УИХ-д 68 суудалтай МАН-ын бүлэгт ойрын хугацаанд амжуулах ажил их байна. УИХ-ын даргыг шинээр сонгохоос эхлээд Байнгын хороодын дарга нарыг өөрчлөх, цаашлаад Засгийн газрын танхимд сэлгээ хийж мэдэх тул Ерөнхий сайдад хэнийгээ орон гарсан сайдын орон тоон дээр санал болгох вэ гэдгээс эхлээд бялуу хуваарилалт үргэлжлэх нь.

Хэрэвзээ дотооддоо хоёр талаас тохирсноороо сценарь үргэлжилбэл УИХ-ын гишүүн, Эдийн засаг хөгжлийн сайд Н.Учрал МАН-ын дарга, цаашлаад УИХ-ын дарга болно.

Хуульд заасны дагуу УИХ дахь МАН-ын бүлэг УИХ-ын даргад нэр дэвшигчийг санал болгосноор баталдаг.  Сонгуульд ялалт байгуулсан намын дарга нь Засгийн газраа удирддаг дэг өөрчлөгдөөд удаж буй.  Иймээс хэзээ мөдгүй тодрох МАН-ын шинэ дарга парламентаа давхар удирдах эрх авах нь. УИХ-ын дарга нь Засгийн газар болон Ерөнхийлөгчтэйгээ ойлголцож ажиллаж чадах хүн байх ёстой.

Тэр дундаа Засгийн газрын танхимаа тогтвортой ажиллуулъя гэвэл эрх мэдлийн тэнцвэрийг хангаж ажиллах боломжтой кандитат хэрэгтэй юм.

УИХ-ын 2024 оны сонгуулийн үр дүнд парламентад таван нам, эвслийн төлөөллөөс бүрдсэн 126 гишүүн сонгогдсон. УИХ дахь МАН-ын бүлэг 68 гишүүнтэй олонхийг бүрдүүлж байгаа ч хуучны арга барилаараа удирдан Засгийн газраа хамгаалах боломж хязгаарлагдмал болохыг өнгөрсөн аравдугаар сард Ерөнхий сайд Г.Занданшатарыг огцруулах санал гарган, парламентаар хэлэлцүүлсэн үйл явдлаас харж болно.  Хаа очиж Ардчилсан намын гишүүдийн олонх Засгийн газар тогтвортой ажиллах ёстой гэдэг байр суурь барьсны зэрэгцээ Ерөнхий сайдыг огцруулах асуудлыг хэлэлцсэн процесс нь Үндсэн хууль болон бусад  холбогдох заалтыг зөрчсөнийг Цэц тогтоосноор  Г.Занданшатарын танхим үйл ажиллагаагаа үргэлжлүүлж байна.

Иймээс Г.Занданшатарын танхим цаашид тогтвортой ажиллахад УИХ-ын даргын гүйцэтгэх үүрэг хамгаас чухал. Энэ агуулгаар эрх баригч хүчин төрийн тогтвортой байдлыг хангах зорилго дор УИХ-ын гишүүн, Эдийн засаг, хөгжлийн сайд Н.Учрал дээр бооцоо тавилаа гэж харж болно.

УИХ-ын гишүүн, Хүнс хөдөө аж ахуй хөнгөн үйлдвэрийн сайд Ж.Энхбаяр “Залуу үеэ дэмжинэ” гэдгээ шулуухан хэлсэн нь 1970-аад оныхон энэ удаагийн намын даргын өрсөлдөөнөөс хойш суух хэрэгтэй гэдэг сануулгыг бусаддаа өгсөн гэж “орчуулж” болно.

Нөгөө талдаа МАН-ыг удирдах шинэ дарга өрсөлдөгчгүйгээр сонгогдох магадлал өндөр болж буй. Учир нь, УИХ-ын дарга асан, УИХ-ын гишүүн Д.Амарбаясгалан, Ерөнхий сайд Г.Занданшатар нар МАН-ын даргын өрсөлдөөнд оролцохгүй болсноо зарласнаар горилогчдын хувьд том боломж гарч ирж буй. Нэг ёсны саад тээг арилсан гэж хэлж болно.

Мөн МАН-ын Удирдах зөвлөлөөс байгуулагдсан ажлын хэсгийнхний найруулгаар үйл явдал өрнөвөл Н.Учрал МАН-ын дарга, УИХ-ын дарга болж, Засгийн газрын танхимд нэг суудал суларна. Иймээс Ерөнхий сайд Г.Занданшатар УИХ дахь МАН-ын бүлгийн гишүүдээс хэнийг нь танхимдаа оруулж ирэх вэ гэдэг асуулт тавигдана.

Албан бус байдлаар УИХ-ын дарга асан Д.Амарбаясгалан талаас Эдийн засаг, хөгжлийн сайдыг томилохоор хоёр тал тохиролцсон гэх яриа ч бий.

Үүнээс гадна Үндсэн хууль зөрчсөн асуудалд нэр холбогдон УИХ-ын дэд даргаас чөлөөлөгдсөн УИХ-ын гишүүн Х.Булгантуяагийн бүрэн эрхийг түдгэлзүүлэхгүй үлдээхээр УИХ дахь МАН-ын бүлэг санал нэгдсэн байна.

УИХ-ын Төсвийн байнгын хорооны даргаар ажиллаж байсан УИХ-ын гишүүн Х.Ганхуяг Шадар сайд болж, Засгийн газарт орсон. Иймээс 68-ын бүлэг УИХ-ын Төсвийн байнгын хорооны даргаар хэнийг сонгох вэ гэдгийг ирэх долоо хоногоос эхлэн тодорхой болгох нь.

Мөн Засгийн газрыг тогтвортой ажиллах нөхцөл боломжоор хангаж өгсөн Ардчилсан намын бүлэгт хариу барьж, Байнгын хорооны дарга нарыг нь хэвээр үлдээх тактик барих нь.

Г.ХОРОЛ