Эгэл баатар ойн Жамсран | News.MN

Эгэл баатар ойн Жамсран

Эгэл баатар ойн Жамсран

Эгэл баатар ойн Жамсран

Сибирийн их тайгын төгсгөл Хэнтий нурууны салбар уулсын баруун хойгуур Сэлэнгэ аймгийн Шаамар, Алтанбулаг сумын нутагт 46.5 мянган га талбайг хамарсан их нарсан ой үргэлжилдэг. Элсэрхэг хөрснөөс цогцлон ургасан энэхүү ойд нарснаас өөр мод ургаагүйгээс Тужийн нарс хэмээн нэрлэжээ. Нарс байгалийнхаа жамаар 200-300 наслах чадвартай бөгөөд гурав, дөрвөн давхар байшинтай дүйцэхүйц ургаж, мөнх ногоон өнгө, өтгөн шилмүүсээрээ ойд үзэсгэлэн нэмдэг. Харамсалтай нь, Монгол орны бахархал болсон үзэсгэлэнт шилмүүст ойн цогцолбор байгалийн хуулиар бус хүмүүсийн оролцоотойгоор тужийн тал болтолоо хяргуулж байсан гашуун түүх саяхан. Харин энэ бараан явдалд цэг хатгаж, Тужийн нарсан ой дахин бүрэлдэх эхийг тавьсан гавьяатан бол Б.Жамсран юм.

Түүнийг ЗХУ-ын Ленинградын Ойн академи төгсөн ирэхэд нь Сэлэнгэ аймгийн Ойн аж ахуйд хуваарилсан бөгөөд тэр цагаас хойш 50 гаруй жилийг ойг нөхөн сэргээхийн төлөөх нөр их ажилд зүтгэжээ. Тужийн нарс их сүйдээгүй байсан ч нөхөн сэргээх ажил 1973 оноос эхэлсэн байна. Түүний дараа 1985, 1989, 1996 оны гурван удаагийн түймэрт тужийн нарс бүхлээрээ өртсөн. Харамсалтай нь, ихэнх түймэр хайхрамжгүй нэгний татсан тамхины галаас эхлээд самарчид, хулгайн анчдын тавьсан гал байжээ. Yүнээс гадна түймэрт өртсөн ойг цэвэрлэх, түлшинд хэрэглэж болно гэсэн хуулийн заалтаас болоод намар түлэх модоо бэлтгэхийн тулд хавар нь түймэр тавих явдал ч байсан гэдэг. Мөн улс орон зах зээлийн нийгэмд шилжсэнээс хойш нарснуудын ихэнх нь "хядуулж" мод бэлтгэлд Хятад руу хүртэл ачигддаг байжээ.

Ойжуулах ажлынхаа тухай Б.Жамсран “Тухайн үед би ганцаараа дийлэхээргүй болоод 1998 онд аймгийн удирдлагуудад хандахад Засаг дарга Н.Алтангэрэл дэмжсэнээр ойг нөхөн сэргээх ажил эрчимтэй эхэлсэн. Ойжуулах ажил хийж байгаа газруудыг татан оролцуулаад тухайн үед нэг мөр тайрч аваад шинээр ургуулья гэсэн санал тавьсан юм. Ингээд ойжуулах ажилд  “Бугант” групп гээд мод бэлддэг том аж ахуйг татаж оролцуулан 13 жил ноцолдож байж Тужийн нарсыг босгож ирсэн. Тужийн нарс их олон хүний хүчээр боссон юм. Үр дүнд нь асар богино хугацаанд зориудын аргаар нөхөн сэргээх шаардлагатай нийт 14.3 мянган га талбайг ойжуулж чадсан. Манай “Ой, ан төв” 7.7 мянган га талбайд 22 сая, “Бугант групп” 6.7 мянган га-д 18 сая таримал модыг улсын санд хүлээлгэн өгч байсан тайлан бий. Ойн нөхөн сэргээлтэд бид аймгийнхаа ерөнхий боловсролын сургуулийн сурагчид, ард иргэдийг өргөнөөр татан оролцуулж байсан юм. Одоо Тужийн нарс унаган төрхөндөө орсон. Энэ бол олон хүний, сэтгэл, итгэл, зүтгэл, хөдөлмөр шингэсэн юм шүү” гэлээ.

Хожим ч гэлээ нарсан ойг хамгаалах Засгийн газрын тогтоол 2002 онд гарч тужийн нарсыг байгалийн цогцолборт газрын ангиллаар улсын тусгай хамгаалалтад авчээ.

Тэрбээр Сэлэнгэ аймгийн Ойн ангийн даргаар 40 гаруй жил ажилласан. Ойг нөхөн сэргээх, унаган төрхөөр нь байлгахын төлөө амьдралаа зориулсан түүнийг “Ойн Жамсран” хэмээн нутгийнхан нь авгайлдаг. Түүнээс олон залуус үлгэр дуурайлал авч мод тарих эрхэм үйлд сэтгэл зүрхээ зориулж яваа. Тэрбээр “1960 онд Тужийн нарс үнэхээр сайхан байгальтай газар байсан юм. Би та нарт тэрхүү унаган төрхөнд оруулан үлдээлээ шүү. Тужийн нарсын таримал ойгоо хамгаалж яваарай” гэж захиж байлаа.

Монгол оронд шилмүүст үйлдвэрийн шинэст, нарст, гацуур, жодоо, хуш гэх мэтийн таван төрлийн мод ургадаг байна. Жилийн дөрвөн улиралд мөнх ногоон байдгаараа байгальдаа ч, хот суурин газарт ч, айл гэрийн хашаанд ч хамгийн сайхан үзэсгэлэнтэй тохирох мод гэнэ.Агаарын бохирдлыг бууруулж, дуу чимээг дарж, хорт хийг багасгадаг чухал ач холбогдолтой ногоон байгууламжийг хот суурин газруудад байгуулах, нэмэгдүүлэх нь туйлын чухал байгаа билээ. Гэр хорооллын айл бүхэн хашаандаа мод тарьж, айлын хашааны газрыг чөлөөлж өндөр барилга барьдаг бус мод тарьж, зүлэгжүүлвэл бидний амьдрах орчин эрүүл, цэвэр тохитой болно.

Нэг мод таривал нэг насны буян, хоёр мод таривал хойд насны буян гэдэг. Нэг мод хоногт 180 л хүчилтөрөгч ялгаруулж, агаарыг хүчилтөрөгчөөр баяжуулдаг бол нэг га ой нь жилд 40-100 тн тоосыг өөртөө барьж, 18-20 сая метр куб агаарыг цэвэрлэдэг гайхалтай шидтэй. Монгол орны хамгийн хөгшин мод нь Завхан аймгийн Их уул суманд байдаг бөгөөд аварга шинэс нь 700 гаруй жилийн настай аж.

Энэ мэдээнд өгөх таны сэтгэгдэл?
46
ЗөвЗөв
4
ХөөрхөнХөөрхөн
1
ХахаХаха
1
БурууБуруу
0
ГайхмаарГайхмаар
0
ХарамсалтайХарамсалтай
0
ТэнэглэлТэнэглэл
Баярлалаа!

21 сэтгэгдэл

News.mn сайтад сэтгэгдэл оруулахад анхаарах зүйлс

Avatar

Зочин 2021-04-14 202.179.24.182

Үүл аа Баатраа энэ жинхэнэ баатарт өгчихөө

Avatar

Зочин 2021-04-14 66.181.184.119

Жамсран гуай бол жинхэнэ гавъяатай хүн юм. Урт удаан наслаж, улам ихийг бүтээх болтугай.

Avatar

Иргэн 2021-04-14 66.181.161.104

Ерөнхийлөгчөөс илүү улс эх орондоо хэрэгтэй бүтээн байгуулалт хийж ээ. Баяр хүргэе бахархы

Avatar

ЗОЧИН 2021-04-14 202.21.126.30

Ичмээр хүмүүст өгдөг нэр төр хөөцөлдөх, тал засах хэрэгсэл болсон гавъяатын тэмдгээ энэ хүнд өгсөн болов уу

Avatar

САЙХАН МЭДЭЭ 2021-04-14 202.179.26.14

ГАЙХАМШИГ . …

Avatar

Зочин 2021-04-14 203.91.118.150

Буянтай хүн бэ. Урт удаан насалж, улам их буянтай ажил хийгээрэй.

Avatar

Зочин 2021-04-14 202.126.88.214

Хөдөлмөрийн баатар

Avatar

Зочин 2021-04-14 66.181.161.69

Намайг 1979-1983 онд Сэлэнгэ аймагт ажиллаж байхад аймгийн Ойн АА дарга байсан Жамсран гуай мөн шив дээ? Огт хөгшрөөгүй, хэвээр байна шдээ? Цэвэр агаарт байнга хөдөлж байдаг учраас тэр байх даа?

Avatar

Зочин 2021-04-14 108.29.173.18

Hudulmuriin baatar bh hun bna Tand bayarlalaa Baharhaj bna

Avatar

Зочин 2021-04-14 66.181.161.92

Okok

Avatar

Зочин 2021-04-14 59.153.115.108

Энэ хүний бүтээсэн сайхан ажлаас олон хүн үлгэр дуурайлал авсан бхдаа, цөлжөөд байгаа газруудаа ойжуулмаар байна. Сайхан нийтлэл оруулж өгсөнд баярлалаа

Avatar

Үзэл санаа 2021-04-14 202.55.188.102

Ene hunii chin setgel, uigagui zutgel, tuushtai, hudulmuch zan chanaraaraar mash ih baharhaj talarhaj bn. Jamsran guaid eruul enh sain saihan buhniig husen eruue. Baigaliin bayalag homsdold orj baigaa tsag uyed Mongolchuudiin sain saihan amidraliin tuluu baiguulsan gaviyatai ene hunii hicheel zutgel, nur ih hudulmuriig unelj hudulmuriin baatar tsol olgoh tal deer holbogdoh baiguullaguud ni sanaachlaga gargaarai. Hamtarch ajillasan buh humuust ni bayar hurgie. Ta nar sain uilsed negdej chadsan

Avatar

Зочин 2021-04-14 202.126.89.225

Жамсран гуай ойдоо шнэн сэтгэлтэй хүн дээ. БО-ны гавьяат ажилтан шүү

Avatar

Zocnin 2021-04-14 68.145.61.75

Gawyat awahaar hun dee Yumiig unen setgeleesee hiideg hodolmorcn ex oroncn hun dee

Avatar

Зочин 2021-04-14 202.131.236.170

Маш том үйлс бүтээжээ. Тужийн нарсыг сэргээхэд оролцсон хүн бүрт эрүүл энх, сайн сайхныг хүсье. Буян нь дэлгэрч байг.

Avatar

Уншигч 2021-04-14 64.119.26.147

Жамсран даргад эрүүл энхийг хүсэн ерөае. Их юм хиисэн тужийн нарсанд .

Avatar

Зочин 2021-04-14 202.9.40.139

Элбэгдоржийн "news.mn" сайт дандаа ард түмнийг талцуулсан улс төржсөн, МАН-ыг гутаасан хэрүүлийн чанартай юс бичдэг. Харин энэ удаа хүмүүст хэрэгтэй гэгээлэг сайхан зүйл нийтэлсэн байна. хааяа тэгэж улс орон ард түмэндээ хэрэгтэй мэдээллийг нийтэлж баймаар даа

Avatar

Зочин 2021-04-14 202.126.90.27

lal ar mini bitgii ene siteruu orj bai

Avatar

Зочин 2021-04-14 202.9.40.139

Энэ хүний хөдөлмөрийг нь төр хэрхэн үнэлсэн юм болдоо. Ажилсаг хөдөлмөр ч эх орныхоо төлөө өөрсдийгөө золиосолж чаддаг ахмад үеэрээ бахархаж байна. Танд эрүүл энх аз жарглыг хүсэн ерөөе

Avatar

Зочин 2021-04-14 64.119.24.238

Бахархаж, баярлаж байна. Өөрийн туршлагаа шингээсэн ном, гарын авлага гаргавал бас нэг буян болох биз ээ. Ой, зусланг түймрээс хамгаалах ө.х түймрийг тархаахгүй байлгах аюулгүйн зурвас (шороон) гаргаж байвал ямар вэ

Avatar

Зочин 2021-04-14 192.82.69.33

Хөдөлмөрийн баатар гэж хийж бүтээсэн, харагдах зүйлтэй ийм хүнийг хэлдэг байхаа. Үнэхээр чин сэтгэлээсээ бахархаж байна.

NewsMN Гар утасны хувилбар Татах
NEWS.mn

Мэдээллийн эх сурвалж