Сүүлийн жилүүдэд цахим орчин хөгжихийн хэрээр үүнийг дагаад гэмт хэргийн гаралт нэмэгдэж байгаагийн нэг нь залилах гэмт хэрэг. Холбогдох байгууллагууд болон хэвлэл мэдээллийн хэрэгслээр сануулж, анхааруулсаар байтал иргэд энэ төрлийн гэмт хэргийн хохирогч болсоор байгаа юм. Залилах гэмт хэрэг маш олон төрлөөр үйлдэгдэж байгаа бөгөөд залилагчдын арга илүү нарийн болж, арга хэлбэрээ өөрчилсөөр байгааг албаныхан хэлж байгаа юм. 2024 онд бараа үйлчилгээ захиалах гэх үйлдлийн аргаар 2985 иргэн залилуулж байсан бол 2025 онд энэ тоо 3654 болж өссөн байна. Тэгвэл телеграммаар даалгавар биелүүлээд мөнгөө өсгө гэх аргаар 2024 онд 75 хүн залилуулж байсан бол энэ онд 767 иргэн залилуулжээ. Энэ мэт иргэдийн банкны мэдээллийг хуулах,  цахимаар даалгавар биелүүлэх, ажилд авна, сургуульд оруулна, виз гаргана, байр орон сууц түрээслүүлнэ зэрэг залилангийн төрөл их байсан бол сүүлийн үед цахим орчинд тэр дундаа фейсбүүк платформд хусдаг сугалаа, үнэт чулууны сугалаа гэх нэрийдлээр шууд дамжуулалт зохион байгуулж, иргэдийг залилах гэмт хэрэг нэмэгдэж байна.

Тухайлбал, иргэн Т "Монгол баялаг" гэх пэйж хуудсаар шууд дамжуулж буй хусдаг сугалаанд 50,000 төгрөгөөр оролцсон байгаа юм. Улмаар улаан, цэнхэр гэсэн хоёр өнгийн картын цэнхэр өнгөтэйг сонгожээ. Ингээд " та 117 сая төгрөгийн азтан боллоо, олон улсын гүйлгээний шимтгэл болох нэг сая төгрөгийг шилжүүлээд мөнгөө аваарай" гэжээ. Нэг сая төгрөгөө шилжүүлсний дараа дахиад "та өөрийн хожсон сугалааны буюу 117 сая төгрөгийн гурван хувь болох 3,510,000 төгрөгийг шилжүүлээд мөнгөө аваарай" гэж. Ингээд эргэлзээ үүсч өөрийгөө залилуулсан гэдгээ мэджээ. Ийм төрлийн сугалааны шууд дамжуулалтууд нь ихэнх тохиолдолд залилангийн шинжтэй байдаг тул цахим орчинд нийтлэгдсэн аливаа сугалаа, урамшууллын шууд дамжуулалтад оролцохгүй байх, мөнгө шилжүүлэхээс татгалзах, уг төрлийн шууд дамжуулалт хийж буй цахим хаягийг хаах, сэжигтэй цахим хаяг, үйлдлийн талаар цагдаагийн байгууллагад нэн даруй мэдээлж, өөрийн болон бусдын эд хөрөнгийг залилагчдаас хамгаалахыг Цагдаагийн байгууллага анхааруулсаар байна.

Яг энэ аргаар маш олон хүмүүс залилах гэмт хэргийн хохирогч болж мөнгө санхүү, сэтгэл санааны дарамтад орж цаашлаад амиа хорлох зэрэг үйлдлийн хийх эрсдэлтэй нүүр тулж байна. Залилангийн гэмт хэрэг газар авч, залилагчид “гаарч” байгаад нөлөөлж буй нэг хүчин зүйл бол хүмүүсийн итгэмтгий, мэдээллийг нягталж хардаггүй байдал юм.

Монгол Улсын хэмжээнд 2025 оны эхний есөн сарын байдлаар нийт 38,090 гэмт хэрэг бүртгэгдэн шалгагдсанаас 13,393 нь залилах гэмт хэрэг байжээ. Энэ нь өнгөрсөн оны мөн үетэй харьцуулахад 33.6 хувиар өссөн үзүүлэлт аж. Залилах гэмт хэргийн 85.1 хувь нь цахим орчинд үйлдэгдсэн байна.

Энэ төрлийн гэмт хэрэгт өртсөн хохирогчдын хувьд зарим хүмүүс цаг тухайд нь цагдаагийн байгууллагад мэдэгдсэнээр тухайн арилжааны банкуудтай хамтран барилт буюу царцаалтыг хийдэг байна. Өөрөөр хэлбэл, арилжааны банкны данснаас мөнгө гарч амжаагүй тохиолдолд мөнгөний барилт хийж чаддаг аж. Харин энэ төрлийн гэмт хэргийн хохирогчдын хувьд хугацаа алдаж цагдаагийн байгууллагад хандсанаар шилжүүлсэн мөнгө аль хэдийнээ тухайн данснаас нь гарсан байдаг аж. Мөн залилан үйлдэгч этгээдүүд гэмт хэргийн ул мөрөө арилгах зэрэг хүндрэл гардаг байна. Тиймээс мөрдөн шалгах ажиллагааны хүрээнд мөнгөний урсгалыг тогтоох, тухайн гэмт хэргийг ямар хүн үйлдэж байна, хаанаас үйлдэж байгааг тогтооход удаашралтай байдаг гэлээ.

Цахим орчинд үйлдэж байгаа залилах гэмт хэргийн мөнгө олон улсын данс руу крипто вальют болж гарахаас гадна бооцоот тоглоомуудын данс руу орж өөр улс руу гардаг аж. Энэ тохиолдолд мөрдөн шалгах ажиллагаа явуулахад олон улсын гэрээ конвенц зэрэг асуудал тулгардаг байна.

Үнэгүй зүйл зөвхөн хулганын хавханд л байдаг. Хэлж, ярьж сануулсаар байтал өчнөөн сая төгрөгөөр залилуулж байвал асуудалд танд байгаа. Тиймээс хэнд ч бүү итгэ.