Нийгмийн даатгалын шимтгэлийг зөвхөн цалингаас суутгая | News.MN

Нийгмийн даатгалын шимтгэлийг зөвхөн цалингаас суутгая

Нийгмийн даатгалын шимтгэлийг зөвхөн цалингаас суутгая

Нийгмийн даатгалын шимтгэлийг зөвхөн цалингаас суутгая

Нийгмийн даатгал төлөгчдөд тулгарч буй асуудлын нэг нь нийгмийн даатгалын шимтгэл (НДШ) суутгах орлогын дээд хязгаараар НДШ төлдөг явдал. Үүний улмаас даатгуулагч болон ажил олгогчийн эрх ашиг зөрчигдөж, даатгуулагчийн тэгш шударга, үр ашигтай байх зарчим алдагдсаар ирэв.

Байгууллагаас НДШ төлөхдөө хувь хүнтэй адил 10 дахин нэмэгдүүлснээс хэтрэхгүй гэсэн хязгаар тогтоохгүйгээр шууд нийт дүнгээс нь НДШ тооцдог. Өөрөөр хэлбэл, ажил олгогчийн төлдөг НДШ-ийг хөдөлмөрийн хөлс, түүнтэй адилтгах орлогоос шууд тооцож төлдөг буюу илүү хэмжээгээр төлж буй. Уг байгууллагаас илүү төлж байгаа шимтгэлийн мөнгө ажилтанд огт хүртээлгүй, үр ашиггүй зардал болсоор ирэв.

Нийгмийн даатгалын таван төрлийн санд 2020 оны байдлаар 2 их наяд төгрөгийн шимтгэлийн орлого төвлөрүүлсэн нь өмнөх онуудтай харьцуулахад тогтмол өсчээ. Нийгмийн даатгалын сангийн зардлын хувьд ч мөн тогтмол өсч, зарим онуудад тэр тусмаа сүүлийн онуудад зардал нь орлогоосоо давсан аж.

Нийгмийн даатгалын шимтгэлийн хувь хэмжээнээс хамаарч нийт шимтгэлийн орлогын:

  • 65-78 хувь нь тэтгэврийн даатгалын санд,
  • 10 хувь орчим нь эрүүл мэндийн даатгалын санд,
  • 5-9 хувь нь тэтгэмжийн даатгалын санд,
  • 1-5 хувь нь ажилгүйдлийн даатгалын санд,
  • 3-7 хувь нь үйлдвэрлэлийн осол, мэргэжлээс шалтгаалсан өвчин (ҮОМШӨ)-ий даатгалын санд хуваарилагддаг байна.

Хэдийгээр тэтгэврийн даатгалын сан орлогын ихэнх хувийг бүрдүүлж байгаа ч тус сан эрсдэл хаах хөрөнгөгүй байгаа аж. Зах зээлийн ойлголтоор даатгалын сангийн болзошгүй эрсдэлийг хаах нөөц сан нь 6-24 сарын тэтгэвэр, тэтгэмж тавих хөрөнгөөс багагүй байх ёстой гэж үздэг байна.

Санхүү, эдийн засгийн их сургуулийн судлаач А.Ариун нийгмийн даатгалын шимтгэл төлөлтийн асуудлыг хөндөж, энэ чиглэлээр судалгаа хийжээ. Тухайлбал, байгууллагаас төлж буй НДШ өндөр, зөрүүтэй төлөгдөж байхад тэтгэвэр болон тэтгэмжийг хөдөлмөрийн хөлсний дээд хэмжээ буюу хязгаарласан дүнгээс тогтоож буй. Гэтэл даатгуулагчийн нэрийн дансанд хадгалагддаг нэртэй илүү төлсөн НДШ даатгуулагчид ямар ч хүртээлгүй, Нийгмийн даатгалын сангийн орлого болон үлдэж, даатгуулагч болон ажил олгогчид илүү зардал үүсгэдэг нь нууц биш. Тиймээс нийгмийн даатгалын шимтгэлийг зөвхөн цалингаас авдаг байх зохицуулалт хийвэл илүү үр дүнтэй байх юм.

Даатгуулагч төлж буй даатгалын хэмжээгээрээ эрсдэлээс хамгаалагдах ёстой. Тухайлбал, авч буй цалингаасаа эрүүл мэндийн даатгалд дөрвөн хувь өгч даатгуулдаг. Гэвч зургаан сая төгрөгийн цалин аваад даатгуулсан хүн 600 мянган төгрөгийн цалин аваад даатгуулсан хүн эмнэлэг дээр очоод эрүүл мэндийн үйлчилгээ авахад даатгалаас хөнгөлүүлэх зардалд ялгаа байдаггүй, төлсөн даатгалын хэмжээ нь 10 дахин зөрүүтэй. Шимтгэл илүү дүнгээр төлж байгаа нь арай илүү дүнгээр үйлчилгээ авах зэргээр тэгш шударга байх зарчим хангах ёстой.

Нийгмийн даатгалын тухай хуулиар НДШ төлөх, тэтгэвэр тэтгэмж тогтооход баримтлах хөдөлмөрийн хөлс түүнтэй адилтгах орлогын хэмжээг тухайн үед мөрдөж байгаа хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээг 10 дахин нэмэгдүүлсэн дүнгээр хязгаарладаг. Гэвч энэ зохицуулалтыг тэтгэвэр, тэтгэмж тогтооход хэрэгжүүлээд, харин НДШ төлөхөд мөрдөж хэрэгжүүлдэггүй байна.

Цалин хөдөлмөрийн хөлс, түүнээс төлөх НДШ ялгаатай ч хөдөлмөрийн хөлсний дээд хязгаарыг давсан орлоготой даатгуулагчдад тэтгэмж олгохдоо 4.2 сая төгрөгөөр бодох нь шударга бус. Гэтэл хөдөлмөрийн хөлсний хязгаарыг даваагүй энгийн цалинтай даатгуулагчдын хувьд төлсөн шимтгэл болон цалингийн хэмжээгээрээ л авч буй. Харин илүү цалинтай байгаа даатгуулагчдад илүү цалинтай байсан учраас шийтгэл ногдуулж буй мэт авбал зохих хэмжээгээр тэтгэмж, тэтгэвэр олгодоггүй асуудлыг анхаарах ёстой ажээ.

А.Ариун судлаачийн үзэж буйгаар, үйлдвэрлэлийн осол, мэргэжлээс шалтгаалсан өвчний даатгалд 0.8-2.8 хувийг хувь хүн төлдөггүй, зөвхөн байгууллага төлдөг. Гэтэл уул уурхайгаас бусад ихэнх салбарынхан 0.8 хувиар төлдөг байна. Харин уул уурхайтай холбоотой л бол хүнд нөхцөл болчихдог. Тэр утгаараа оффист сууж буй уурхайн нягтлан, уурхайн гүнд ажиллаж байгаа ажилчин хоёул тус салбарынхан учраас 2, эсвэл 2.8 хувиар даатгал төлдөг. Үүнд ямар ч мэргэжлийн код гэх зүйл байдаггүй, салбараасаа хамаараад ямар нөхцөлд ажиллаж байгаад шууд анхаарал хандуулахгүй байгаа аж. Угтаа уурхайн гүнд ажиллаж байгаа хүн 2-2.8 хувиа төлүүлээд, энгийн оффисын ажилчид нь бусадтайгаа адил 0.8 хувь төлүүлбэл зүйд нийцэх нь. Энэ байдал нь ажил олгогчийн нийгмийн даатгалын шимтгэлийг өсгөж байгаа бас нэг хэлбэр болж буй тул мэргэжлийн кодчилол заавал байх шаардлагатай ажээ.

Олон улсын сарын дундаж цалин ба НДШ-ийн хувь хэмжээ

Энэ мэдээнд өгөх таны сэтгэгдэл?
8
ЗөвЗөв
1
ХөөрхөнХөөрхөн
1
ТэнэглэлТэнэглэл
0
ХахаХаха
0
ГайхмаарГайхмаар
0
ХарамсалтайХарамсалтай
0
БурууБуруу
Баярлалаа!

Холбоотой мэдээ

7 сэтгэгдэл

News.mn сайтад сэтгэгдэл оруулахад анхаарах зүйлс

Avatar

zochin 2021-11-08 202.21.127.136

Yooe bur uruvdchluu 1.900.000 dundaj tsalintai delhiin top ulsuudtai duitseh daargal tuldug naasan.

Avatar

news 2021-11-08 197.210.77.125

Бөөрөө мөнгөөр ​​зарах зөв газраа хайж байгаа, мөн эрүүл саруул хэвээрээ байгаа хүмүүст зориулж Fortis эмнэлэгтэй холбоо барина уу, бид таны бөөрийг 760,000 доллараар худалдаж авч байна, та санхүүгийн бэрхшээлийг даван туулсан хэвээр байна уу? Та бөөрийг 760,000 доллараар зарж, маш эрүүл хэвээрээ байх болно
[fortis.hospital.in@gmail.com]

Avatar

Зочин 2021-11-08 185.100.87.139

**** Шилдэг тавтай морилно уу секс болзоо сайт — https://mysp.ac/50fjz

Avatar

Эмч 2021-11-08 66.181.161.68

Энэ асуудлаар зарга эхлүүлэх гээд бодоод явж байсан чинь надаас ухаантай хүмүүн олж харжээ.Амжилт хүсье

Avatar

i 2021-11-08 192.82.71.148

1b403131313131310a313131313131310a0a0a0a0a1d0c1b69

Avatar

иргэн 2021-11-08 103.229.121.177

АНУ д даатгалын хураамж цалин өндөрсөх тусам коэфцентоор буурдаг. Энэ нь дундаж давхаргыг нэмэгдүүлэхтэй уялддаг. даатгалын доод хэмжээг жилээр тогтоодог. Хамгийн бага орлогыг жилийн 17000 доллароор тооцдог. НӨАТ АНУ-д 5 хувиас хэтэрдэггүй. Хотын төвийн худалдааны байгууллагууд татвар өндөр хотоос гарах алслагдах тутам татвар буурдаг. Тиймээс Ихэнх том дэлгүүрүүд салбараа хотын захын дүүрнг, дагуул хот, тосгодод барьдаг.

Avatar

Zochin 2021-11-08 66.181.170.73

Bodlogo gej eniig kheldeg. Manai mundag darga, said, gishyydiin dund tiim yum bodoj, setgekh tarkhinii chadamjtai amitan baikhgyi.

NewsMN Гар утасны хувилбар Татах
NEWS.mn

Мэдээллийн эх сурвалж