Улсын Их Хурлын гишүүн Т.Мөнхсайханаас цаг үеийн асуудлаар тодруулга авлаа.

-Төсөв батлах хугацаа нэн ойртчихсон байгаа энэ үед эрүүл мэндийн салбарынхан цалин хөлсөө нэмэгдүүлэх шаардлага тавьж, ажил хаяхаа мэдэгдээд байгаа. Энэ асуудлыг шийдвэрлэж, ирэх оны төсөвт суулгаж болох уу?

-Ирэх оны төсвийг энэ удаагийн чуулган хэлэлцэж байна л даа. Улс төрийн нөхцөл байдлын хувьд тун ээдрээтэй цаг үе таарч байна. Эрүүл мэндийн салбарын хувьд үндсэн  цалингийн 15 хувиар нэмэгдүүлэх шийдвэр гарсан. Энэ өөрчлөлт нь төсөв дээр суугдаад явж байгаа. Харин эрүүл мэндийн салбарынхан, салбарын Үйлдвэрчний эвлэлээс ’15 хувь бол хангалтгүй ээ. Нөхцөл байдлын хувьд хүнд хэцүү байна. Цалинг илүү нэмэгдүүлэх хэрэгтэй байна. Хэрвээ шийдэлд хүрэхгүй бол дараагийн шатны арга хэмжээ болох ажил хаялт зарлана’ гэж мэдэгдсэн. Миний хувьд Эрүүл мэндийн сайдтай хамтдаа Эрүүл мэндийн Үйлдвэрчний эвлэлийн удирдлага төлөөллүүдтэй уулзаж ярилцсан. Ирэх оны төсөв дээр 15 хувиас дээш нэмэгдүүлэх ямар боломж бололцоо байна тэр бүгдийг судлах тухай Эрүүл мэндийн сайд илэрхийлсэн.

-Багш нарын цалин нэмэгдэх шийдвэр гарчихсан шүү дээ. Анхнаасаа яагаад төсөв өргөн барихаас өмнө эрүүл мэндийн салбарын цалинг нэмэх талаар санал оруулж ирээгүй юм бол оо?

-Засгийн газраас ирэх оны төсвийг өргөн барьдаг. Өргөн барьсан төсөвтэй нь УИХ гишүүд танилцдаг. Засгийн газраас, эрүүл мэндийн салбарын цалинг 15 хувь, боловсролын салбарын цалинг 20 хувь хүртэл нэмэгдүүлэх боломжтой юм байна гэдгийг гаргасан. Гэтэл боловсролын салбарын зүгээс гэнэтийн ажил хаялт хийсэн. Үүнтэй холбоотойгоор зөвшилцөлд хүрэх уулзалтууд хийгдээд 2026 онд 75 хүртэлх хувиар нэмэгдүүлнэ гэсэн шийдвэр гарчихлаа. Харин эрүүл мэндийн салбарынхан 15 хувиар нэмнэ гэсэн байдаг. Уг нь цалин нэмэгдүүлэх талаар хоёр салбарын хувьд зэрэг л жагсаал цуглаан хийсэн. Эдийн засгийн нөхцөл байдал сайнгүй байгаа энэ үед ирэх оны төсөвт боловсролын салбарын цалинг нэмэх шийдвэр гарсан. Дахиад эрүүл мэндийн салбарынхны цалинг тогтоосон хувиас илүү нэмэгдүүлнэ гэдэг хүнд байна. Гэхдээ төсөв дээр суулгагдаж байгаа зарчмын зөрүүтэй саналуудыг харахад бол бага ч гэсэн хувь нэмэх боломж байгаа юм байна гэж харж байгаа.

-Эрүүл мэндийн салбарынхны цалинг төрөөс нэмэгдүүлэх асуудлыг түр орхиё. Өөрсдөө байгаа нөөц боломжоо ашиглаад, ажилчдынхаа цалинг нэмэгдүүлэх боломж удирдлагуудад байхгүй юу? Эрүүл мэндийн салбарын удирдлагууд даатгалын сангаас хуурамч бичиг баримт үйлдэн мөнгө завшсан ийм асуудлууд гарч байна шүү дээ. Та сайдаар ажиллаж байх үедээ ямар хяналт тавьж байсан бэ?

-Би 2024 оны долдугаар сард эрүүл мэндийн сайдаар томилогдсон. Маш хүнд нөхцөлтэй даатгалын санг хүлээж авсан. 2022, 2023 онуудын өр төлбөр нь үлдчихсэн байсан. Өнгөрсөн хугацаанд өр төлбөрийг барагдуулах, эмч эмнэлгийн ажилчдын цалинг нэмэгдүүлэх тал дээр маш онцгой анхаарал хандуулж ажилласан. Үр дүнд нь бид энэ оны эхний улирал гэхэд эмнэлгүүдийн өр төлбөрийг барагдуулж дууссан. Намайг сайдаар ажиллаж байх хугацаанд хууль бус санхүүжилт авах боломж бага байсан. Яагаад гэхээр даатгалын сан хүнд байдалтай байсан. Даатгалын санхүүжилт дээр хяналт тавьж ажиллаж байсан.