Хятад улс хөгжиж буй орон уу? | News.MN

Хятад улс хөгжиж буй орон уу?

Хуучирсан мэдээ: 2010.09.02-нд нийтлэгдсэн

Хятад улс хөгжиж буй орон уу?

БНХАУ-ын ДНБ 2010 онд Япон улсыг гүйцэн түрүүлж дэлхийд хоёрдугаар байранд орлоо. Бээжин, Шаньхай, Гуанжу зэрэг том хотуудын хүрсэн амжилт, хөгжил, цэцэглэлтийг харвал Хятад улс хөгжиж буй орон уу, эсвэл хөгжингүй орнуудын жагсаалтад орсон уу гэсэн асуулт гарах болжээ.

БНХАУ 1.3 тэрбум гаруй хүн амаараа дэлхийд хүн амын тоогоор нэгдүгээрт ордог.  Канадын хүн амыг Хятадтай харьцуулбал 2,5 хувьтай нь тэнцдэг бол Италийнх 4,4, Францынх 4,6, Английнх 4,6, Герман улсын хүн ам 6,2 хувьтай, Японы хүн ам аравны нэгтэй нь дүйж байна. Хүн амын тоотой нь харьцуулж харвал Хятадын эдийн засгийн өсөлт эдийн засгийн хөгжлөөрөө өндөр төвшинд гарсан гэсэн үг биш ажээ.  Хэдийгээр Хятадын эдийн засаг үргэлжлэн хурдацтай хөгжиж, эдийн засгийн хүчин чадал болон улсын чадавхи тасралтгүй нэмэгдсэн буй ч нийгэм, эдийн засгийн хөгжил нь хоёрдмол шинжтэй байна гэж Хятадын судлаачид үзэж байгаа аж. Өөрөөр хэлбэл, нэг талаас улс орон цэцэглэн хөгжих таатай хандлага харагдаж байгаа ч нөгөө талаас эдийн засгийн бүх салбарын хөгжилд саад бэрхшээл тулгарч байгаа ажээ.

Хятад улс үйлдвэржилтийн хувьд дунд зэргийн төвшинд байгаа бөгөөд ажиллагчдын дадлага чадвар өндөр биш, аж үйлдвэрийн бүтэц тохиромжгүй, шинийг нээх чадвар сайнгүй, бүтцийн зөрчил газар авч, байгалийн баялаг, хүрээлэн буй орчинд халгаатай өндөр зардал зарцуулсан хэвээр байгааг судлаачид дурджээ.

Хятад улсын төр, засаг ард түмний амьдралыг дундаас дээгүүр чинээлэг төвшинд гаргах үе шаттай зорилт тавиад байгаа. Тэгвэл өнөөдрийн байдлаар тус улсын иргэдийн амьдрал тэдний нэрлэдэг томъёоллоор ерөнхийдөө анхан шатны чинээлэг төвшинд хүрч, ядууралтай тэмцэх чиглэлд нэлээд амжилт олжээ. Гэхдээ энэхүү чинээлэг амьдрал гэдэг нь анхан шатны төвшний хэмжээнд л байгаа хэрэг бөгөөд нийт хүн ам даяараа тэнцвэртэй баян чинээлэг болсон гэсэн үг хараахан биш юм. Нэг хүнд ногдох ДНБ-ний хэмжээгээр авч үзвэл Хятад улс бага, дунд орлоготой орны тоонд орно. Хятадын үндэсний статистикийн газрын мэдээгээр 2008 онд хүн амд ногдох ДНБ 3300 ам.долларт хүрч дэлхийд 104 дүгээрт жагсан дунд орлоготой орнуудтай зэрэгцүүлбэл харьцангуй доод төвшинд багтжээ. Дэлхийн банкны 2010 оны хөгжлийн тайлангийн үзүүлэлтээр Хятад улсын нэг хүнд ногдох нийт орлого 2008 онд 2940 ам.доллар болж, дэлхийн хэмжээнд 130 дугаар байрт орсныг дурджээ.

Хятадын тариалангийн аж ахуйн үндэс суурь буурай, хөдөө орон нутгийн хөгжил хоцрогдонгуй хэвээр байгаа. Хот тосгонд ажлын байрны эрэлт нэмэгдэж, иргэдийн амьдралд тулгамдсан асуудал олноор бий болжээ. Хүн амын бүтцийг авч үзвэл, хөдөө нутагт аж төрдөг  болон ядуу хүн амын эзлэх хувь өндөр хэвээр байна. Хятадын 1.3 тэрбум хүн амын 700 сая гаруй нь хөдөө нутагт аж төрдөг нь Египетийн нийт хүн амны тооноос 10 дахин илүү юм. Хот газар ажиллахаар шилжин очсон тариачид 150 сая байгаа нь ОХУ-ын нийт хүн амтай тэнцэнэ. НҮБ-ын үзүүлэлтээр Хятадад 150 сая ядуу хүн байна.

Хятадад 2009 оноос баримталж буй орлогын төвшний шалгуураар жилдээ 1067 юаниас доош орлоготой хүнийг ядуу гэж тооцвол, 43 сая ядуу хүн буюу Өмнөд Солонгосын хүн амтай бараг тэнцүү тоо харагдана. Үүний дотор амьжиргааны доод төвшнөөс доош нэн ядуу 15 сая хүн тоологджээ. 

Хятадын хот, хөдөөгийн иргэдэд боловсрол, эрүүл мэндийн зэрэг салбарт тулгамдсан бэрхшээлтэй асуудал олон бий. Тухайлбал, бүх нийтийн боловсролын санхүүжилт нь ДНБ-ний 2.4 хувийг эзэлж буй нь дэлхийн дундаж төвшнөөс 4.9 хувь доогуур байна. Нэг хүнд ногдох эрүүл мэндийн санхүүжилт 94 ам.доллар байгаа нь  дэлхийн дундаж төвшний наймны нэгтэй л тэнцэх үзүүлэлт юм.

Эдийн засгийн хөгжлийн бүтцийн асуудал ч хүнд байна. Нэгдүгээрт, аж үйлдвэрийн бүтэц тэнцвэргүй. Аж үйлдвэрийн салбарын орлого ДНБ-ий 49 хувь, хөдөө аж ахуйнх 11 хувь, үйлчилгээнийх 40 хувийг тус тус эзэлж байгаа нь өндөр орлоготой орнуудын дундаж төвшнөөс хоёроос 11 дахин илүү үзүүлэлт юм. Хоёрдугаарт, хот хөдөөгийн ялгаа их. Тухайлбал, хот газрын нэг гэр бүлийн гишүүдэд ногдох орлого 2008 онд хөдөөгийнхөөс 4.3 дахин илүү байжээ. Гуравдугаарт, бүс нутгийн хөгжил тэнцвэргүй. Хятадын илүү хөгжсөн зүүн бүс нутгийн нийт бүтээгдэхүүний харьцаа хөгжлөөр арай дутуу баруун бүсийнхээс дөрөв гаруй, нэг хүнд ногдох ДНБ нь 3.3 дахинаар зөрүүтэй байна.

Худалдааны бүтцийн хувьд БНХАУ нь дэлхийн үйлдвэрлэлийн сүлжээний сүүлд ордог бөгөөд нэмүү өртөг багатай бүтээгдэхүүн ихээр гаргадаг орон юм. Хөгжингүй орнуудын хувьд нэмүү өртөг шингэсэн, шинжлэх ухааны давуу талыг ашигласан үйлдвэрлэл явуулдаг билээ.

Хөгжингүй орон, аж үйлдвэрийн хөгжингүй орон гэсэн томьёолол бий. Хөгжингүй орон үйлдвэрлэлийн хувьд өндөр төвшинд гарсан байдаг бол БНХАУ одоо л ид үйлдвэржих замдаа явж байна. Энэ нь Хятад улс хөгжиж буй орон хэвээрээ байна гэж үзэх үндсэн шинж мөн гэж тус улсын судлаачид дүгнэсэн байна.

Д.ОЮУН

0 сэтгэгдэл

News.mn сайтад сэтгэгдэл оруулахад анхаарах зүйлс

Avatar

zochin 2010-09-02 222.109.224.54

Хятад улсын аж үйлдвэрлэл эдийн засгийн талаар бидний зайлшгүй мэдэж байх зүйл биш гэжүү

Avatar

zochin 2010-09-02 222.109.224.54

Хятад улсын аж үйлдвэрлэл эдийн засгийн талаар бидний зайлшгүй мэдэж байх зүйл биш гэжүү

Avatar

dsrtgh 2010-09-02 202.179.10.154

erguu hog mini ter hyatad chini ali ter ulgert garaad unen hudl ni medegddggui chigsiin geed bga ued hugjliid deed tsegt baisan yum za erguu uher mini

Avatar

dsrtgh 2010-09-02 202.179.10.154

erguu hog mini ter hyatad chini ali ter ulgert garaad unen hudl ni medegddggui chigsiin geed bga ued hugjliid deed tsegt baisan yum za erguu uher mini

Avatar

Baagii 2010-09-02 90.152.167.115

hyatad bol hagarah gej bui agaariin bombolog s***r gesen ug

Avatar

gcc_guru 2010-09-02 117.211.83.4

yag yu heleh gesn yumb de ene yund hend heregte niitlel ve
orchuulah yum a yadj sain harj bgad hiij bai l da

Avatar

zochin 2010-09-02 221.0.134.229

mon moroodvoo chi anujapan ed nar mgoltoi niilne gej bodoo yu hehhe

Avatar

Зочин 2010-09-02 202.126.90.9

Бүх төрлийн цонх хаалганы ялаа шумуулын угааж цэвэрлэдэг торондоо 15-ийн хямдрал зарлалаа 9517-4824

Avatar

Зочин 2010-09-02 202.131.226.98

USA-s irsen iPhone4 16Gb-32Gb bagtaamjtoi utasnuud zarna 99096353

Avatar

??? 2010-09-02 202.70.41.59

ter labratoria uuruu barij boldoggui yum uu

Avatar

??? 2010-09-02 202.70.41.59

toriin teneguud amin huvia bodoj uls oron yahav zuvhun MUNGU iig l bodoj baina daa

Avatar

zochin urgeljlel 2010-09-02 202.72.245.59

tiim bolhoor mongolchuud bid haraad bj bai holuur ongoroh gaig duuduj abchirj oorsod deeree tysgah shaardlaggui

Avatar

zochin 2010-09-02 202.72.245.59

Hyatad uls hedii hogjij bgaa gej uzdeg ch uls toriin togtoltsoo ediin zasgiin hogjil 2 ni yamagt zorchildoj bdag ediin zasgiin hubid neelttei ardchilsan uzel barimtlalig barij bgaach erh barigch nam toriin togtoltsoo tiim bishiin ulmaas ene uls udahgui neg tom hubisgal hiij zadrah bh shuu ugaasaa ch tegne

Avatar

zochin 2010-09-02 75.156.6.60

Yopon umnud solongos amerik ah nartaigaa sain niilj baigaad ene muu umhii hujaa nartai baildaj hujaa nariig but tsohij ustgah yumsan

Avatar

news 2010-09-02 182.160.9.244

бүх үйлдвэр технологи нь барууных болохоор яаж үйлдвэржисэн байх вэ дээ 100 хувь бүхнийг хуулахгүйгээр өөрөсдөө шинэ технологи гаргаж хийнэ гэвэл их хугацаа хэрэгтэй дээ тэр үед нөгөө барууны улс нь бүр уршаа явсан байнаа х***а санаа гаргаж бүхнийг хулгаалж авахгүй л бол тэд шинийг хийж чадахгүй

NewsMN Гар утасны хувилбар Татах
NEWS.mn

Мэдээллийн эх сурвалж