"Ирээдүйн өв санд 2031 он хүртэл хэн ч гар хүрэх эрхгүй байсан" | News.MN

"Ирээдүйн өв санд 2031 он хүртэл хэн ч гар хүрэх эрхгүй байсан"

"Ирээдүйн өв санд 2031 он хүртэл хэн ч гар хүрэх эрхгүй байсан"

Төрийн ордонд өнөөдөр /2023.01.04/ “Нийгэм, улс төр, эдийн засгийн тулгамдсан асуудал, гарц шийдэл” эрдэм шинжилгээний хурал болж байна.


УИХ-ын дарга Г.Занданшатар:

-Ядуурлын түвшин буурсангүй. Орлогын ялгаа үүссэн. Ард түмний мэдэлд газрын хэвлийн баялаг нь байж, түүнээс орох орлого нь цөөн хүний мэдэлд орж, хүртээмжгүй байна гэх шүүмжлэлийн суурь шалтгаан болж байна. Нийгэм хэт баян, ядуурал руу гулсаж буй олонх гэсэн хоёр бүлэгт хуваагдах болсныг эрдэмтэд дүгнэсэн. Дундаж давхарга нэмэгдэх боломж хязгаарлагдмал байсаар байна. Орлогын тэгш бус байдал, ажилгүйдэл, ядуурлын үндсэн шалтгаан нь өнгөрсөн 30 жилд аж үйлдвэржилтийн бодлогыг орхигдуулсантай холбоотой.

Монгол Улс 71.1 сая малтай, 3.4-хөн сая хүн амтай мөртлөө өнөөдөр яагаад ийм байдалд орсон бэ гэдэг асуултыг ард иргэд төр засагтай зүй ёсоор тавьж байна. Үүний хариултыг энэ хурлаар өгөх байх гэж найдаж байна.

Өнгөрсөн 2019 онд хийсэн Үндсэн хуулийн нэмэлт өөрчлөлтөөр газрын хэвлийн баялгийн үр өгөөжийг Үндэсний баялгийн санд төвлөрүүлж, сангийн удирдлагыг хараат бус мэргэжлийн удирдлагаар удирдуулж, ард түмэндээ шударга хүртээмжтэй байх зарчмыг тодорхойлсон. Үндэсний баялгийн сангийн хуулийг өргөн бариагүй, яаралтай батлах шаардлагатай байна. Авлига, албан тушаалын гэмт хэрэг буурахгүй, авлигын индекс буурахгүй байна. Ийм хэргүүдийн цаадах мөнгөний хэмжээ саяар бус тэрбумаар, их наядаар яригдах боллоо. Олны анхаарал татсан томоохон гэмт хэргүүдийг шийдэж, хариуцлага тооцох үйл явц удаан, гарсан шийдвэр нь учруулсан хохиролтойгоо дүйцэхгүй байгаа нь иргэдийн бухимдал, ард түмний дургүйцлийн нэг шалтгаан болж байна. Ийм учраас  энэ төрлийн гэмт хэрэгт ногдуулах ялын бодлого чанга байх ёстой. Энэ талаар Эрүүгийн хуульд өөрчлөлт оруулж, чангалсан. Хууль хулгай хийдэггүй, хуулийг хэрэгжүүлэхэд хулгай гарч байна.

Ер нь бол ёс зүй, сахилга хариуцлагын тогтвортой тогтолцоо бий болгох цаг болсон гэж үзэж байна. Улс төрийн намуудын санхүүжилтийн тухай тогтолцооны шинэчлэл, Төрийн болон орон нутгийн өмчит компанийн тухай хуулиар сайн засаглалын зарчмыг хэрэгжүүлж, улс төрөөс хараат бус байлгах нь хариуцлагыг бэхжүүлэх чухал алхам болно. Товчхон хэлбэл, Монгол төрд хууль засаглаж байж, төрд итгэх ард түмний итгэл сэргэнэ. Хууль иргэндээ шударга тэгш үйлчилдэг систем үйлчилж байж, ард түмний шударга хүсэмжлэлд бодит хариу өгөх боломжтой болно.

ЗГХЭГ-ын дарга Д.Амарбаясгалан:

-Ардчилсан Үндсэн хуулийн 31 жилийг дүгнэж, сонгодог парламентыг төгөлдөржүүлэх асуудлаар төр, олон нийтийн идэвхтэй хэлэлцүүлэг өрнөж байна. Өнгөрсөн 30 жилд эдийн засаг 17 дахин тэлж, хүний эрх, хувийн өмч, олон ургалч үзэл баримтлал, нээлттэй гадаад харилцаа, цахим ертөнц, иргэний нийгэм зэрэг олон үнэт зүйлс Монголд төлөвшсөн. Гэвч шилжилтийн үед мэдээлэлд ойр байсан цөөн хүмүүст нийгмийн баялаг шударга бусаар төвлөрч, уул уурхай тойрсон улс төр, эдийн засгийн бүлэглэл бий болж, бүх шатанд авлига хээл хахууль гүнзгийрч, хэт тогтворгүй хоёрдмол засаглал үүссэн. Нийгмийн дундаж давхарга улам бүр нимгэрч, баян ядуугийн ялгаа нэмэгдсээр байна.

Монголын хүн амын гуравны нэг нь дунджаас доогуур давхаргад орж, 70 хувийг бүрдүүлж байна. Хадгаламж эзэмшигчдийн ердөө гуравхан хувь нь нийт хадгаламжийн 75 хувийг эзэмшдэг болжээ. Өндөр орлоготой иргэдийн хэрэглээ бага орлоготой иргэдийнхээс тав дахин өндөр байна.

Монгол Улс ардчилсан парламентын засаглалтай. Суурь үндэс нь нийт ард түмний төлөөлөл. Харамсалтай нь орлогын тэгш бус байдал, тогтолцооны гажуудлаас болж дарга ангийн төлөөллийн байгууллага болж хувирлаа. Сонгодог парламентын засаглалыг бодит болгоход оршино.

"ЕРӨНХИЙЛӨГЧ ХИЙЖ БАЙСАН ХҮН ГАЗРЫН БАЯЛГИЙГ ЭЗЭЛЖ, ГАДААДЫН ХӨРӨНГӨ ОРУУЛАЛТ ДЭЭР ЭЗЭН БОЛСОН"

Эдийн засагч Б.Лхагважав:

-Шинжлэх ухааны академи эрх баригчдаас хараат бус байж үйл ажиллагаагаа жинхэнэ утгаараа явуулж чадна. Монгол Улсын өнөөдрийн Ерөнхийлөгч 2008 онд Эрүүгийн хууль өөрчлөөд ялаас мултарч ерөнхийлөгч болсон. Энэ шударга ёс уу. Хууль зүй дотоод хэргийн сайд нь хүнээс 100 сая төгрөг авчхаад манай ах, дүү нар гадаадаас өгсөн гээд хэвлэлээр худал яриад сууж байна. Шударга ёсны сайд нь ийм байж болох уу.

Засгийн газрын хэрэг эрхлэхийн дарга Д.Амарбаясгалан ЖДҮ-ийн зээлийн сангаас намынхаа 40 гишүүнтэй 40 тэрбум төгрөг хулгайлчхаад өнөөдөр худал яриад сууж байна. 1992 оны Монгол Улсын Үндсэн хууль нийгэм, эдийн засаг, улс төрийн асуудлыг тусгасан байдаг.Б.Чимэд багшийн хэдэн шавь нар хуулиа магтаад л байдаг. Б.Чимэд багш бурхан биш. польшууд 1992 онд хийсэн Үндсэн хуулиа таван жилийн дараа сольсон. Гол шалтгаан нь тус хууль нийгэм, улс төрийн мухардалтад хүргэх шалтгаан болсон. Капиталист хууль болсон байна гэдгийг хэлж байсан. Түүний дараагаар 1996 онд ард түмнийхээ санал асуулгыг авч байж 1997 онд хуулиа баталсан. Тэр дотор төрийн эрх мэдэлтнүүдийг эрхийг тодорхой хэмжээнд хязгаарлаж байсан.

Гэтэл өнөөдөр Монгол Улсад Ерөнхийлөгч хийж байсан хүн газрын баялгийг эзэлж, гадаадын хөрөнгө оруулалт дээр эзэн болоод суучихсан байна.

Хэрэв Үндсэн хууль сайн байсан бол ийм үр  дүн гарахгүй байсан. Төв банк нь инфляциа барьж чадахгүй дурын нэг байнгын хороон дээр очиж загнуулдаг. Хариуцлагыг ил тод болгож, шударга байх хэрэгтэй.

"ИРЭЭДҮЙН ӨВ САНГ 2-ХОН МИНУТЫН ДОТОР ХЭЛЭЛЦЭЖ, НЭМЭЛТ ӨӨРЧЛӨЛТ ОРУУЛСАН"

МУИС-ийн эдийн засгийн тэнхимийн доктор, профессор Б.Отгонтөгс:

-Засгийн газраас баялгийн сангаа байгуулна гэж алсын хараандаа тусгасан. Үүсгэн байгуулсан төсвийн болон ирээдүйн өв сан гэсэн хоёр сангаа байгуулсан. Гэтэл хууль дүрмийг нь судлахаар эх үүсвэр, зорилгыг нь маш сайн тодорхойлсон байдаг. Төсвийн сангийн менежментийг нь Сангийн яам хийдэг бол ирээдүйн өв санг Ирээдүйн өв сан корпораци зохицуулдаг гэсэн. Үүнд маш том асуудал гарч ирж байгаа. Хөрөнгө оруулалтын сангийн тухай хууль байгаа ч том сан болоогүй байна. Төрийн өмчит компаниудын ашгаас санд төвлөрүүлнэ гэжээ. Уучлаарай төрийн өмчит компаниуд өдийг хүртэл ашигтай ажилласан уу. Ашиггүй байгаа шүү дээ. Энэ хуулийн төсөл боловсруулна гэдэг нь өөрөө эрсдэлтэй. "Эрдэнэс Монгол" гэдэг 100 хувь төрийн өмчит компанийн ТУЗ-ийн дарга нь Ерөнхий сайд байна гэсэн. Өөрөөр хэлбэл, олон улсын алсын хараатай, хөгжлийн баялгийн санг хөгжүүлэх менежментийг гаргаж чадаагүй байна.

Жишээлбэл, Ирээдүйн өв сан бол 2031 он хүртэл 2016 оны хуулиараа хэн ч гар хүрэх эрхгүй. Гэтэл энэ санг төсвийн бүрэлдэхүүн хэсэг болгож, 2016 оны хуулийг хоёрхон минутын дотор хэлэлцэж, нэмэлт өөрчлөлт оруулсан.

Ирээдүйд газрын хэвлийн ард түмний өмч баялгийг зорилгоос нь гацаасан гэсэн үг. Одоо бүр зохион байгуулалт нь алдагдаж, ямар хүмүүс хариуцдаг нь тодорхойгүй. Ирээдүйн өв санд 1.3 их наяд төгрөг төвлөрсөн гэдгийг Сангийн сайд нь хэлж чадахгүй байгаа. Эдийн засаг, хөгжлийн сайд Ч.Хүрэлбаатар сайд 2.4 их наяд төгрөг байх ёстой гэсэн. Ийм үед баялгийн санг байгуулна гэж ярихгүй. Засаглал, орлогын хувьд маш хэцүү, эрсдэлтэй байна. Газрын тос, байгалийн хийн олборлолт ихтэй газруудад баялгийн сан байгуулдаг туршлага бий. Нүүрснээс баялгийн сан байгуулахад их хугацаа шаардана гэдгийг эрдэмтэн судлаачид хэлж байна. Хэрвээ бид сан байгуулбал үр ашигтай байлгаж чадах уу. Хэлбэр загварын хувьд сайтар судлах шаардлагатай.

Энэ мэдээнд өгөх таны сэтгэгдэл?
6
ЗөвЗөв
1
ГайхмаарГайхмаар
1
ТэнэглэлТэнэглэл
1
БурууБуруу
0
ХахаХаха
0
ХөөрхөнХөөрхөн
0
ХарамсалтайХарамсалтай
Баярлалаа!

Холбоотой мэдээ

10 сэтгэгдэл

News.mn сайтад сэтгэгдэл оруулахад анхаарах зүйлс

Avatar

Зочин 2023-01-04 188.162.254.100

Дээдэх нь суудалаа олохгуй бол доодох нь гуйдэлээ олохгуй гэж УИХ гэж хулгайч худалч з**х*й эмс шургалсан байгууллагыг тараая

Avatar

ZOCHIN 2023-01-04 124.158.120.154

MAN.IINHAN 30JIL TUR BARICHIHAAD GADNAAS GENET HARSAN MET ULS ORON BOLOHOO BAIJ GEED SHOGSHROOD BAIOHIIM

Avatar

Зочин 2023-01-04 183.177.97.14

Энэ мундаг эрдэмтэн

Avatar

Зочин 2023-01-04 66.181.177.136

их мэдэгч хэдхэн хүнээс л байн байн яриа аваад бх юм. Өөр эрдэмтэд бас бга биз дээ

Avatar

Зочин 2023-01-04 202.179.11.230

Mongol hun zalhuu, hulgai hiihees ogthon ch ichihgui, tiimees zuv togtoltsoo, zuv mexanizm burduulehgui bol ulsaas hulgai hiiseer baih bolno.

Avatar

Зочин 2023-01-04 66.181.176.81

1920-иод он болон 1990-ээд оны эхээр манайд туршигдаж, тохиромжтой болох нь нотлогдсон АИХ ба УБХ гэсэн 2 шатлалтай парламентыг нэн даруй сэргээхгүй бол бид сүүлийн 30 жил үргэлжилсэн төрийн хямралаас гарахгүй нь нэгэнт тодорхой болчихоод байна!!! УИХ-ын гишүүдийн тоог нэмэх нь найдвартай бөгөөд хангалттай гарц бишээ! Зөвхөн сонгуулийн хуулийг өөрчлөөд төрийн тогтолцоо өөдлөхгүй ээ!!! Сонгуулийн сайн хуультай боллоо гэж бодъё, сайн хүмүүс сонгогдлоо гэж бодъё. Гэтэл тэд чинь эвдэрхий "машинд" су

Avatar

Зочин 2023-01-04 66.181.176.81

Гэтэл тэд чинь эвдэрхий "машинд" суугаад хаачих юм бэ? "Машинаа" солих шаардлагатай: АИХ-ын гишүүдийг сум, хороо бүрийн иргэд дотроосоо шууд сонгох ба улс төрийн намын харьяалалгүй хүн байх ёстой! АИХ нь жилд 2 удаа УБ-т чуулж, доод танхим буюу хууль тогтоогч байнгын ажиллагаатай УБХ-ын тайланг хэлэлцэж хяналт тавьж байхын хамт УБХ-ын гишүүнийг огцруулдаг байх ёстой. АИХ-ын гишүүд нь төрөөс тогтмол цалин авахгүй, орон нутагтаа тус тусын ажлаа хийгээд л явна.

Avatar

Зочин 2023-01-04 66.181.176.81

Ингэснээр парламентад ард иргэдийн ЖИНХЭНЭ ТӨЛӨӨЛӨЛ бий болно! Одоо бол АРХД ТҮМНИЙ БИШ, НАМУУД (бүлэглэл)-ЫН ТӨЛӨӨЛӨЛ л байна! Намууд нь олигархын гарт!!! AИХ нь Ерөнхий сайд, Ерөнхий шүүгч, Ерөнхий прокурорыг томилно. Харин Ерөнхийлөгчийг Дээд ба Доод танхимын нэгдсэн чуулганаас сонгож болох юм!

Avatar

Зочин 2023-01-04 66.181.176.81

Одоогийн УИХ-ын гишүүдийг тухайн тойргийн иргэд нэр дэвшүүлсэн үү? Үгүй шдээ!! Хэн нэр дэвшүүлсэн билээ? Нам буюу шайка нэр дэвшүүлээд ард иргэдэд "Сонго" гээд тулгачихсан!!!

Avatar

иргэн 2023-01-04 202.131.227.82

ХАДГАЛАМЖИЙН 75 ХУВИЙГ ЭЗЭМШЭЭД БАЙГАА 3 ХАН ХУВИЙН ХАДГАЛАМЖ ЭЗЭМШИГЧДИЙНХЭЭ ОРЛОГЫН ЭХ ҮҮСВЭРИЙГ НЬ АВИЛГАТАЙ ТЭМЦЭХ ГАЗАР ШАЛГАХ ХЭРЭГТЭЙ ДЭЭ. ЯРИАД ЗОГСООД БАЙХ БИШ ШАЛГУУЛАЛ ДАА.

NewsMN Гар утасны хувилбар Татах
NEWS.mn

Мэдээллийн эх сурвалж