Мөнгөн тэмдэгтийн бүтцийг өөрчлөх шалтгаан, үр дүн | News.MN

Мөнгөн тэмдэгтийн бүтцийг өөрчлөх шалтгаан, үр дүн

Хуучирсан мэдээ: 2021.08.27-нд нийтлэгдсэн

Мөнгөн тэмдэгтийн бүтцийг өөрчлөх шалтгаан, үр дүн

Мөнгөн тэмдэгтийн бүтцийг өөрчлөх шалтгаан, үр дүн

1. Мөнгөн тэмдэгтийн бүтцийн өөрчлөлт гэж юу вэ?

Мөнгөн тэмдэгтийн зохистой бүтэц гэдэг нь мөнгөн дэвсгэртүүд нь төлбөрийн хэрэгслийн үүргийг гүйцэтгэхдээ хамгийн зөв зохистой хэлбэрээр оролцохыг хэлдэг ба өөрөөр хэлбэл бэлэн мөнгөний жижгээс том дэвсгэрт хүртэлх бүх нэрлэсэн дүн нь хүмүүсийн хэрэгцээ шаардлагад нийцсэн байх ёстой.

Мөнгөн тэмдэгтийн бүтцийг зохистойгоор өөрчлөх гэдэг нь олон төрлийн ойлголтуудыг багтаадаг. Тодруулбал,

  • Шинээр өндөр нэрлэсэн дүнтэй мөнгөн тэмдэгт гүйлгээнд гаргах, бага дүнтэй мөнгөн тэмдэгтийг гүйлгээнээс хасах,
  • Мөнгөний реформ хийх буюу орон хасах, зоосон мөнгийг цаасан дэвсгэртээр солих, цаасан дэвсгэртийг зоосон мөнгөөр солих,
  • Мөнгөн тэмдэгтүүдийн цувралыг шинэчлэх буюу загвар, хамгаалалтын элементүүдийг сайжруулан цоо шинэ мөнгөн тэмдэгтүүд гүйлгээнд гаргах зэрэг нь бүгд мөнгөн тэмдэгтийн бүтцийн өөрчлөлтөд хамаардаг.

2. Том дэвсгэрт гүйлгээнд гаргасан улс орнуудын жишээ

Улс орнуудын эдийн засаг тэлж хөгжихийн хэрээр мөнгөн тэмдэгтийн зохистой бүтцийг бий болгох, иргэдийнхээ эрэлт хэрэгцээг хангах зорилгоор ойролцоогоор 10 жил тутамд мөнгөн тэмдэгтийнхээ бүтцийг хянаж, шаардлагатай бол өөрчилдөг байна. Эдийн засгийн өсөлт, инфляцаас шалтгаалан мөнгөн тэмдэгтийн худалдан авах чадвар өөрчлөгдсөнөөр өндөр нэрлэсэн дүнтэй мөнгөн тэмдэгт гүйлгээнд гаргах, бага дүнтэйг гүйлгээнээс татах шаардлага үүсдэг. Дэлхийн улс орнуудын том мөнгөн дэвсгэрт гаргаж байсан хугацааны давтамжийг харвал

  • Өндөр орлого (high income)-той улс орнууд дунджаар 11 жил,
  • Бага-дунд орлогo (lower-middle income)-той орнууд 9 жил,
  • Бага орлого (low income)-той орнууд 10 жил тутамд өндөр нэрлэсэн дүнтэй мөнгөн тэмдэгт гаргадаг.

3. Мөнгөн тэмдэгтийн бүтцийг өөрчлөх нь үнэ цэнэд нөлөөтэй юу?

Мөнгөн тэмдэгтийн бүтэц өөрчлөгдөх, тэр дундаа том дүнтэй мөнгөн дэвсгэрт гүйлгээнд шинээр нэмэж гаргахад үнэ, ханшид нөлөөлөх вий гэдэг болгоомжлол түгээмэл байдаг. Гэхдээ том дүнтэй мөнгөн тэмдэгт гүйлгээнд гаргахад инфляц өсдөггүй гэдэг нь эмпирик судалгаагаар нотлогдоогүй буюу практик дээр ховор үзэгдэл байна. Тухайлбал:

  • Philip Hans Franses (2006) 59 улсын 40 жилийн хугацааны өгөгдөл дээрх судалгааны үр дүнд том дүнтэй мөнгөн тэмдэгт гаргах нь инфляцын түвшнийг нэмэгдүүлээгүй, харин урвуу хамааралтайг тогтоожээ. Өөрөөр хэлбэл, том мөнгөн дэвсгэрт нь инфляцын шалтгаан бус, харин үр дагавар болдог аж.

(Philip Hans Franses (2006) Empirical causality between bigger banknotes and inflation, Applied Economics Letters, 13:12, 751-752 ).

  • Angelini, Paulo, & Lippi, Francesco (2007) нар еврог анх гүйлгээнд оруулах үед Италид албан статистикаар илэрхийлэгдэхгүй үнийн өсөлт үүссэн эсэх талаар судалгааг хийжээ. Иргэдийн АТМ-ээс гаргаж авсан бэлэн мөнгөний тоон өгөгдөл дээр хийсэн судалгааны үр дүнд дээрх таамаглалыг баталгаажуулах үр дүн олдоогүй буюу ‘еврог гүйлгээнд оруулснаар үнийн өсөлт ажиглагдаагүй’ гэж дүгнэжээ.

(Paolo Angelini & Francesco Lippi (2007). "Did Prices Really Soar after the Euro Cash Changeover? Evidence from ATM Withdrawals," International Journal of Central Banking, International Journal of Central Banking, vol. 3(4), pages 1-22, December.)

Монгол Улсын хувьд ч 2006 онд анх 20 мянгатын дэвсгэртийг гүйлгээнд гаргах үед болгоомжлол байсан хэдий ч тухайн үед төгрөгийн үнэ цэнэд бодитоор нөлөөлөөгүй нь статистик тооноос харагддаг билээ.

 

Энэ мэдээнд өгөх таны сэтгэгдэл?
15
ТэнэглэлТэнэглэл
0
ЗөвЗөв
0
ХахаХаха
0
ХөөрхөнХөөрхөн
0
ГайхмаарГайхмаар
0
ХарамсалтайХарамсалтай
0
БурууБуруу
Баярлалаа!

Холбоотой мэдээ

10 сэтгэгдэл

News.mn сайтад сэтгэгдэл оруулахад анхаарах зүйлс

Avatar

Бурхан 2021-08-27 59.153.84.139

Одоо байгаа мөнгөн дэвсгэртээ 100д хуваагаад гарсан дүнгээр нь шинэ мөнгөө хэвлэ

Avatar

Зочин 2021-08-27 103.212.118.10

00 хасчих. Тэгвэл мөнгөн дэвсгэртүүд нь төлбөрийн хэрэгслийн үүргийг хамгийн зөв зохистой хэлбэрээр гүйцэтгэж гүйлгээнд оролцох болно.

Avatar

Зочин 2021-08-27 192.42.116.24

======== Шилдэг дотно клубт тавтай морил – – https://is.gd/f4011T

Avatar

зочин 2021-08-27 202.179.26.181

Төв банк /Монголбанк/-ны тухай хуульд "Монголбанкны үндсэн зорилт нь үндэсний мөнгөн тэмдэгт-төгрөгийн тогтвортой байдлыг хангахад оршино" гэж заажээ

Avatar

Зочин 2021-08-27 139.5.218.103

Malнууд авлига авахад амар болох учраас мөнгөн тэмдэгтээ томруулах гээд бна. Хэрэв томруулвал хуурамчаар үйлдвэрлэж эхлэнэ дэээ

Avatar

oyun 2021-08-27 202.126.88.136

3000 дэвсгэрт гарга өөр асуудал байхгуй

Avatar

зочин 2021-08-27 202.179.26.181

" Том мөнгөн дэвсгэрт нь инфляцын шалтгаан бус, харин үр дагавар болдог аж" гэдэг чинь л зөв тодорхойлолт юм уу даа. Замбараагүй, жолоогүй тавьсан үнийн хөөрөгдлийн үр дагавар юм шиг

Avatar

Зочин 2021-08-27 64.119.26.74

Өндөр хөгжилтэй оронд US, UK, EU орохгүй юу? 11 жил тутамд том мөнгөн дэвсгэрт гарч байсан бол өдийд 500$, 1000$ аль хэдийн гарчих байсан ш дээ.

Avatar

Зочин 2021-08-27 66.181.187.29

МОНГОЛ БАНКИНД ҮҮРЛЭСЭН МАН-ЫН ӨМХИЙ П И З Д А НУУД 50,000 ТӨГРӨГИЙН ДЭВСГЭРТ ХЭВЛЭЖ МӨНГӨ ИХЭЭР ХЭВЛЭЖ МОНГОЛ ТӨГРӨГИЙН ХАНШИЙГ УЛАМ УНАГАЖ ЦААС БОЛГОХ ГЭЖ УЛАЙРЧ ТАРХИ УГААХ ГЭЖ ОРОЛДОЖ БАЙГАА ЦАРАЙ НЬ. ЧААВААС

Avatar

Зса 2021-08-27 202.126.90.66

За би бусадтай адил том юм ярихгүй ээ. Том дэвсгэрт гарвал мань мэт нь үе үе ядрах л юм байна. Цалингаа хүргэж яддаг хөөн, би. Хэдэн настайчуудтайгаа 20к барьж золгодог байсан бол 100к барих л болж байна. Баячуудын хөлд ядарсанууд нь үрэгддэг хойно доо. 20.000тын дэвсгэрт задлуулж хувааж авах гэж хөлтэй л юм болдог. 100.000тыг хэцүү яа. Томчуул ямар бидний зовлонг мэдрэх биш дээ. Эцсийн дүндээ авилга аваад оймсондоо нуух хэрэггүй, улам амар болох тул томчууд баячуудад л хэрэгтэй юм.

NewsMN Гар утасны хувилбар Татах
NEWS.mn

Мэдээллийн эх сурвалж