөөрөл авсан иргэн аж ахуй нэгж газрын төлбөрт 14 тэрбум орчмын өртэй болсон. Газрын төлбөрөө төлөхгүй байгаа иргэн, аж ахуй нэгжийн газрын эрхийг цуцална.

Г.ХОРОЛ