Дахиад л эхэллээ. Нөгөө л шатахууны асуудал.  Өнгөрсөн аравдугаар сард иргэд шатахуун түгээх станц дээр 2-3 цаг дугаарлаж гуйж, гувшиж, хонон өнжин байж балга шатахуунтай болж байв. Тэгвэл сар хүрэхгүй хугацааны дараа энэ асуудал дахин давтагдаж өнгөрсөн Даваа гаригийн оройноос эхэлж иргэд шатахуунд дугаарлаж эхэллээ. Үүнд Аж үйлдвэр, эрдэс баялгийн Төрийн нарийн бичгийн дарга Б.Дашпүрэв тайлбар мэдээлэл хийсэн. Тэрбээр "шатахууны хомсдол үүссэн нь амралтын өдрүүдэд агуулахууд амардагтай холбоотой. Учир нь агуулахаас шатахуун түгээх станцууд руу шатахуунаа хүргэдэг. Улмаар агуулах нь амралтын хоёр өдрийн аль нэгт амардаг. Зарим нь Бямба гаригт амардаг бол ихэнх нь Ням гаригт амардаг. Тиймээс Бямба гаригт ачсан шатахуун Даваа гариг хүртэл иргэдийн хэрэгцээг хангадаг. Замын дүрэмтэй холбоотой өдрийн цагаар тээвэрлэлт хийдэггүй учраас агуулахаас ачигдсан ачаанууд Даваа гаригийн 21:00 цагаас замдаа гарч байгаа. Энэ хооронд шатахууны хомсдол үүссэн.

Банк дүүрэн байлаа гээд амьдрал сайхан болохгүй. Нөөц хангалттай бий. Уужуу хандъя" гэсэн юм.

Тэгвэл Аж үйлдвэр, эрдэс баялгийн сайд Г.Дамдинням өчигдөр /2025.11.18/ хэвлэлд мэдээлэл өгсөн. Түүний хувьд энэ өдрүүдэд ОХУ-д төрийн айлчлал хийж буй. Тэрбээр, "өнгөрсөн сард шатахууны хомсдол үүсэхэд ОХУ-аас импортлох АИ-92 шатахууны хэмжээ гурав дахин өссөн. Өнөөдөр /2025.11.18/ОХУ-ын Эрчим хүчний сайдтай уулзаж өнөөдрийн нөхцөл байдлаа хэлж цаашид шатахууны нөөц нэмэгдэх хэрэгцээ үүсч байгаа гэдгийг хэлсэн. Тухайлбал, Монгол Улсын шатахууны нөөц жилд 20 хувиар нэмэгдэж байгаа. Үүнийг хэрхэн шийдэх вэ гэдэг асуудлыг ярилцлаа. ОХУ-ын дотоодын нөхцөл байдал харьцангуй тогтворжиж байна. Тиймээс найрамдалт харилцаатай хөрш орноо шатахууны хязгаарлалтад оруулахгүй.

Танай талаас хүсч байгаа шатахуун, түлшний өсөн нэмэгдэж байгаа хэмжээг бүрэн хангаж чадна. Энэ амлалтаа биелүүлнэ гэдгээ Оросын талаас мэдэгдсэн" гэдгийг хэлсэн юм.

Монгол Улсын хувьд шатахуун, түлшээ 100 хувь гаднаас импортолдог. Өөрөөр хэлбэл, 95 орчим хувийг ОХУ-аас үлдсэн 5 хувийг Хятад болон бусад улсаас импортолж байна. Өмнө нь шатахуун, түлшний хомсдолд орж байсан ч тэгсхийгээд асуудал намждаг байв. Энэ удаагийнх шиг хоёр сар дараалан ийм асуудал тулгарч байгаагүй. Үндсэндээ ийм асуудал ойр, ойрхон тулгарч байгаа нь цаашид шатахуунгүй болох эрсдэлтэй шүү гэдгийг сануулж байгаа хэрэг. Тиймээс бид өөрсдөө газрын тосоо боловсруулж бензин, түлшээ үйлдвэрлэх шаардлагатай байгаа юм. Учир нь бидэнд нөөц боломж нь бүрэн бий.

Одоогоос бараг арваад жилийн өмнө Газрын тос боловсруулах үйлдвэрийн төсөл яригдаж 2016 онд Дорноговь аймгийн Алтанширээ суманд бүтээн байгуулалт дэд бүтцийн ажил эхэлсэн байдаг. Тухайлбал, 2018 онд үйлдвэрийн бүтээн байгуулалтыг эхлүүлэхэд шаардлагатай хүнд даацын төмөр зам болон хүнд даацын авто замын ажлыг эхлүүлж 2019 онд хүлээлгэж өгсөн. Үүндээ Цэргийн ангиудыг татан оролцуулж маш хурдан хугацаанд хүлээлгэж өгсөн. Үүний дараа үйлдвэрийн ажилчдын орон сууцны хотхоны ажлыг эхлүүлсэн байдаг. Өнөөдрийн байдлаар бүтээн байгуулалтын ажлууд өрнөж байгаа бөгөөд ирэх 2027 онд ашиглалтад оруулна гэж Ерөнхий сайд Г.Занданшатар мэдээлсэн.

Газрын тос боловсруулах цогцолборын  нийт хөрөнгө оруулалт 4 их наяд 178,8 тэрбум төгрөг. Гадаад зээлээр бүрэн санхүүжүүлж байгаа аж.  2016 -2024 онд 170,9 тэрбум төгрөгийн хөрөнгө оруулалт хийсэн. 2025 онд 449,9 тэрбум төгрөгийн хөрөнгө оруулалт хийж байгаа ажээ.

Үйлдвэр бүрэн ашиглалтад орсноор жилд 1.5 сая тонн түүхий тосноос 1.3 сая тонн бүтээгдэхүүн гарган авч, дотоодын газрын тосны хэрэглээний 55 орчим хувийг хангах боломжтой юм.

Шатахууны асуудал гэнэт өнөөдөр үүссэн асуудал биш. Өөрсдөө шатахуунаа үйлдвэрлэдэг болтол дахиад хоёр жил хүлээх нь. Саваа бэлдээд саалиа бэлд гэдэг. Шатахууны хомсдолоос урьдчилан сэргийлэх нэг арга нь түлш агуулах томоохон савтай болох гэж мөн л олон жил ярьж байгаа. Уг ажил нь өнөөдрийг хүртэл бодит ажил хэрэг болоогүй. Энэ мэт олон зүйл санаачилдаг ч начир дээрээ хийж, хэрэгжүүлдэг хүн алга. Асуудал үүсэхэд салбарынхан нь арьсаа хамгаалдаг. Ялыг нь иргэд үүрдэг. Орчин үед, ардчилсан оронд шатахуунаа ч дүүргэх эрхгүй юу дарга нар аа!