Ц.Даваасүрэн

УИХ-ын гишүүн

-Цалингүй ажиллая ухааны юм ярьж эхэлж байна. Энд баян хүн цэнгэж жаргадаг газар биш. Энэ бол төр улсаа авч явах гэж байгаа хүмүүс цугладаг газар. Тийм баян байгаа бол өргөдлөө өгөөд зайл.  Өнөөдрийн хэлэлцэж байгаа асуудал ч гэлээ төрийн нууцтай холбоотой асуудал. Ийм асуудал өмнө нь гарсан юм. Төрийн нууцтай харьцаж байсан хүмүүс өөр улсын иргэн болох, гадаад руу гарах, гадны компанийн зөвлөх болох төрийн нууцыг худалдах юм руу явсан учраас зориуд нэг жилийн хугацаагаар нууцыг хадгалах зорилгоор УИХ-ын гишүүний бүрэн эрх нь дууссан ч цалинжуулж төрийн өмнө үүрэг хүлээлгэдэг юм. Энийг тайлбарлахгүйгээр шууд популизм хийж байна.

Одоо энэ улсууд бүрэн эрх нь дуусахаар яах вэ гадны иргэн болбол яаж ч чадахгүй. Гадаадын компанийн зөвлөх болбол яаж ч болохгүй.

Төрийн онц нууцтай дөрвөн жил харилцаж байгаа хүмүүс. Нэр хүндээ өсгөхийн төлөө төрийн тогтолцоогоо сулруулдаг байж болохгүй.

Зарим нөхөд ойлгомоор байна. Хэрээс хэтрэх гээд байна. Парламентын тогтолцоо цаашдаа тогтох уу үгүй юу дээрээ тулах гэж байна. Мэрээд хэмлээд байх юм бол парламентын тогтолцоо чинь тэсэхгүй,  өөр засаглал руу явна. Ажлын хэсэг байгуулаад нухацтай сайн ярилц. Төрийн нууц хадгалахын тулд ийм ийм үйлдэл хийж болохгүй гэдэг юм уу шаардлагыг чангатгах хэрэгтэй. Гадны компанийн зөвлөх хийхийг ч хориглох хэрэгтэй, энэ хугацаанд.

Ж.Баярмаа

УИХ-ын гишүүн

Олон нийтийн нийтийн өгөгдөл дээр 100 мянган хүний санал авсан УИХ-ын гишүүний бүрэн эрх дууссанаас хойш 12 сарын хугацаанд авдаг байсан тэтгэмжтэй холбоотой асуудлыг хүчингүй болгох нь зүйтэй. Энэ асуудал дээр нэг зүйлийг зориуд онцолж хэлмээр байна. Бид нар социализмаар 70 жил замнасан. Тэр социализмаар замнах үед дарга нар илүү эрхтэй байсан. Тэр бүү хэл дарга нарт тусгайлан зориулсан 10 дугаар дэлгүүр гэж байсан шүү. Бид 1990 оны ардчилсан хувьсгалаар дарга нарт олгогдсон илүү эрхийг уг нь халсан байхгүй юу. Гэтэл одоо ч дарга илүү эрхтэй мэт хууль үйлчилдэг байж болохгүй.  Бүх иргэдэд яг л ижил тэгш хэмжээнд  хууль үйлчлэх ёстой. Тэгэхээр УИХ-ын гишүүн байсан гээд илүү эрх эдлэх ямар ч үндэс байхгүй. Бүх амьтан тэгш эрхтэй зарчим амьтан илүү эрхтэй талаар "Амьтны ферм" зохиол дээр гардаг шиг УИХ-ын гишүүнээр ажиллаж байсан гээд бусдаас давуу эрх эдлэх ёсгүй. Зарим гишүүд "УИХ-ын гишүүнээр ажиллаж байсан хүн төрийн нууцыг хадгалах ёстой. Тийм учраас бүтэн жил дээрх тэтгэмжийг олгох ёстой" гэсэн байр суурь илэрхийлж байна. Төрийн нууцыг хадгалуулахын тулд мөнгө өгч үүрэгжүүлдэг байна гэдэг бол байж болохгүй асуудал шүү дээ.

УИХ-ын гишүүн гэдэг иргэдийнхээ, улсынхаа өмнө асар их хариуцлага хүлээдэг өндөр дээд албан тушаал. Тийм учраас төдий чинээ ёс суртахуун нь өндөр байх ёстой. Улсынхаа нууцыг нэг жилийн дотор аваачаад зарчих хэмжээний ёс суртахуунтай хүмүүс УИХ-ын гишүүнээр сонгогдох ёсгүй.

Ер нь улсынхаа нууцыг зарах бодол сэтгэхүйтэй хүн байвал хэзээ л бол хэзээ зарна. Нэг жилийн дараа ч зарахгүй гэх баталгаагүй. Тиймээс нэг жилийн хугацаанд тэтгэмж өгөх юм бол улсынхаа нууцыг хадгалах баталгаа болно гэдэгт би итгэхгүй байна. УИХ-ын гишүүд ёс суртахууны өндөр  хариуцлага хүлээж, улс эх орондоо үнэнч байна гэж тангарагласан. Тэр тангарагтаа л хэзээд үнэнч байх ёстой. Тиймээс 12 сарын хугацаатай олгодог тэтгэмжийг зогсоох ёстой. Харин Төрийн албаны тухай хуулиараа бусад төрийн албан хаагчдад тавьдаг шаардлагын дагуу гурван сартай тэнцэх хэмжээний тэтгэмжийг хуулийн дагуу авдаг байхад хориглох зүйлгүй гэж бодож байна.