Засгийн газар дэд сайд нараа буцаан татах уу, томилсноороо гүрийх үү гэдэг сонголтын өмнө ирээд байна. Харин сөрөг хүчин тавьсан зорилгодоо хүрэх үү,  замын дундаас буцах уу гэдэг сорилттой тулав. Ямартай ч УИХ дахь Ардчилсан намын бүлэг энэ долоо хоногт багтаан эрх баригчдыг шийдвэрээ гаргахыг шаардаж байна. Тодруулж хэлбэл, дэд сайд нараа хэвээр нь ажиллуулна гэвэл сөрөг хүчин Засгийн газрыг огцруулах асуудлыг УИХ-д тавих юм.

Монгол Улсын Үндсэн хуулийн 43 дугаар зүйлийн 1-д зааснаар УИХ-ын гишүүдийн дөрөвний нэгээс доошгүй нь Ерөнхий сайдыг огцруулах саналыг албан ёсоор тавибал УИХ гурав хоногийн дараа хэлэлцэж эхлэн арав хоногийн дотор шийдвэрлэнэ.

УИХ-ын нийт гишүүний олонхи уг саналыг дэмжсэн бол Ерөнхий сайдыг огцруулах тухай УИХ-ын тогтоол баталсанд тооцож, шинэ Ерөнхий сайдыг 30 хоногийн дотор томилно.

Монгол Улсын Үндсэн хуулийн 43 дугаар зүйлийн 2-д зааснаар.Ерөнхий сайд огцорвол Засгийн газар бүрэлдэхүүнээрээ огцорно.

Өөрөөр хэлбэл, Засгийн газрыг огцруулах санал гаргахад УИХ дахь Ардчилсан намын бүлэг 32 гишүүний гарын үсэг цуглуулах шаардлагатай болж байгаа. Бүлгийн дарга О.Цогтгэрэл гарын үсгийг өдөрт нь цуглуулах боломжтой гэж мэдэгдсэн. Гэхдээ гарын үсэг цуглуулж, асуудлыг УИХ-д тавьснаар процесс дуусахгүй, парламентаар хэлэлцэнэ. Нэг ёсны УИХ-ын 126 гишүүнээс 64 нь Засгийн газрыг  огцруулах саналыг дэмжвэл Г.Занданшатарын танхим унана. Харин дээрх 64-ын босго давж чадахгүй бол танхим үйл ажиллагаагаа үргэлжлүүлэх юм.

Иймээс УИХ-д 42 суудалтай Ардчилсан намын бүлэг гаргасан анхны саналаа бүгдээрээ дэмжих, дээр нь 22 гишүүний санал нэмж цуглуулах хэрэгтэй болж буй.

УИХ-д суудалтай улс төрийн намуудаас ИЗНН, ХҮН намыг МАН өвөртөө оруулсан. Үндэсний эвсэл тойргийн гадна байгаа ч дэд сайдын томилгоог УИХ-ын гишүүн Н.Номтойбаяр нь дэмжсэн. Иймээс УИХ-д суудалтай Үндэсний эвслийн дөрвөн кнопт найдах боломжгүй. Тиймээс сөрөг хүчин 22 кноп хаанаас цуглуулах вэ гэдэг ирэх өдрүүдийн халуун сэдэв болох нь.

Хэдийгээр ордны гадна олон нийт дэд сайдын томилгоог эсэргүүцэн, буцаахыг шаардаж байгаа ч эцсийн шийдвэрийг УИХ гаргах юм.

МАН дотоод эв нэгдлээ хангахад анхаарч, ажлын хэсэг байгуулан ажилласан ч үр дүн муутай байгааг Хууль зүй, дотоод хэргийн сайд Б.Энхбаярын цочир, цочир байр сууриуд илэрхийлэх болсон. Тухайлбал, УИХ-ын чуулганы нэгдсэн хуралдаанаар өнгөрсөн Баасан гаригт Улсын ерөнхий прокурорын орлогчийн томилгоог зөвшилцөх үед сайд Б.Энхбаяр “Улстөрчидтэй ойр хүмүүс цагдан хоригдохоос зайлсхийж байгаа асуудал байна. Жишээ нь Д.Амарбаясгалан даргын хэрэгт холбогдоод байгаа Б.Эрдэнэжаргалыг шүүгч хоёр удаа шөнө оройн цагаар суллалаа. Сүүлд уржигдар шөнө сулласан байна. Манай Д.Амарбаясгалан дарга Монголд байна уу, үгүй юу хилээр гараад явчихсан уу. Энэ дээр шийдэмгий баймаар байх юм. Хууль зүйн сайд хэрэг маргаан шийдвэрлэдэггүй, оролцдоггүй учраас нөлөөлж болохгүй юм. УИХ-ын гишүүнийх нь бүрэн эрхийнх нь асуудлыг УИХ-д оруулж ирвэл яасан юм, юунаас нь айгаад байгаа юм. Түдгэлзүүлээд шалгая л даа” гэсэн байр сууринаас харж болно.

Мөн УИХ дахь МАН-ын бүлэг дэд сайдын томилгоон дээр өчигдөр байр сууриа нэгтгэж чадаагүй нь асуудалтай гэж дүгнэж болохоор буй. Тус бүлэг нийт 68 гишүүнтэй бөгөөд 30 нь өмнө  Г.Занданшатарын танхимыг огцруулах санал гарган, УИХ-аар хэлэлцүүлж байсан ч Үндсэн хууль зөрчсөн асуудалд орж, танхим үйл ажиллагаагаа үргэлжлүүлсэн. Иймээс 68-ын бүлэг дотор дэд сайдын томилгоогоор далимдуулж Засгийн газрыг унагах зорилготой гишүүд бий. Далимаар нь сайд болох сонирхол ч бий л байх.

Дэд сайдын томилгоотой холбогдуулж УИХ дахь МАН-ын бүлгийн дарга Ж.Батжаргал “Бүхэл бүтэн тусгаар улс байна даа, 16 хүнийг тавих ёстой газар нь тавиад салбарын ажлын үр өгөөжийг дээшлүүлэх ёстой. Долоо хоногийн хоёр өдөр УИХ-ын чуулган, хоёр өдөр байнгын хороо, нэг өдөр Засгийн газар хуралдаж байна. Засгийн газрын гишүүд 7 хоногийн дөрвөн өдөр Төрийн ордонд ажилладаг. Тийм учраас дэд сайд нар яаман дээрээ ажиллаж, салбаруудынхаа ажлыг урагшлуулах ёстой. Дээр нь гадаад харилцаа хамтын ажиллагааг өргөжүүлж, Монголд наадацтай том, том төслийг хэрэгжүүлэх ёстой. Дэд сайдгүй болсноос хойш ажлын хэсгүүдийн ажил удаашралтай болсон юм билээ” гэж нэгэнт дэд сайд нарыг томилсноороо ажиллуулах ёстой гэсэн байр суурь илэрхийлсэн.

Харин Засгийн газрын Хэрэг эрхлэх газрын дарга С.Бямбацогт “Хэрэв дэд сайд нарын асуудлыг эргэж харвал Засгийн газрыг огцруулах асуудал зогсоно. Тиймээс эхлээд үндсэн шалтгаан дээрээ хоёр талаасаа нээлттэй ярилцаж, зөв шийдэлд хүрч чадвал цаашдын процессууд үргэлжлэхгүй байх гэж харж байгаа. Одоогоор тодорхой шийдэл гараагүй байна” гэж мэдэгдсэн юм.

Засгийн газар маргаашийн хуралдаанаараа дэд сайд нарын асуудлыг хэлэлцэнэ. Ердөө долоо хоногийн өмнө гаргасан шийдвэрээ буцаах бас хэцүү. Дээрээс нь МАН-ын Удирдах зөвлөлөөр хэлэлцэн шийдвэрлэсэн асуудал. Гэтэл Төрийн ордны гадаа иргэд жагсан, дэд сайд нараа буцаан татахыг шаардаж эхэлсэн. Иргэдээс тавьж байгаа шаардлага ч зүй ёсных. Хэдэн сарын турш ард иргэд хот, хөдөөгүй шатахуун түгээх станцын гадаа бензинд дугаарлаж байгаа ч Засгийн газраас дорвитой арга хэмжээ авч чадахгүй өнөөдрийг хүргэсэн. Дээр нь аж ахуй нэгжүүд дансаа хаалган амь тэмцэж явахад дэд сайд нарыг томилсон нь даарин дээр давс үрсэн гэж хэлж болно.

Үнэндээ бол ялихгүй юмнаас ямааны гарз гэдэг шиг хэдэн дэд сайдаас болж Засгийн газраа унагалтай нь биш гээд бодох асуудал их байна.

Гэхдээ эрх баригчдад сонголт байна.

Г.ХОРОЛ