Засгийн газрын ээлжит хуралдаанаас гаргасан шийдвэрийг өнөөдөр/2026.01.21/ ЗГХЭГ-ын дарга С.Бямбацогт, Эрчим хүчний сайд Б.Чойжилсүрэн нар танилцууллаа.

Засгийн газрын өнөөдрийн хуралдаанаар, цагаан сарын баярын битүүний өдөр буюу хоёрдугаар сарын 17-ны өдрийг амралтын өдөр болгож, дараагийн долоо хоногийн хоёрдугаар сарын 28-ны Бямба гаригт нөхөж ажиллах шийдвэрийг гаргасан гэдгийг ЗГХЭГ-ын дарга С.Бямбацогт танилцууллаа. Тэрбээр, Аж үйлдвэр, эрдэс баялгийн сайд Г.Дамдинням Хятад улсад айлчлал хийж байгаа. Мөн цаашид шатахууны үнийг нэмэгдүүлэхгүй байх, шатахууны тасалдал үүсгэхгүй байх тал дээр холбогдох улсуудтай уулзаж, ярилцаж байна. Өнөөдрийн байдлаар шатахууны хангамж хэвийн, үнэ нэмэгдээгүй" гэдгийг хэлсэн юм.

Үргэлжлүүлэн "ДЦС-IV"-д гарсан гэмтлийн улмаас өчигдрөөс хойш хэсэгчлэн цахилгаан хязгаарлаж буй. Цахилгааны хязгаарлалт өнөөдөр ч мөн үргэлжилж байна. Энэ талаар Эрчим хүчний сайд Б.Чожилсүрэн мэдээлэл өглөө. Тэрбээр, "2025-2026 оны оргил ачааллын үеэр төвийн бүсийн систем дээр 1800 орчим мегаватт хүрэх болов уу гэж тооцоолж байсан. Гэтэл энэ сарын 19-ний байдлаар 1803 мегаватт хүрээд байна. Төвийн бүсийн нэгдсэн сүлжээнд 69 зуух залгаатай ажиллаж байгаагаас энэ цаг мөчид 65 зуух ажиллаж байна. Таван зуух дээр гэмтэл устгах ажил хийж байгаа. Мөн 49 турбо генератор байгаагаас 46 нь ажиллаж байгаа бөгөөд гурван турбо генератортыг засч байна.

Станцуудын хувьд нүүрсний нөөц дунджаар 10 хувьтай байна. Өчигдөр өглөө 06.10 цагт "ДЦС -IV"-ын наймдугаар зууханд гэмтэл гарсан бөгөөд нэмэх 500 градустай ажиллаж байсан зуухыг 50 градус хүртэл буулгах шаардлага үүссэн. Үүний дараа засварыг хийж эхэлсэн. Бүх генераторууд нөөцгүй ажилладаг. "ДЦС-IV"-д гарсан гэмтлийг өнөө өглөө 9:46 цагт залгасан.

Үргэлжлүүлэн цахилгаан хязгаарлах байх. Гэхдээ аль болох хурдан арга хэмжээ авч, цахилгааныг хязгаарлахгүй байхыг хичээнэ.

Хоёрдугаарт, Бөөрөлжүүлтийн цахилгаан станц дээр тэжээгч талдаа түүхий нүүрс 42 хувийн чийгшилтэй байгаа. Цахилгаан станцаар дамжуулаад нүүрс орох хэсэгт саатал гарсан. Үүнээс шалтгаалаад 300 мегаваттын хүчин чадалтай ажиллаж байсан Бөөрөлжүүтийн цахилгаан станц 120 мегаваттын хүчин чадалтай ажилласан. Үүнийг янзлахаар ажиллаж байна. Ийм хүндрэлүүд гарснаас шалтгаалаад 160 мегаваттын хязгаарлалт хийсэн. Нийт 16 багц болгоод нэгээс хоёр цагийн хооронд хязгаарлалт хийж байгаа. Цахилгааны хязгаарлалт нэг цагийн дараа гайгүй болох байх. Нэг хэрэглэгчийн цахилгааныг хоёр цагаас илүү хугацаагаар хязгаарлахгүй. Эмнэлгүүд дээр нөөц генератор бий" гэв.

"ДЦС-IV" дээр есдүгээр зуух буюу 500 тонн усыг халааж боловсруулах хүчин чадал бүхий төслийг боловсруулаад арваад жил болж байгаа. Миний хувьд 2022 оны наймдугаар сард Эрчим хүчний сайдаар томилогдсон. Түүнээс хойш энэ төслийн өртгийг улсын төсөвт суулгуулахаар хөөцөлдөж байна. Монгол төгрөгөөр 360 орчим тэрбум төгрөг шаардлагатай. Улаанбаатарын цахилгаан, дулааны асуудлыг шийдэхэд ДЦС-V ашиглалтад оруулж байж дулааны асуудлыг бүрэн шийднэ. Баян суманд баригдаж буй 660 мегаваттын цахилгаан станц 2027 онд ашиглалтад орно. Энэ бүтээн байгуулалтыг хувийн хэвшил барьж байна. Тэр үед цахилгаан эрчим хүчийг нөөцлөх, тоног төхөөрөмжүүдийг ээлжлэн зогсоож засвар хийх боломжтой болно" гэлээ.

Сүүлийн хоёр жилийн хугацаанд 600 орчим мегаватаар хүчин чадлыг нэмэгдүүлсэн. 2024 оноос хойш Бөөрөлжүүлтийн 300 мегаватт хоёр блок ашиглалтад орлоо. Хоёрдугаарт, Сонгино дээр 80 мегаваттын батерей хураагуур ашиглалтад орсон. Мөн Багануур дүүрэгт 50 мегаваттын батерей хураагуурын станц ашиглалтад орсон. Дорноговь аймаг 30 мегаваттын батерей станц ашиглалтад орсон, үүнийг хувийн компани барьж, гүйцэтгэсэн. Ингээд нийт 160 мегаватт батерей хураагуурын станц ашиглалтад оруулаад байна. Одоогоор Сэлэнгэ, Тосонцэнгэл сумдад цахилгаан станц ашиглалтад орно. Гэсэн ч ачаалал нэмэгдээд байна.  2027 оноос Монгол Улсын эрчим хүч хүндрэлд орохгүй" гэдгийг хэлэв.

Тэрбээр, сэтгүүлчдийн асуултад хариулт өгөв.

Сэтгүүлч: Арван аймагт дулааны станц барина гээд өнөөдрийг хүртэл ажил нь дуусаагүй, ажил гүйцэтгэж байсан компани нь дампуурчихсан. Цаашид энэ төслийг яах вэ? 

-Арван аймагт дулааны станц барих ажил одоогоос хориод жилийн өмнө яригдаж байсан. 2018 оны Засгийн газрын үед барих шийдвэр гарсан. Ц.Даваасүрэн сайдын үед гэсэн үг. 110,7 сая ам.долларын өртөгтэй. Өмнөд Солонгосын тал 100 хувь санхүүжүүлнэ. Одоогийн байдлаар ажил нь 45 орчим хувьтай байна. Ажил гүйцэтгэж байсан компани нь дампуурсан учир дахин тендер зарлаж ирэх хавар гэхэд ажлыг үргэлжүүлнэ. Энэ хугацаанд зээлийн хүүг төлж байгаа. Нийт 40 жилийн хугацаатай зээл байгаа. Яг зээлийн хүүд хэдэн төгрөг төлсөн байгааг би сайн мэдэхгүй байна. Сангийн яамнаас тодруулаад эргээд мэдээлэл өгье.

Сэтгүүлч: Сайд асан Н.Тавинбэхийн асуудалд хариулт өгөхгүй юу? 

-Намайг сайдаар томилогдох үед Н.Тавинбэх Төрийн нарийн бичгийн даргаар ажиллаж байсан. Түүний тухайд шүүх, цагдаагийн байгууллага буруутай эсэхийг тотоох байх. Миний хувьд тэр хүн тийм зүйл хийх хүн биш байх гэж бодож байна.