Хүүгийнхээ тансаглалыг нотолж чадаагүйгээс Ерөнхий сайдын суудлаасаа огцорсон УИХ-ын гишүүн Л.Оюун-Эрдэнийг намын гишүүд нь Бага хурлаа яаралтай зарлаж, МАН-ын даргын албаа хүлээлгэж өгөх шаардлага тавив. Намын гал тогоог барьж байгаа Ерөнхий нарийн бичгийн дарга Я.Содбаатартаа ч агсраад амжлаа.

Зөрүүлээд тэднийг МАН-ын нэр бүхий гишүүн нь “Их хурал болох сургаар олз хайсан элээ хэрээнүүд эргэлдээд эхэлжээ, болиосой” гэж эгдүүцэх нь тэр. Энэ бол гишүүдийнх нь ил мэдэгдэж байгаа зөрчил, далд томчууд нь дайтаж эхэлсэн.

Бага хурлаа зарлахгүй цаг хожиж байгаа Ардын намын дарга Л.Оюун-Эрдэнэ саяхан УИХ дахь 30-ын бүлгийнхний төлөөлөлтэй Архангай аймгийн Цэнхэрийн амралтад уулзаж, төлөөний хүмүүстээ тамга шилжүүлэх яриа хөөрөөг хийсэн байдаг. Ерөнхий сайд Г.Занданшатар ч бууж өгсөнгүй, үе үеийн Социал демократ залуучуудын холбооны удирдлагуудыг оролцуулсан уулзалтыг Их тэнгэрт хийж, Ерөнхийлөгч морилсон. Нэгэн цагт тус холбоог нэгдүгээр хүн удирдаж байсныхаа хувьд тус арга хэмжээнд ач холбогдол ирж оролцсон гэж хэлж болох ч нөгөө талдаа Ерөнхий сайдын талд хамгийн том хүн байгаа шүү гэдэг агуулгыг намынхандаа өгсөн мессеж гэж харах хүн ч олон бий.

Ерөнхий сайд Г.Занданшатарын хувьд одоогоор улс төрийн эрх мэдэл бага байгаа. Намын даргаар сонгогдож тамгаа авч гэмээнэ хүчтэй болно. Увс аймгийн МАН-ын дэд дарга С.Анхбаяр “МАН-ын дотоод дүрмээр Ерөнхий сайд намын дарга байна гэж заасан” гэдэг үгийг шаардлагаар дамжуулан тавьсан нь Ерөнхий сайд Г.Занданшатар намаа авах ёстой, Л.Оюун-Эрдэнэ хор хутгаж, УИХ дахь 62-ын бүлэг хуваах шаардлагагүй л” гэсэн санаа юм.

Таван жилийн турш хаан мэт аашилж саяхнаас газарт буусан экс Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнийн хувьд тийм ч амар эрх мэдлээсээ салах сонирхолгүй байгааг Өвөрхангайд Ардчилсан намын хэсэг гишүүдтэй хийсэн уулзалт, Цэнхэрийн амралтад амжуулсан"болзоо" илэрхийлнэ. Хэрвээ намын даргад өөрийн төлөөнөө хүнээ гаргаж чадахгүй бол Ерөнхий нарийн бичгийн даргыг авах хүсэл бий.

Ард түмний дунд Ардчилсан намын рейтинг суга өссөн мэдээлэл цацагдсан үеэс Ардын намынхан дээр дооргүй бужигнаж, бачимдах болсон. Арга ч үгүй биз, Засгийн газраас хөөж гаргасан улс төрийн хүчнийхнийх нь нэр хүнд өсч, улс төрийн намуудаас хамгийн тэргүүнд эрэмбэлэгдэх нь Ардын намынхны хувьд муу мэдээ. Ардын намынхны нэр хүнд Засгийн газрыг удирдаж байхдаа ийм дорд орж, доош унасан тохиолдол үгүй.

Дээр нь өрсөлдөгч ганц том нам нь даргаа сонгох сонгууль нь хар хоргүй, зодоон цохионгүй болж, дүрмээ ч Их хурлынхаа 1000 гаруй гишүүнээр хэлэлцүүлээд батлаад авсан байтал МАН дотор намын тамгыг хэн авах вэ гэдэг зодоон ид өрнөж байна.

Эрх биш засаг төр удирдаж байгаа том нам УИХ-аас баталсан Улс төрийн намын тухай хуулийг хэрэгжүүлэхэд анхаарч буй байлгүй гэж гөрдөж л бодож буй болохоос биш Ардчилсан намынхан шиг аймаг бүрт ажиллаад гишүүддээ дүрэм журмаа танилцуулаад санал аваад байгаа юм харагдахгүй л байгаа. Гэхдээ бас бодлогын хувьд өөр байж болох ч талтай.

Хуульд зааснаар улс төрийн намууд 2025 оны арванхоёрдугаар сарын 31-ээс өмнө намын дүрмээ шинэчилж, гишүүдээрээ батлуулж, Улсын дээд шүүхэд бүртгүүлэх учиртай.

Намын дүрэмд эмэгтэйчүүдийн квотыг нэмэгдүүлэх асуудлаас эхлээд олон нарийн зохицуулалт бий. Тэр бүгд намын дүрэмд сууж өгч гэмээнэ улс төрийн намууд шилэн болж, санхүүжилт нь тодорхой болох ёстой юм.  Иймээс намын тамга тэмдэгнээс ч илүү ач холбогдол өгөх ёстой зүйл бол намын дүрмийн шинэчлэл.

Харин Ардын намынхан тамгаа хэн нь авах вэ гэдэг зөрчилдөөнөөсөө болж, засаг төрөө ч бужигнуулж болзошгүй байгаа юм.

Ердөө арав хоногийн дараа УИХ-ын намрын чуулганыг нээнэ. УИХ-ын намрын чуулганы эхэнд Монгол Улсын 2026 оны төсвийн төсөл болон холбогдох бусад хуулийн төслүүдийг хэлэлцэнэ. Улсын төсөв гэдэг улсын бүтэн жилийн амьдралыг шийднэ гэж тодорхойлж болно. Тэр утгаараа УИХ-ын гишүүн бүр энэхүү төсөлд ач холбогдол өгөн судлах учиртай. Толгой өөд татах завгүй их ажил эхлэх болж буй. Харин үүнээс урьтаж Ардын намын дарга Л.Оюун-Эрдэнэ Бага хурлаа товлож, Их хурлаа хуралдуулан тамгаа хүлээлцэж чадах уу гэдэг нь энэ намрын халуун улс төрийн анхаарал татсан сэдэв болох нь ээ.

Г.ХОРОЛ