“Шүлхийгээр өвчилсөн малыг устгах нь үр дүнгүй” | News.MN

“Шүлхийгээр өвчилсөн малыг устгах нь үр дүнгүй”

“Шүлхийгээр өвчилсөн малыг устгах нь үр дүнгүй”

“Шүлхийгээр өвчилсөн малыг устгах нь үр дүнгүй”

 Он гарснаас хойш нийт дөрвөн удаа, 16 аймгийн 99 суманд малын шүлхий өвчин бүртгэгджээ. Өчигдрийн байдлаар /2021.11.22/ нийт 12 аймгийн 56 сумын 85 голомтод хөл хорио тогтоосон байна. Шүлхий өвчний талаар малын их эмч П.Болортуяа өөрийн санал бодлоо твиттерт жиргэж буй. Түүнтэй холбогдож, цөөн асуултад хариулт авлаа.


 -Улсын хэмжээнд шүлхийн өвчний дэгдэлт газар аваад байна. Энэ нь махны экспортод сөргөөр нөлөөлөх нь гарцаагүй.  Идэш, хоолоо ид бэлтгэдэг үеэр шүлхий гарсан нь иргэдийн хувьд ч болгоомжлоход хүргэж байна?

-Монгол Улсын махны экспорт цар тахлаас болоод нам зогссон. Одоо малын гоц халдварт өвчин тархчихлаа. Цар тахал намжиж, хилээ нээсэн ч мал, махаа экспортлоход хүндрэлтэй болж байна. Импортлогч орнууд малын гоц халдварт өвчин дамжихаас болгоомжлох нь дамжиггүй. Шүлхийн халдвар зөвхөн махаар дамждаггүй. Хүн, мал амьтан, тээврийн хэрэгсэл гээд зөөвөрлөгдөж болох бүхий л зүйлсээр дамждаг.

Тиймээс экспортод гарч буй махны сав баглаа боодол, тээврийн хэрэгсэл, жолоочийн хувцас, хэрэглэлээр шүлхий дамжих магадлал өндөр.

Хүмүүс шүлхийтэй малын мах авчихна гэж айж байна. Мэргэжлийн байгууллагаас өвчний голомтот газрыг зарлаж, сэжигтэй мал, мах худалдаж авсан бол яах вэ гэсэн зөвлөмж гаргах хэрэгтэй. Шүлхийгээр өвчилсөн малын махыг идэхэд хүнд ямар ч аюулгүй. Хүнд халддаг өвчин биш. Гэхдээ өвчтэй малын мах мэдээж өнгө, үнэр өөрчлөлт орсон, амт, чанаргүй л байна.

Хамгийн гол асуудал нь өвчний голомтоос гарсан мал амьтан, махаар дамжин халдвар дамжих эрсдэл өндөр. Өөрөөр хэлбэл, эрүүл бүс нутагт шүлхийн вирус тархах эрсдэлтэй.

Махны экспортын хувьд адууны мах, боловсруулсан бүтээгдэхүүн гарах болов уу.  Хонь, ямаа, үхрийн махны экспорт мөддөө сэргэхгүй. Малын гоц халдварт өвчинтэй тэмцэх, хяналтад авах зардал өндөр байдаг учраас эдийн засгийн хувьд ч ихээхэн хохиролтой юм.

-Жил болгон нь шүлхий гарлаа, дэгдлээ гэдэг. Өвчилсөн малаа устгаад ч нэмэр алга байна. Цаашдаа төрөөс энэ талаар ямар бодлого хэрэгжүүлэх ёстой гэж та боддог вэ?

-Баруун таван аймгийг шүлхий өвчингүй эрүүл бүс болгох гэж сүүлийн жилүүдэд маш их хүч хөдөлмөр, хөрөнгө зарцуулсан.  Гэвч өдийг хүртэл үр дүн гарсангүй. Одоо улсын хэмжээнд шүлхийн голомтгүй бүс байхгүй болчихлоо. Өмнө нь шүлхий өвчин хил дамжин манай улсад "импортлогддог" байсан бол одоо нутагшмал болж байна.

Өвчний голомт хаа сайгүй болчихсон эндемик улс орнуудад шүлхийгээр өвчилсөн малаа устгадаггүй. Клиник шинж тэмдэг илрэхгүй далд халдвартай, шүлхийн халдварыг тарааж байгаа мал цаана нь байнга үлдэж байдаг. Энэ төрлийн малын халдварлуулах чадвар нь шинж тэмдэгтэй малаас хэд дахин илүү байдаг. Иймээс малыг устгалд оруулах нь үр дүнгүй арга юм.

Жишээ нь, хүн дээр ярихад Covid-19-өөр өвдсөн хүмүүс нууц үедээ бусдад халдвар тарааж, эмч нар гэртээ аль болох хөдөлгөөнөө хязгаарлахыг зөвлөж байгаа шүү дээ. Түүнтэй адил шүлхийгээр өвдсөн малаа хотонд нь хорих ёстой.

-Ирэх хавраас малын гоц өвчин дахин дэгдэнэ гэж та анхааруулах болсон, яагаад, ямар үндэслэлээр ингэж дүгнэж байгаа юм бэ?

-Одоо шүлхийгээс урьдчилан сэргийлэх вакцинжуулалт хийж байгаа. Вакцин нь зургаан сарын хугацаанд өвчнөөс хамгаална. Мөн малчид өвөлжөөндөө буугаад, малын хөдөлгөөн татраад ирэх учраас халдварын дэгдэлт хэсэгтээ намжина. Гэхдээ шүлхийн вирус хүйтэнд илүү тэсвэртэй, олон голомттой болчихсон учраас үүсгэгч вирус нь байгальд хаа сайгүй байна гэсэн үг.

Мөн хонь, ямаанд шинж тэмдэг бүдэг илэрдэг учраас олон сая малын биед байна гэж ойлгох хэрэгтэй. Иймээс ирэх хавар өвчний дэгдэлт эргэж сэргэх магадлалтай учраас угтуулж бэлэн байдлаа хангах хэрэгтэй юм. Халдварын хэлхээг таслахын тулд оновчтой арга хэмжээ хэрэгжүүлэх хэрэгтэй.

-Энэ жил шүлхий өвчнөөс гадна шинээр үхрийн арьс товруутах өвчин дэгдсэн. Энэ өвчний эсрэг вакцин байхгүй гэсэн үү?

-Үхрийн арьс товруутах өвчин нь Монголд өмнө нь бүртгэгдэж байгаагүй. Энэ өвчин нь Африкаас гаралтай бөгөөд 1940-1950 оны үед Африкийн улс орнуудад тархаж, дараа нь Ойрхи Дорнодын орнууд бүртгэгдэж, Зүүн европоос Азийн орнууд руу тархаж буй шинэ өвчин. Хөрш зэргэлдээ орнуудад ч гарч байгаа.

Манайд энэ өвчний эсрэг вакцин байхгүй, өмнө нь гарч байгаагүй учраас муу судлагдсан. Тэрчлэн ялаа, шумууулаар дамжин халдварлаж байгаа учраас хяналтад оруулах их төвөгтэй өвчин.

-Малчдын хувьд малын гоц халдварт өвчний талаар мэдлэг, мэдээлэлгүй байна уу?

-Малын гоц халдварт өвчний талаарх мэдээллийг олон нийтэд ил тод нээлттэй мэдээлэх хэрэгтэй. Мэдээллийг нуух нь өөрөө маш аюултай. Хамгийн гол нь малчид, мал аж ахуйн эрхлэгчид үнэн зөв, шуурхай мэдээлэлгүй учраас хөрш, зэргэлдээ аймаг, суманд гарсан халдварт өвчнөөс малаа сэргийлж чадахгүй, сэрэмжгүй байна. Сүүлийн хоёр гурван жил малын гоц халдварт өвчний мэдээлэл нээлттэй байсан гэдэгт эргэлздэг.

Магадгүй үүний уршгаар өнөөдөр 18 аймагт малын гоц халдварт шүлхий өвчний халдвар тархчихлаа. Нөгөө талаар мал, мах, бүтээгдэхүүний худалдаа хийхээр тохиролцож, гарын үсэг зурсан протоколуудад хоёр тал өөрийн оронд гарсан гоц халдварт өвчний талаар мэдээллийг нээлттэй солилцоно гэж заасан байдаг. Энэ үүргээ биелүүлэхгүй байна гэдэг нь худалдааны түншийнхээ итгэлийг алдана л гэсэн үг.

 

Энэ мэдээнд өгөх таны сэтгэгдэл?
5
ХарамсалтайХарамсалтай
0
ЗөвЗөв
0
ХахаХаха
0
ХөөрхөнХөөрхөн
0
ГайхмаарГайхмаар
0
ТэнэглэлТэнэглэл
0
БурууБуруу
Баярлалаа!

Холбоотой мэдээ

23 сэтгэгдэл

News.mn сайтад сэтгэгдэл оруулахад анхаарах зүйлс

Avatar

- BLR 2021-11-23 132.194.33.142

yaj xynd xaldaj bnaa.

Avatar

xet dabragch,bakcinaars. 2021-11-23 132.194.33.142

amitnoxoi xeelj, apxi pibo zubxun gertee, [CYY,MALD XALDAAJ,TAXIA
TSUST UNDG.] BALIAR PAIN.

Avatar

baidgyi down sindrom myyxai bolgox, baktsindaj,galzyy hot, gadni xyns udgyi baix. 2021-11-23 132.194.33.142

opyyltsan zyrgui ni, xaraad baigaarai, xergeena.

Avatar

Зочин 2021-11-23 217.79.178.53

!!!!!!! Шилдэг тавтай морилно уу секс болзоо сайт — https://mysp.ac/50fjz

Avatar

Зочин 2021-11-23 103.229.122.11

Одоогоос 4-5 жилийн өмнө Сэлэнгэ аймгийн Зүүнхараад шүлхий өвчин гарлаа гээд төр засгаас иргэдийн үхэр малыг халдвартай эсэхийг нь нарийвчлан тогтоолгүй хашаанаас нь хуу хамаж ачиж аваачаад буудчихсан! Үүнээс болоод сүү борлуулж амь залгадаг маш олон айл орлогоосоо салсан! Гэтэл улсаас нөхөн төлбөр ч өгөөгүй тэгээд л өнгөрсөн! Ингэж болдог юм уу??

Avatar

Зочин 2021-11-23 202.21.107.108

болдог болоод тэр мал минь..

Avatar

зочин 2021-11-23 66.181.161.68

энэ чинь хүнтэй адил айлгаж вакцин хэмээх хор шахах заль. Нөхөн төлбөр авах ёстой. баримт байвал тусална шүү.99611646

Avatar

Зочин 2021-11-23 103.57.95.167

Хохь чинь

Avatar

Zochin 2021-11-23 192.82.67.138

Maa-n oron Getel amidral iin gol eh uusver bolson heden maliinhaa eruul mendiig tur ontsgoi amhaarah heregtei yagaad Dan maliin haldvart uvchin garaad baidgiin tuluvluguuch baihgyi bodlogo bol buur ch baihgyi. Maliin iimerhuu haldvart. uvchniig bol nam darj bolno shuu dee

Avatar

Зочин 2021-11-23 66.181.161.68

хүнийхтэй адил айлгаж байгаа вакцинаа шахах заль. Малд вакцин хэрэгггүй. мал өвдсөн ч дархлаагаараа давдаг.

Avatar

Зочин 2021-11-23 103.57.95.167

Малаараа мөнгө хийж байгаа бол маландаа хэдэн төгрөг зарж сур мал минь

Avatar

Зочин 2021-11-23 59.153.86.19

Өвчтэй малын мах идээгүй монгол хүн байхгүйдээ монголд амьдарч байгаа бүх хүн шүлхий боомтэй малын мах идэж үзсэн бгаа

Avatar

ах 2021-11-23 192.82.87.89

малчидыг хариуцлагжуулахын тулд өвчилж үхсэн малд нөхөн олговор бүү өг, Халдварт өвчинөөр үхсэн хүнд юүч өгдөггүй биздээ, Хүний амь малын амьнаас үнэгүй болсон шүүдээ

Avatar

Зочин 2021-11-23 124.158.68.0

яг үнэн малаа хариулгатай бусад айлын малтай холилдохгүй хашаа хороогоо цнвнрлннд ариутгаад байхад болмоор Дээхэндээ үхрийн мялзан гэдэг л өвчин гардаг бусадыг мэддэггүй л байсан гээд байдаг одоо ч малын өвчин хүртэл даяаршил ардчилал болчих юм аа

Avatar

Зочин 2021-11-23 66.181.161.68

мал өвдсөн ч дархлаагаараа давдаг. эм вакцины бизнёсийн золиос болох ёсгүй. эсэргүүцэх хэрэ
гтэй.

Avatar

бат 2021-11-23 192.82.87.89

Гоц халдварт өвчинөөр үхсэн малд нөхөн олговор олгохгүй байх хэрэгтэй, Тэгэхгүй бол малчид ямарч хариуцлага хүлээхгүй малаа өвчин тусгахгүй байх арга хэмжээ авахгүй байна,

Avatar

Зочин 2021-11-23 66.181.161.68

ковид гээд өвчнөөр үхэхэд хэн нөхөн олговор өгч байна. мал бол хүн шиг өөрийн дархлаатай. Вакцин эмийн золиос болох ёсгүй.

Avatar

бат 2021-11-23 192.82.65.182

шүлхий бол тэр амьтны ханиад юм.шүлхий туссан малаа устгана гэдэг бол ханиад хүрсэн\КОРОНА Ч ЮМУУ\ хүнээ устгая гэж хэнээрхэж байгаатай л адил.эмчлээд л болоо.үнэнийг анх удаа зоригтой хэлсэн энэ эмчид их баярлалаа.ер нь бол малчдаас вакцины мөнгийг нь гаргуулаад жил бүр вакцинжуулах л хэрэгтэй.малчид дуртай хийлгэнэ.улсаас мөнгө гаргуулж ихэнхийг нь идэх гэсэн хулгайчууд албаар хийхгүй байгаа.

Avatar

Зочин 2021-11-23 192.82.77.233

Янз бүрийн улсууд санаатай малын өвчин тараадаг юм бишүү… Жнь: Вакцины ченж нар вакцинаа шахахын тулд шүлхий тараадаг гэж дуулсан… Зүүн аймгийн мал яваад баруун аймагт лав очихгүй…Зүүн аймгуудаас Адуу ачдаг, гэхдээ адуунд шүлхий тусдаггүй гэсэн. Тэгхээр нэг учир байна.. Судалдаг газрууд нь судалж байгаа гэж найдая.

Avatar

Зочин 2021-11-23 202.21.108.216

Өвчилсөн мал аа устгалд оруулахгүй байна гэхээр л экспорт хаагдах гол хүчин зүйлсийн нэг болж байна. Өвчтэй малын махыг яагаад ч хүнсэнд хэрэглэж болохгүй. Сүүлийн үед гоц халдварт өвчнүүд амьтнаас халдварлаж буй тохиолдол ихэсч байна. Монголчууд бид хэзээ малнаас шүлхийн вирус авч өвдөж эхлэх ээ хүртэл өөрсөд дээрээ турших уу? Хэдий үндэслэлтэй юм ярьж байгаа ч хүнд аюулгүй гэдэг нь эргээд өвчилсөн мал аа нядалж хүнсний захуудад нийлүүлэх тийм эрсдэл дагуулсан юм ярих нь даанч хариуцлалагүй бна

Avatar

Зочин 2021-11-23 150.129.143.184

sudalgaagui um aultai shuudee. Haldahgui gedeg unen uu.. .

Avatar

beldetseer,udeet staffi,usgiry, gelnymxit yzlegt,ZBS. 2021-11-23 132.194.33.142

Mongol baitygai, gyuilagchind xapyylj,ASEM MUNGU GUIJ,ICHGY, MOD TARIJ,
cydasryy shungulgee gej xaldbartai udeet xabdaaj,zysej,chutgurtuj, oposg SAASHA gj.

Avatar

Зочин 2021-11-23 115.130.134.133

Монголын заяа нь хаяж орхиж Юу болоод байна даа

NewsMN Гар утасны хувилбар Татах
NEWS.mn

Мэдээллийн эх сурвалж