Шатахуун түгээх станц бүрийн гадаа үүсээд байсан автомашины урт дараалал өчигдрөөс суларч, өнөөдөр хэвийн горимдоо шилжлээ.

Засгийн газраас өнгөрсөн өдрүүдэд холбогдох арга хэмжээг авч ажилласны дүнд өдөр бүр тасралтгүй нефть бууж байна. Тухайлбал, өнөөдөр Монгол Улсын хилээр АИ-92 автобензин 6600 тонн орж ирнэ.  Энэ нь өмнө орж ирж байдаг хэмжээнээс гурав дахин их болохыг Аж үйлдвэр эрдэс баялгийн сайд тодотгосон.

Гэхдээ цаашдаа зөвхөн ОХУ-аас нефтийн бүтээгдэхүүн импортлоод зогсохгүй Хятад улсаас ч мөн энэ төрлийн бүтээгдэхүүнийг тасралтгүй импортолж, эх үүсвэрээ нэмэгдүүлэх шаардлага байна.  Эх үүсвэр хэр олон байна, тэр хэрээр нийлүүлэлт тасралтгүй хийгдэж, дотоодод тасалдал бий болохоос сэргийлж чадна. Мөн нефтийн бүтээгдэхүүний үнийг чөлөөлөх шаардлага байна. Дотооддоо газрын тосоо боловсруулж чадахгүй түүхийгээр нь экспортолж байгаа энэ үед эх үүсвэрээ нэмэгдүүлэх, үнийг чөлөөлөх гэсэн гарц л харагдаж буй.

Учир нь, автобензины тасалдал сая үүссэн юм биш жил бүр л болдог. Сүүлийн 30 гаруй жилийн турш ийм байдалтай явж ирсэн гэхэд бодит үнэнээс хол зөрөхгүй. Шалтгаан нөхцөл нь харин өөр, өөр байдаг. Тэр бүрт Засгийн газар ОХУ-тай хэлэлцээ хийж, мөн нефть импортлогч компаниудад үнэ нэмж болохгүй гэх хатуу шаардлага тавьж ирсэн. Дэлхийн зах зээлд нефтийн бүтээгдэхүүний үнэ өсөхөд нефть импортлогч компаниудад хүндээр тусч алдагдал үүрдэг ч Онцгой албан татварын хувь хэмжээг бууруулах зэрэг зохицуулалт хийж аргалсаар ирсэн.  Нэг ёсны Засгийн газраас Онцгой албан татварын зохицуулалт хийж, хүчээр энэ асуудлыг шийдэж ирсэн гэж хэлж болно.  Одоо харин үнийг чөлөөлж өгөх шаардлагатай. Хэдий болтол энэ хэдэн нефть импортлогчдыг дарамталж төрийн зохицуулалтаар үнийг нь тогтоох вэ.

Дээр нь Засгийн газар амласан ёсоороо ирэх жил шатахуун нөөцлөх сав барих ажлаа хийхгүй бол ирэх жилийн намар өдийд дахиад л бензиний тасалдал үүссэн гэдэг асуудалтайгаа нүүр тулчихсан сууж байх вий. Монгол Улсын нефтийн бүтээгдэхүүний сарын хэрэглээ 220 мянган тоннд хүрдэг гэх мэдээлэл бий. Тодруулж хэлбэл, Засгийн газар нэг сарын нөөц бүрдүүлэх савтай болох ажлыг хийж чадвал дахиад 220 мянган тонн бүтээгдэхүүний нөөц бүрдэнэ гэсэн үг. Дэлхийн зах зээлд нефтийн бүтээгдэхүүний үнэ өслөө, ОХУ-ын нефть боловсруулах үйлдвэр засварт орлоо зэрэг асуудал үүсэхэд өнгөрсөн долоо хоног шиг шатахуун түгээх станцын гадаа хэдэн цагаар дугаарлаж асуудал болохгүй шүү дээ.

Уг нь 2027 оны эхний улиралд багтаан нефть боловсруулах үйлдвэр ашиглалтад орчихвол бас ч гэж хойд хөршөөс хамааралтай нефтийн хэрэглээгээ дотоодоосоо хангах боломж бүрдэнэ.

Г.ХОРОЛ