Монгол Улсын хэмжээнд хэрэглээний бараа, үйлчилгээний үнэ 2025 оны арванхоёрдугаар сарын байдлаар өмнөх оны мөн үеэс 7.5 хувиар өссөн нь инфляц харьцангуй өндөр хэвээр байгааг харуулж байна. Өсөлтийн гол дарамт өрхийн өдөр тутмын хэрэглээ болох хүнс, үйлчилгээний салбарт төвлөрсөн нь иргэдийн амьжиргаанд илүү хүнд тусч буй.

Инфляцад хамгийн их нөлөөлсөн бүлэг нь хүнсний бараа, ундаа, ус байв. Тус бүлгийн үнэ жилийн дүнгээр 11.3 хувиар өссөн бөгөөд согтууруулах бус ундааны үнэ дангаараа 9.7 хувиар нэмэгдсэн байна. Үүнээс гадна зочид буудал, нийтийн хоол, дотуур байрны үйлчилгээ 10.5 хувь, боловсролын үйлчилгээ 12.8 хувиар өссөн нь үйлчилгээний салбар дахь үнийн дарамт нэмэгдсэнийг илтгэнэ. Хувцас, бөс бараа, гутал, гэр ахуйн бараа, амралт чөлөөт цаг, соёлын үйлчилгээний үнэ ч мөн 6-7 хувиар өсчээ.

Зөвхөн сарын дүнгээр харвал 2025 оны арванхоёрдугаар сард инфляц өмнөх сараас 0.6 хувиар нэмэгдсэн байна. Үүнд хүнсний бараа, ундаа, усны үнэ 1.6 хувь, согтууруулах ундаа, тамхины үнэ 1.4 хувиар өссөн нь голлон нөлөөлжээ. Өвлийн улиралд хүнсний нийлүүлэлт хумигддаг, тээвэр ложистикийн зардал нэмэгддэгтэй энэ өсөлт шууд холбоотой.

Түүнчлэн инфляцад импортын барааны нөлөө чухал хэвээр байна. 2025 оны арванхоёрдугаар сард инфляц 7.5 хувь гарсны хоёр нэгж хувь буюу 26.8 хувь нь импортын барааны үнийн өсөлтөөс шалтгаалжээ.

Хэрэглээний сагсанд багтсан 430 нэр төрлийн бараа, үйлчилгээний 55.3 хувь нь импортын гаралтай байгаа нь Монгол Улс гадаад зах зээлийн үнийн савлагаанд ихээхэн өртөмтгий хэвээр байгааг харуулж байна.

Хүнсний дотроос мах, махан бүтээгдэхүүний үнэ огцом өссөн байна. Тухайлбал, 2025 оны арванхоёрдугаар сард мах, махан бүтээгдэхүүний үнэ өмнөх оны мөн үеэс 15.2 хувиар өсөхөд үхрийн мах 17.8 хувь, хонь, ямааны махны үнэ 16 хувиар нэмэгджээ. Талх, гурил, будааны бүлгийн үнэ ч мөн 5.9 хувиар өссөн бөгөөд гурилын үнэ 7.2 хувь, гоймонгийн үнэ 15.4 хувиар өссөн нь өрхийн хүнсний зардлыг мэдэгдэхүйц нэмэгдүүлж байгаа юм.

Түүнчлэн Улаанбаатар хотод инфляц улсын дунджаас ялимгүй өндөр гарч, 2025 оны арванхоёрдугаар сард 7.6 хувьтай байлаа. Хотын инфляцад импортын бараа нэг нэгж хувь, дотоодын бараа таван нэгж хувиар тус тус нөлөөлсөн нь мах, дотоодын хүнс, үйлчилгээний үнийн өсөлт давамгайлсныг харуулж байна.

Тухайлбал, Улаанбаатар хотод үхрийн цул махны нэг кг-ын дундаж үнэ 2025 оны арванхоёрдугаар сард 24,824 төгрөгт хүрч, өмнөх оноос 20 гаруй хувиар өсжээ.

Харин нэгдүгээр зэргийн гурилын үнэ 2,497 төгрөг болж, жилийн дүнгээр 10.6 хувиар нэмэгдсэн байна. АИ-92 бензиний үнэ өмнөх сараас өөрчлөгдөөгүй ч жилийн дүнгээр 8.4 хувиар өссөн нь тээвэр, бараа бүтээгдэхүүний үнийн суурь дарамтыг хадгалсаар байна.

Аймгуудаар авч үзвэл инфляцын түвшин харилцан адилгүй байгаа бөгөөд 2025 оны арванхоёругаар сард Сүхбаатар, Дундговь аймагт 5.9 хувьтай буюу хамгийн бага, Сэлэнгэ аймагт 10 хувьтай буюу хамгийн өндөр байв. Энэ нь бүс нутгийн нийлүүлэлт, тээвэр, зах зээлийн бүтэц үнийн өсөлтөд хэрхэн нөлөөлж байгааг харуулж байна.

Ерөнхий дүгнэлтээр, 2025 оны эцсийн байдлаар инфляц өмнөх оноос бага зэрэг саарсан ч өрхийн өдөр тутмын хэрэглээнд шууд нөлөөлдөг хүнс, үйлчилгээний үнэ өндөр хэвээр байна. Ялангуяа мах, гурил зэрэг үндсэн хүнсний өсөлт, импортын бараанд хэт хамааралтай бүтэц нь иргэдийн худалдан авах чадварт бодит дарамт учруулсаар байгаа бөгөөд цаашид дотоодын үйлдвэрлэл, нийлүүлэлтийг тогтворжуулах бодлого илүү чухал болж байна.