БНХАУ-ын буцалтгүй тусламжаар баригдах гэж буй Үндэсний урлагийн их театрын цогцолборыг Үндэсний цэцэрлэгт хүрээлэнгийн 40 га газарт байгуулахаар урьдчилан төлөвлөжээ. Энэ асуудлыг хоёр улсын ерөнхийлөгчийн түвшинд ярилцсан гэж нийслэлийн удирдлагууд мэдэгдэж байгаа ч урьдчилсан төлөвлөлт хэмээн тодорхойгүй байдлаар тайлбарласан нь олон нийтийн итгэлийг сулруулж байна.

Нийслэлийн хамгийн ногоон, хамгийн эмзэг экосистемтэй бүсэд Хятадын компани барилга барина гэх мэдээлэл гарсны дараа олон нийтийн сүлжээнд “Цэцэрлэгт хүрээлэнг хамгаалъя” гэсэн хаштагтай уриалгууд олширсон. Нийслэлийн Иргэдийн төлөөлөгчдийн хурлын зарим төлөөлөгч ч үүнтэй холбоотойгоор эсэргүүцлээ илэрхийлсэн юм.

Үндэсний цэцэрлэгт хүрээлэн бол зөвхөн амралт, зугаа цэнгэлийн газар биш, харин нийслэлийн ундны усны хамгаалалтын бүс. Тэнд 20 гаруй гүний худаг байрлаж, Улаанбаатарын хүн амын ундны усны тодорхой хувийг хангадаг гэж Нийслэлийн Байгаль орчны газар мэдээлсэн байдаг. Энэ бүсэд томоохон барилга байгууламж барих, газар ухах, авто зам, зогсоол байгуулах зэрэг үйл ажиллагаа явуулбал хөрсний бүтэц, усны урсгал, экосистемийн тэнцвэрт байдлыг алдагдуулна. Нэгэнт ундны ус бохирдвол дахин цэвэршүүлэхэд хэдэн арван жил шаардагдана.

Үндэсний урлагийн их театр нь Монголын ардын урлаг, соёлын үнэт өвийг дэлхийд сурталчлах чухал төв байх ёстой. Гэвч урлагийн ариун нэрийг барьж, ундны усны эх үүсвэр дээр Хятадын компаниар бетон цутгуулах нь урлагийн ариун зорилго, үндэсний ухамсарт үл нийцнэ. Урлаг бол байгальтайгаа хамт оршиж байж амь ордог зүйл.

Үндэсний цэцэрлэгт хүрээлэн бол хотын амьсгалж буй уушги л гэсэн үг. Тэнд иргэд амардаг, салхилдаг, хүүхдүүд чөлөөт цагаа өнгөрүүлдэг. Жил бүр нэг сая гаруй хүн Үндэсний цэцэрлэгт хүрээлэнд амарч, дугуй унаж, гүйж, спортоор хичээллэдэг гэх судалгаа бий. Учир нь бид үүнийг хотын утаа, дуу чимээ, хэт барилгажилтаас түр ч болов зугтах ганц боломж гэж үздэг. Хэрэв тэнд 40 га талбайг хамарсан цогцолбор баригдвал олон мянган автомашин, дуу чимээ, агаарын бохирдол, хог, бохир ус нэмэгдэнэ. Цаашлаад хөрсний чийг хатаж, усны урсгал хаагдаж, цэцэрлэгт хүрээлэнгийн экосистем нурж унах эрсдэлтэй.

Үндэсний урлагийн их театрын шинэ барилга нь 800 орчим хүний суудал бүхий найрал хөгжмийн тоглолтын танхим, 1500 хүний суудал бүхий дуулалт жүжиг, бүжгэн жүжгийн тоглолтын танхим, 2500 орчим хүний суудалтай бүх төрлийн тоглолт, үйл ажиллагаа зохион байгуулах боломжтой танхимтай байна гэдгийг албаныхан өмнө нь танилцуулж байв. Монголд урлагийн шинэ ордон хэрэгтэй нь маргаангүй үнэн. Гэвч урлагийг хөгжүүлэх нэрийн дор ундны ус, ногоон бүс, байгаль орчныг золиослох нь зөв шийдэл биш. Үүний оронд олон нийтийн арга хэмжээний гол цэг болсон Хүй долоон худаг нь илүү оновчтой сонголт юм. Тэнд ундны усны хамгаалалтын бүс байхгүй, газар нутгийн нөөц хангалттай, дэд бүтэц хөгжиж байна. Хүй долоон худагт баригдсан урлагийн их театр байгальд дарамт учруулахгүйгээр үндэсний бахархлыг илэрхийлж, аялал жуулчлал, соёлыг нэгэн цэгт төвлөрүүлж чадна.

Ус бол амьдралын эх, харин урлаг бол тэр амьдралыг урамшуулж өгдөг сүнс. Усгүй бол урлаг ч, улс ч оршихгүй. Тиймээс урлагийн нэрийн өмнөөс ундны усны эх үүсвэрээ золиослох нь соёлын хөгжил биш ухамсрын доройтол болно. Үндэсний урлагийн их театрын шинэ өргөө цэвэр усны хамгаалалтын бүсэд бус, байгальтайгаа эвтэй, ирээдүйгээ хамгаалсан газар сүндэрлэх ёстой.