-100... | News.MN
-100…

Одоогоос гучин жилийн өмнө “100-гийн” гэхээр л хүн бүхэн ундаа гээд л шууд ойлгочихдог байлаа. “100” гэдэг тоог ундаа өмчилсөн хэрэг биш шууд л ундаатай бидний “уясан” сэтгэхүй. Хатуу дарсны ерөнхий ойлголтыг хэсэгтээ булаасан энэ ойлголт арга буюу буцааж өгсөн гэлтэй.

“Хорин нэг” гээч он гарч ирснээр сархад биш нам энэ тоог өмчлөв. 100 ер нь хэрэгтэй ч хэтрүүлбэл дэмий эд санжээ.

“100” гэдэг тоог нэг жилийн хугацаанд өмчлөх гэсэн өөрийнх болгох гэсэн марафоныг хэн ч юм эхлүүлчихлээ. Батлан хамгаалах салбар үүссэний 100 жил, Худалдаа аж үйлдвэрийн салбар үүссэний 100 жил гээд л хөвөрнө.

Эрх чөлөө тусгаар тогтнолоо бид 1911 онд дахин олчихоод Богд хаант засгийн үед шийдвэр гаргах таван яамыг байгуулж байснаа мартчихсан гэж үү?

– Гадаад хэргийг эрхлэн шийтгэх яам,

-Дотоод хэргийг бүгд захиран шийтгэгч яам,

-Сангийн хамаг хэргийг бүгд захиран шийтгэгч яам,

-Цэргийн хэргийг бүгд захиран шийтгэгч яам,

-Шүүх таслах хэргийг бүгд захиран шийтгэгч яам байв.

1911 оны эрх чөлөөний хувьсгалын дараахан нэгдмэл Монгол Улсыг байгуулахаар таван замаар Өвөрмонголыг хятадуудаас чөлөөлөх дайныг Монголын тал эхлүүлээд зогсохгүй ялалт байгуулж байсныг сануулах нь илүүц. Бүр тодотгох юм бол 1912 оос 1915 оны хугацаанд гурван замаар Өвөрмонголыг чөлөөлөхөөр цэрэг зэвсгээ оруулж бараг л чөлөөлсөн нь бий. Таван замын байлдааны талаар урд хөршийнхөн дурсах дургүй байдгийн цаад шалтгаан нь удаа дараа ялагдсан болохоор тэр. Нийтдээ хоёр улс 58 удаа зэвсэгт тулгаралт хийснээс Монголын тал 33-т ялалт байгуулсан бол хятадын тал 11-т нь ялалт байгуулж үлдсэн 14 нь тодорхой ялалтгүйгээр  хоцорсон гэдэг нь ч архивын баримт бичигт хадгалаастай бий. Гэтэл өнөөдөр Таван замын байлдааны гол зам, бутарсан улсаа нэгтгэх их үйлсийн эхлэл болгож Бөртэг буцаан авахаар Тоорил хаанаас тусламж эрэн зорчсон Дарханы замаа хаагаад бараг таван жил болжээ. Хэдий зэр зэвсгээр маруухан ч монголчуудын найман зууны өмнөх байлдах арга ухаан нь тухайн цаг үед ч гайхагдаж байсны тод баталгаа нь энэ гэдгийг Батлан хамгаалахын 100-н жилийн ойг тэмдэглээд байгаа Гүрсэдийн Сайханбаяр сайд тайлбарлачихна биз ээ. Орчин цагийн зэвсэгт хүчин гэх зэргээр ойлгомжгүй тайлбар хийх нь ч өөрөө зохимжгүй. Азид анхны төрд улсыг бий болгосон Модун Шаньюу ч өөрийнх нь зарлигийг хөтөлбөргүй дагах цэргийн хүчээр төрөө төвхнүүлж байсан домогтой гэдгийг мартсанд тань харамсал илэрхийлье. Түүхийн нэг зуун жилийг өмчлөх гэсэн улайрал чинь бүхэл бүтэн мянганы түүхийг үгүйсгэх аюултай.

Цагдаагийн 100 жилийн ойн самбарыг тогтоох гэсэн аврагч харамсалтайяа амиа алдлаа. Иргэний амь нас, эрүүл мэндийг элдэв эрсдэлээс хамгаалах ёстой цагдаагийн 100 жилийн ойн салбарыг тогтоох гээд иргэн эндчихээд байхад шүү дээ. Тэнэглэлд хязгаар үгүй хойно, ядаж “арван тавны цагдаа” л гэхэд  тэмдэглээд байгаагаас нь даруй 10 жилээр урагшлуулах байлаа. Хэрэвзээ тэгсэн бол тэгш ой гэж сүртэй тэмдэглэхгүй, аврагч амьд үлдэж, ард үлдэгсэд нь биесээ “таних” байсан ч юм бил үү, хэн мэдлээ.

…Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүхийн Орост хийж буй айлчлалыг тайлбарлаж буй Гадаад харилцааны яам “Монгол, Оросын хооронд дипломат харилцаа тогтоосны 100 жилийн ойн хүрээнд” л гээд байдаг. Гэтэл анх 1862 онд албан харилцаа тогтоож, татваргүй худалдаа хийж эхэлснийг тооцдоггүй юмаа гэхэд 1912 оны Монгол-Оросын найрамдлын гэрээг ч авч хэлэлцэхгүй бололтой. Энэ яам өөрсдийгөө үгүйсгэж 100 жилээ тэмдэглээд байгаа хойно, арга ч үгүй биз.

Түүхийн ухааны доктор Д.Анхбаяр: Гадаад харилцааны яам, Батлан хамгаалах яам 100 жилийнхээ ойг хийх гэж байна. Гэтэл бид чинь 1911 онд Гадаад хэргийн яамаа байгуулсан. Анхны сайд гэхээр Чин ван Ханддоржоос эхэлнэ. Тэгсэн мөртлөө 100 жил тэмдэглээд сууж байгаа нь Монгол Улсын 10 жилийн түүхийг үгүйсгэж байгаагаас ялгаагүй хэрэг. Батлан хамгаалах яамны 100 жил гээд байна. Гэтэл 1911 онд Цэргийн яам гэж байгуулаад таван замын байлдаан хийгээд Өвөрмонголоо бүрэн чөлөөлчихсөн хүмүүс шүү дээ. Энийгээ бид үгүйсгээд байгаа хэрэг үү? Ардын хувсгалын ойг бол дэмжинэ. Гэхдээ бүх зүйлийг 100 жил гэж хайрцаглах нь буруу. Үүнийгээ ухамсарлах хэрэгтэй байх.

Дахиад түүхийн цаг хугацааг найман зуунаар урагшлуулах юм бол монголчууд өрнө, дорныг холбосон их худалдааны зам бий болгосон гэдэг. Харин өнөө цагийнхан маань орчин цагийн худалдааны салбар үүссэний 100-н жилийг өнгөрөгч Баасан гаригт тэмдэглэж орхив. Торгоны замыг “Цайны”  гэж бүдгэрүүлэн өөрсдийн болгон сэргээхэд Хятадын удирдагч Ши Жиньпин анхаарч 30 тэрбум юаны хөрөнгө гаргахаа илэрийлчихээд байхад л ийм ой тэмдэглээд сууж байгаа нь бидний арчаагүйгийнх гэхээс өөр юу хэлэх билээ. Угтаа бол найман зууны өмнө Торгоны замаар дорноос өрнө рүү, өрнөөс дорно руу худалдаа наймаа эрхэлж, энэ л замаар арилжаа, наймаа хийгсдийг нүүдэлчид ч, уугуул суугуул нь ч тэр тонон дээрэмддэггүй байсан нь түүхийн бичээст бас л бий.  Салбарын яам нь Худалдаа аж үйлдвэрийн танхимтайгаа хамтраад ийм нэг элэг доог болмоор ой тэмдэглээд суух нь хэр ч зохимжтой юм гэдгийг түүхчид нь харин халаглан суугаа нь  бодит үнэн.  Өнгөрсөн түүх рүүгээ гар буугаар буудахын цагт ирээдүй харин их буугаар буудна гэдэг. Будилаан хутгаж түүхээ гээсний гайг ч их гүрнүүд их овжноор ашигласан баримт бий.

Тухайлбал, Монгол Улсын тусгаар тогтнолыг уг нь бол 100-н жилийн өмнө  Хятадын тал хүлээн зөвшөөрч судалгаа шинжилгээний эх сурвалжууддаа бичдэг байсныг манай судлаачид баталж байгаа юм. Гэтэл Ялтын гэрээний дараа 1946 оны 10-р сарын 20-нд их гүрнүүдийн шахалтаар болсон нийт ард түмний тусгаар тогтнолоо баталгаажуулах санал асуулгыг тэмдэглэлт өдөр болгосны балгаас үүдэн Хятадын тал монголчууд 1946 оноос тусгаар тогтносон гэж тэмдэглэх болсон гэдгийг учир мэдэх хүмүүс ярих болсныг ч бодолцох л учиртай. Бид өөрсдөө агуу гэсэн түүхээ алдаж байгаа энэ мэт жишээ олон. Өнгөрсөн түүхэндээ өмчлөх ч зүйлгүй улс гүрнүүд хүртэл өнөөдөр өөрсдийнхөөрөө түүх зохиогоод уран сайхны бүтээлээр дэлхийд тамгалахыг хүсдэг болсон цаг.

Холливудын алдарт жүжигчин Матт Даймоны тоглосон Цагаан хэрэм кинонд угтаа бол хүн иддэг ногоон махчид бус Монголын их морьтонгууд байх байлаа. Гэтэл бид бүхнийг “100 жил” болгосон хойно морьтонгуудын довтолгооноос сэргийлэх хэрмийг хэн дуртай нь үгүйсгэх нь гарцаагүй. Монголын түүхийг зэрэмдэглэж, өөртөө наахыг хүсэгчдийн тэргүүн эгнээнд Казакстан, Турк, Өмнөд Солонгос улсууд жагсаж байгааг ч 100-хан жилийн түүхээр өөрийгөө гоёх гэсэн эрхмүүдэд дуулгачихая. Үнэндээ тэд гэхээсээ илүү бид өөрсдөө ийн балгас болгон хувиргаж байна.

Эхлэлд бичсэн 100-гийн ундаа шиг хямдханаар Монголын түүхэнд хандах эрх хэнд ч үгүй гэдгийг дахиад нэг сануулая. “100 жил” гэж баяр болгон, нэгэндээ төмөр өгч, зуу татах сайхаан. Харин татсаар татсаар тасраад сэрэхэд л хамаг зовлон эхлэх вий…

 

Энэ мэдээнд өгөх таны сэтгэгдэл?
20
ЗөвЗөв
3
ТэнэглэлТэнэглэл
0
ХахаХаха
0
ХөөрхөнХөөрхөн
0
ГайхмаарГайхмаар
0
ХарамсалтайХарамсалтай
0
БурууБуруу
Баярлалаа!

Холбоотой мэдээ

30 сэтгэгдэл

News.mn сайтад сэтгэгдэл оруулахад анхаарах зүйлс

Avatar

Иргэн 2021-12-20 192.82.77.214

Юу гээд худлаа юм бичээд байгаа юм бэ. 110 жилийн ойн арга хэмжээ яг одоо явж байна. 12 сарын 29-нд анхны 5 яамны 110 жилийн ойг тэмдэглэнэ

Avatar

Зочин 2021-12-20 213.87.89.113

Шилдэг тавтай морилно уу секс болзоо сайт — https://mysp.ac/50fjz

Avatar

Өөрчлөлтийг Өөрөөсөө Эхлүүлцгээе Монголчуудаа ‼️ 2021-12-20 202.126.88.228

Монголчуудын Хаанаасаа Хаалгач хүртлээ Тодорхой ТӨЛӨВЛӨГӨӨГҮЙ, ЗОРИЛГОГҮЙ Аж, Амьдрал, дээр нь Ямар ч үед Аж, Амьдралынхаа Бүх Зүйлсэд СЭТГЭЛ ХӨДЛӨЛӨӨР ХАНДДАГ нь Өнөөдрийн Хүнд Хэцүү Аж, Амьдралын…цаашлаад Зовлон Бүхний Шалтгаан нь юмаа…‼️ Мөн өнөөдөр Монгол Хүн бүр Зүгээр л Бусдыгаа Хоосон Үгээр Эцэс Төгсгөлгүй ШҮҮМЖЛЭЭД Л байдаг, Яг Өөрөө Яах гэж байгаа нь Тодорхой бус……

Avatar

Зочин 2021-12-20 103.26.193.160

Монголын түүхийг үгүйсгэж, Монголчууд чинь 1921 оноос биднийг дагаснаар л улс шиг улс болсон юм шүү гэх Оросын коммунист түүх бичлэг, суртал ухуулгаас бид салах болоогүй юу. Түүхийг байгаагаар нь бич л дээ. Өөдгүй коммунист зангаасаа салцгаая таминь. Бид чинь ямар үед амьдарч байгаа билээ. Өнгөрсөн лүүгээ гар буугаар буудвал ирээдүй чинь чам руу юугаар буудна гэдэг билээ.

Avatar

Зочин 2021-12-20 202.9.46.47

Монголчууд 2200 жилийн түүхтэй улс хэн ч үгүйсгэж чадахгүй. Унаж боссон түүхтэй үндэстэн. Гэхдээ 1921 оноос л одоогийн бүгд найрамдах улс, засаг захиргааны бүтэцийг олж аваад 100 жил болж байна. Заавал 100 хан жил гэлээ гээд мушгиад байж болохгүйээ. Хэн тэгж ойлгоод байгаа юм хэрүүл тариад л явахийн

Avatar

тхйж 2021-12-20 122.201.22.187

Ахар мөчид сэтгэж оросын коммунист намын түүхээр явсаар өдий хүрснээ одоо ойлгох цаг нь болсон байна!Цаад оросууд чинь хүртэл коммунист түүхээсээ ухарч цагаан оросын далбаагаа мандуулчихаад өчнөөн жил болж байна.Харин бид коммунист далбаа коммунист намтайгаа зууралдсаар!Хятад шиг нэг улс хоёр системээр явж байна.

Avatar

Зочин 2021-12-20 202.55.188.36

л***р хоммунистуудын өмчирхөх зан.

Avatar

Зүчи 2021-12-20 192.82.84.68

Энэ доор комент бичсэн улсын ихэнр нь Шархадны өвчтөнгүүд юм байна. Түүхээ бид үгүйсгэвэл тэр орон зайд эзэн гараад л ирнэ

Avatar

Ардчилал 2021-12-20 202.126.90.43

Чиний хүзүүгүй х***а / Цао Хи – н хүү / та 2 л Монгол улсыг түүхтэй нь харийханд зарах санаа байгаа

Avatar

Зочин 2021-12-20 202.126.90.68

Тэнэг та нарыг хэрэлдүүлж байгаад эзэлж авдаг юм ш. Архиа бүрэн хориглоо. Лалынхан шиг бай.

Avatar

Зочин 2021-12-20 59.153.85.108

За битгий хуцаа хог вирус данжаадын я*****с минь танай вирус хятад хэзээ нэг Монголыг тусгаар улс гэж 100 жилийн урд хэлж харагдаач худал шаасан луухааны орхидосоо хэзээ ч емхий вирус хятадууд Монголыг тусгаарлуулахгvй байсан харин Оросын тусламжаар емхий гаминг Монголоос зайлуулж устгасан бус уу Монголчуудыг тэнэг гэж бодсон хог хятадын шээс минь Монголоос зайлаарай лалрын данжаад.

Avatar

зочин 2021-12-20 64.119.24.224

улс орныхоо түүхийн хамгийн гол баримтыг Хятадаас өөр оронд хэвлэн нийитлэхгүй болзолтой хятадад өгсөн хүнийг соёлын сайдаар томилдог, Чингисийн тухай ярихаар шоронд хорьдог энэ нам улс орны түүхийг 100 хан жилийн настай гэж сурталчилсаар 100 жилийг үзлээ. урд хөрш ч Монгол улсын түүхийг 100 жилээс өмнө байгаагүйгээр бий болгохыг мөнхөд мөрөөддөг. Энд ямар нэг давхцал нэг эрх ашиг байгаа юм. ард түмэн минь нам дагаж туйлшралгүй соргог л байх, сайн ч гэсэн энэ намынхаа үйлд хяналт тавьж баймаар

Avatar

Зочин 2021-12-20 59.153.115.102

Намуууд өмчилдөг түүхтэй болж дээ.МАН тусгалаар тогтнолыг,АН Богд хаант улсыг гэх

Avatar

Зочин 2021-12-20 202.9.46.47

Хэдэн мянган жилийн түүхтэй урд хөрш 72 жилийн ойгоо тэмдэглэж байна. Хойд хөрш ч 30 жил гээд тэмдэглээд байхад бид 100 жилээ тэмдэглэж болохгүй гэжүү. Заавал 110 болгох гээд бүр 800 цаашлаад 2200 жил ч гэх шиг элийрэх хэрэг байна уу.

Avatar

Зочин 2021-12-20 66.181.169.116

БҮХ НИЙТИЙН САНАЛ АСУУЛГА 1945 ОНЫ 10 САРЫН 20 НД БОЛСОН ЮМ ДАА.

Avatar

Зочин 2021-12-20 122.201.24.93

ГХЯ 110 жилийн ойгоо тэмдэглэнэ. Яагаад 100 гэж бичээд байгааг ойлгохгүй байна. Баримттай бичих хэрэгтэй

Avatar

Зочин 2021-12-20 66.181.169.116

За шаагаарай БХЯ-110 жилийн ой гээд тэмдэглэж байгаа. Хаана 100 жилийн ой тэмдэглээд байгаа юм. Мэдлэгээ сайжруул сэтгүүлчээ

Avatar

Зочин 2021-12-20 202.126.89.228

1911 онд угаас мөхөж сөнөсөн манж чин улсаас тусгаарлаад 8-хан жилийн дараа 1919- онд да жунтан буюу шинээр бий болсон Хятадын бүгд найрамдах улсын ерөнхийлөгчийн зурагт мөргөн дагаар орсон болохоор түүний үнэ цэнэ юу гэдэг эргэлзээтэй. Харин 1921 онд хятадаас тусгаар тогтнож одоог хүртэл яваа нь үнэтэй юм биш үү. Худлаа үндсэрхэж зарим нь учрыг нь ч мэддэггүй зүгээр л улс төржих шалтгаан болгох хэнд хэрэгтэй юм

Avatar

Зочин 2021-12-20 192.82.85.217

chi harin umhii amaa tat gadaad mongoliig 1924 ond zuvlultiin gadaad hariltsaanii yammnii said hyatadad mongol tanai salshgui neg heseg geed alban bichig hiigeed ugchihsun baidag yam urvagchaa

Avatar

Зочин 2021-12-20 66.181.178.230

Дэлхийд эхэнд нь орох эртний гайхамшигт ттүүхтэй Их Монголыг 100 жилийн түүхтэй болгох коммунист харалган бодлого явж бн. Уг түүхээрээ өрсөлдөж зарим бүр шинээр зохиож бн. Маш хортой мунхаг мангар бодлого доо.

Avatar

Санаа зовогч 2021-12-20 78.187.120.177

Бүгдийг хавтгайруулж бичих юм даа. БХЯ 110 жилээ удахгүй тэмдэглэнэ. Бид "Монгол Цэргийн өдөр" гэж одоо тэмдэглэж байгаа. Энэ нь бүхий л түүхийн туршид монгол цэргийнхээ уламжлал, түүхэн ая холбогдлыг тодотгож байгаа тэмдэглэлт өдөр. Манайхан л өөрсдөө учрыг нь олж харахгүй байгаа юм даа.. Орчин цагийн гэвэл энэ нь бас түүхийн нэг хэсэг, зохион байгуулалт, бүтэц, зэвсэглэл гээд дэлхий нийтийн ө/х XX зууны жишигт орсноо тодотгож байгаа хэрэг. Мэддэгээ хуваалцав. Өөр зорилго алга.

Avatar

зочин 2021-12-20 66.181.185.198

30 өмнө 1 шил ундаа буюу улаан ус 1 төгрөг 75 мөнгө байлаа гэж.

Avatar

Зочин 2021-12-20 122.201.22.187

улаан ус 1төгрөг 20мөнгө байсан.

Avatar

Зочин 2021-12-20 103.57.94.29

ОРОСУУД ОКТЯБРИЙН ХУВЬСГАЛАА ТЭМДЭГЛЭХЭЭ БАЙСАН. МАНАЙХ АРДЫН ХУВЬСГАЛ ГЭЭД Л ХӨӨРӨӨД БАЙГАА

Avatar

Зочин 2021-12-20 88.230.57.23

БХЯ 110 жилийн ойгоо тэмдэглэх гэж байгаа шүү! Худлаа бичихээ боль!

Avatar

ЗАЛНЫ ЁЛКОО 12/20-НООС ХОРИГЛООЧЭЭ ЯДАЖ ‼️ 2021-12-20 202.126.88.228

МОНГОЛД ОДО 2022 ОНД ХААНААСАА ХААЛГАЧ ХҮРТЛЭЭ БҮГДЭЭР НЭМЭЛТ ТУНГАА 100% ХИЙЛГЭЭД, МАСКАА ЗҮҮН, ЗАЙГАА БАРИАД, ЦЭВЭРЧ АМЬДАРМАР БНААА ‼️

Avatar

Зочин 2021-12-20 66.181.186.26

МАН-ын түүхийг товойлгох гээд, бас үгүйсгэх гэж оролдоод хэрэггүй. Хүмүүс ерөнхийд нь дүгнээд байгаа юмыг товойлгох, үгүйсгэхийн аль аль нь хүний дургүй хүргэхээс цаашгүй эддээ.

Avatar

б 2021-12-20 66.181.160.16

Монголын түүх гуйвж бид 100 жилийн настай улс болжээ. Хэрэв дараа үеийнхэн УТ-ийн түүхэн шинчлэл хийвэл улс орон маань ямар түүхэн улс болох бол…

Avatar

Зочин 2021-12-20 103.229.122.11

Боловсролгүй, моральгүй өчүүхэн амьтас төр засгийн оройд зайдалчихаар улс орон ийм арчаагүй элий балай болдог юм даа!!!

Avatar

Зочин 2021-12-20 202.21.111.170

100 жил гэдэг утгагүй бас монгол үндэстэн, улс гүрэн маш богино насиай, хөгижлтэй болгох гэсэн увайгүй бодлоготой далд санаатай арга хэмжээ шүү. МАН үнэхээр 100 жил гэсэн намынхаа ой тэмдэглэх гэж буй бол МАН-ын ой гэж тодотгоорой. Монголчууд хэдэн мянган жилийн түүхтэй төрт улс шүү.

NewsMN Гар утасны хувилбар Татах
NEWS.mn

Мэдээллийн эх сурвалж