"Хүүхэд яагаад алдаж болохгүй гэж, онц сурах албагүй" | News.MN

"Хүүхэд яагаад алдаж болохгүй гэж, онц сурах албагүй"

"Хүүхэд яагаад алдаж болохгүй гэж, онц сурах албагүй"

"Хүүхэд яагаад алдаж болохгүй гэж, онц сурах албагүй"

Хөл хорины үед хүүхдийн сэтгэл зүй хямрах эрсдэлтэй байгаа талаар сэтгэл зүйчид хэлж буй. Тиймээс энэ удаа хүүхдийн сэтгэл зүйч Г.Хулантай ярилцлаа. Тэрбээр “Та хүүхдэдээ зориулан өдрийн турш юу хийх төлөвлөгөөг нь гаргаснаар стрессийг нь тайлж чадна. Хамгийн гол нь эцэг, эхчүүд хүүхэдтэйгээ ярилцах нь маш чухал” гэдгийг онцолсон юм.


 -“Сургуульдаа явахгүй болохоор ангийнхаа найзуудтай уулзаж чадахгүй, гэрт уйтгартай байна” хэмээн хоёрдугаар ангийн сурагч хүү ярив. Энэ хүү шиг олон мянган хүүхэд хөл хорионд орсноос уйдах, ганцаардах, уурлах боллоо. Стрессийг нь яаж тайлах вэ. Хүүхдүүд сэтгэл тавгүй байгаагаа хэрхэн илэрхийлдэг вэ?

-Хүүхдүүдийн хувьд хөл хорионы улмаас нийгмийн харилцаанд орж чадахгүй, хөдөлгөөн нь хоригдох болсон. Тэд өмнө нь найзуудтайгаа асуудлаа ярилцаж, гадуур чөлөөтэй гарч, ордог байсан бол гэртээ удаан байгаад ирэхээр стресстэж эхэлдэг. Өөрөөр хэлбэл, тодорхой бус нөхцөл байдал хүүхдийн сэтгэл зүйд түгшүүрийг бий болгодог. Тиймээс хүүхдүүд хөл хорионд орсноор айж, түгшиж байна. Жишээлбэл, бага насны хүүхдүүд уйлагнах, муухай ааш гаргах, үгэнд орохгүй байх зэргээр аав, ээжийгээ бухимдуулж эхэлдэг. Харин эцэг, эх нь энэ үйлдлийг нь ойлгоогүйгээс “Энэ хүүхэд яахаараа ингэдэг байна” гээд загнах, уурлах, зарим тохиолдолд гар хүрснээр улам стресстүүлдэг. Ялангуяа өсвөр насны хүүхдүүдэд хөл хорионы үе их хүндээр тусч байгаа. Аав, ээж нь “Чи өдий том болчихоод ингэж болохгүй” гээд л загнадаг.

Мөн дээрээс нь аав, ээж нь гэрээсээ цахимаар ажиллаж байгаа тохиолдолд тухайн гэр бүлийн гишүүдийн стресс нэмэгддэг. Учир нь, эцэг, эхчүүд гэрээсээ ажлаа хийхийн хажуугаар хүүхдээ хооллож, хичээлийг нь хийлгэх цаг зав гарган, анхаарал хандуулах шаардлагатай болж байна. Яг бодит байдал дээр супер ажилчин, ээж, аав болох нөхцөл шаардаж байгаа нь бухимдал үүсэхэд нөлөөлж байна.

-Тэгвэл энэ үед эцэг, эхчүүд хүүхэдтэйгээ яаж харилцах ёстой юм бэ?

-Хөл хориотой холбоотойгоор хүүхдийнхээ сэтгэл түгшүүрийг багасгах нь чухал. Ингэхдээ та хүүхдээ тогтмол өдрийн дадал хэвшилтэй байлгах хэрэгтэй. Өглөө босоод шүдээ угааж, гэр цэвэрлэхэд тусалж, хамтдаа ном уншиж, хичээлээ хийж, тоглож наадна гэж төлөвлөснөөр түгшүүрийг нь багасгадаг. Хүүхдүүдийн хувьд муухай ааш гаргаж, стресстэж  байгаа нь түгшүүртэй холбоотой. Одоо ямар ч бага насны хүүхдүүдээс асуухаар “Гадуур Covid-19 вирус байгаа учраас явж болохгүй. Амны хаалт зүүх хэрэгтэй” гэдгийг мэддэг болсон байна. Тиймээс өдрийн турш юу хийх төлөвлөгөөг гаргаснаар хүүхдийн түгшүүртэй байдал, стрессийг бууруулж чадна.

Үүнээс гадна эцэг, эхчүүд хүүхдүүдтэйгээ ярилцах нь маш чухал. Хүүхэд аав, ээждээ өөрт тулгамдаж буй асуудлаа хэлж ярих гэхээр асуудал гэж авч үздэггүй. Харин ч тэднийг үл ойшоож, загнах тохиолдол бий. Гэтэл тухайн хүүхдийн хувьд тэр нь маш том асуудал байдаг учраас хүүхдийнхээ өнцгөөс харж, асуудлыг нь шийдэхэд туслах хэрэгтэй.

-Хөл хорионд орсноор хүүхдүүд эрт босох, шүдээ угаах, гар нүүрээ угаах, өөрийгөө хичээлдээ бэлтгэх гэх мэт өмнөх дадал хэвшлээ мартаж, хэт назгайрч байна. Сургууль, цэцэрлэгтээ явж эхлэхэд энэ нь сөргөөр нөлөөлөх үү?

-Хөл хорионы үеийн стресс, бухимдал ирээдүйд хүүхдийн сэтгэл зүйд хэрхэн нөлөөлөхийг урьдчилан хэлэхэд хэцүү. Хүүхэд бүрт энэ байдал харилцан адилгүй тусч байгаа. Хүн бүр аливаа асуудлыг даван туулахдаа харилцан адилгүй туулдаг шүү дээ. Зарим хүүхдүүдийн хувьд хөл хорионы үе давуу тал болж, онлайнаар өөрийгөө хөгжүүлэх боломж бүрдсэн байж болно. Зарим нь хичээлээ хийхэд хүндрэлтэй, найз нөхөдгүй, гэр бүлийнхэнтэйгээ таарамжгүй байхыг үгүйсгэхгүй.

Тиймээс эцэг, эхчүүд Улсын онцгой комиссын шийдвэрээр сургууль, цэцэрлэгийн үйл ажиллагааг эхлүүлнэ гэвэл тухайн өдрөөс л бэлдэх хэрэгтэй. Ингэхдээ хүүхдээ сургууль, цэцэрлэгт явдаг шигээ дор хаяж 14 хоног дадал хэвшилд нь оруулна гэсэн үг. Тэгж чадвал  таны хүүхэд сургууль, цэцэрлэгтээ явж эхлэхэд ямар нэгэн хүндрэл бэрхшээл гарахгүй. Харин гэнэт л нэг өглөө эрт босч, хичээлдээ яваарай гэвэл эцэг, эх болон хүүхдүүдийн хооронд үл ойлголцол үүсч эхэлнэ. Энэ аргыг хүүхдийг анх удаа цэцэрлэгт явуулахдаа хэрэгжүүлж, сэтгэл зүйг нь бэлддэг юм.

-Бас нэг том асуудал бол теле хичээл хийлгэх. Эцэг, эхчүүд хүүхдийнхээ хичээлийг хийлгэхдээ юун дээр анхаарах нь чухал вэ?

-Эцэг, эх болон хүүхдүүдийн хувьд анх удаа хөл хорионд орж, теле хичээл үзэж байгаа. Хэн хэнд нь шинэ орчин, нөхцөл байдал үүссэн. Хүүхдүүдийн хувьд богино хугацаанд асар хурдтайгаар цахим хичээл хийх шаардлагатай болсон. Зарим хүүхдүүд нь юмыг хурдан хүлээж аваад ойлгодог бол зарим нь хичээлээ үзэж ч амждаггүй. Тэр тусмаа бага ангийн сурагчид бүх зүйлийг эхнээс нь үзэж, сурч байгаа учраас удаан, ойлгож хийх шаардлагатай.  Харин тэрийг аав, ээж нь ойлгодоггүй. Хүүхдээ “Ямар удаан юм бэ”, “Хэзээ хичээлээ хийж дуусах юм бэ” гээд л загнадаг.

Эцэг, эхчүүдийн хувьд хичээлээ хурдан л хийж байвал мундаг гэж буруу боддог. Харин хүүхэд тэр хэмжээнд хүрэхгүй болохоор уурлаж, загнаж эхэлдэг. Гэтэл хүүхдэд тухайн хичээлээ ойлгож буруу, зөв ч хамаагүй удаан суугаад хийж дуусгах нь чухал. Хүүхдээ алдаа гаргалаа гэж загнадаг.

Гэтэл яагаад хүүхэд алдаж болохгүй гэж. Заавал бүгдийг алдаагүй хийж, онц авах ёсгүй шүү дээ. Хүүхэд алдаагаа залруулснаар тухайн хичээлээ ойлгож, сонирхолтой болж эхэлдэг. Хичээлээ эхэндээ удаан хийж байгаад хэсэгхэн хугацааны дараа хурдан хийдэг болно. Аав, ээжүүдийн хамгийн том алдаа бол анхнаасаа бүгдийг мэддэг байсан юм шиг хүүхэдтэйгээ харилцдаг. Гэтэл хүүхэд анх удаа тэр бодлогыг бодож, бичиж сурч байгааг бодолцож үзэх хэрэгтэй.

-Хүүхэд хичээлээ ойлгохгүй байх үед нь загнах болон бусадтай харьцуулж зэмлэх нь хүүхдэд ямар нөлөө үзүүлж болох вэ?

-Зарим аав, ээж хүүхдийг загнаж хичээл хийлгэвэл сайн ойлгодог гэж боддог. Гэтэл хүнд их , бага, дунд тархи гэж бий. Их тархи нь оюун ухааны тархи бол хүүхдийг загнахаар сэтгэл хөдлөлийн тархи нь илүү ажиллаж эхэлдэг. Үүний улмаас өөр зүйл бодож чаддаггүй.

Хүүхэд хичээлээ тайван ярилцаж, ойлгож хийх нь чухал. Эсрэгээрээ хүүхдээ загнаж, гар хүрэх юм бол “Хичээл хийх муухай зүйл. Тэнэг мангараар дууддаг” гэдэг ойлголтыг бий болгодог. Ирээдүйд их дээд сургуульд суралцаж, өөрийгөө хөгжүүлэх дургүй болгох сөрөг нөлөөтэй.

-Хүүхдийнхээ сэтгэл зүйг ямар байгааг мэдэхийн тулд эцэг, эхчүүд юу хийвэл хүүхдээ сайн ойлгож чадах вэ?

-Хүүхдэдээ тохирсон өдрийн дэглэм гаргаж, хүүхэдтэйгээ сайн ярилцахаас гадна өөрийгөө тайвшруулж, хөгжүүлэх арга замыг нь хэлж өгөх хэрэгтэй. Жишээлбэл, хөгжим сонсч, бүжиг, дасгал хөдөлгөөн хамтдаа хийвэл гэр бүлдээ хөгжилтэй уур амьсгал бүрдүүлж, стресс тайлагддаг. Мөн таны хүүхэд зураг зурж, баримлын шавраар юм хийх, цаасаар наамал хийх сонирхолтой бол хийлгэж болно.

Сүүлийн үед эцэг, эхчүүд хүүхэдтэйгээ ярилцахаасаа илүүтэй шууд гар утсаа өгчихдөг. Тэр мөчид ямар ч асуудалгүй, хийх ажлаа хийгээд сайхан байна. Гэтэл хүүхэд нойрондоо муудах, ааш зан өөрчлөгдөх, байнга уурлаж уцаарлах байдал ажиглагдаж эхэлнэ. Эцэг, эхчүүд ийм нөхцөл байдлыг өөрсдөө үүсгэдэг. Гэртээ бяцхан дүрэм журам баримталж, хүүхдийнхээ хийж болох, болохгүй зүйлд хязгаар тогтоох хэрэгтэй. Аав, ээж нь чамд хайртай учраас ийм зүйл хийж байгаа гэдгийг ойлгуул.

Хүүхдээ маш ихээр хайрлан өсгөх хэрэгтэй. Таны хүүхэд аав, ээжийн хайранд дунд өсвөл бусад хүмүүсийг хайрлаж, энэрэнгүй хандаж чадна. Монголчууд “Хайр нь дотроо хал нь гаднаа” гэдэг. Хүмүүс тэр үгийг ойлгохдоо хүүхдээ эрхлүүлэхгүй загнах ёстой гэж ойлгодог. Гэтэл хүүхдээ эрхлүүлж тэвэрч, хайрлан үнс. Магадгүй хүүхэд их хэмжээгээр чихэр идэх гээд байвал өдөрт  таван чихэр л идэх ёстой гэж хязгаарлаж өгөх хэрэгтэй. Хүүхдэдээ хайртай болохоор ямар нэгэн хязгаарыг тогтоож өгнө гэсэн үг.

-Хөл хорионы үед ямар хүмүүс сэтгэл зүйн зөвлөгөө авахыг хүсч байна вэ?

-Ер нь сүүлийн үед хүмүүс “Мэргэжлийн сэтгэл зүйчээс зөвлөгөө авья” гэж ханддаг болсон. Тэр тусмаа хөл хорионы үеэр өсвөр насны хүүхдүүд болон хосын харилцааны талаар зөвлөгөө авахаар хандаж байна. Миний хувьд зөвхөн хүүхдэд сэтгэл зүйн зөвлөгөө өгдөг учраас мэргэжлийн байгууллагын сэтгэл зүйн зөвлөгөө өгдөг байгууллагатай холбож өгдөг. Ер нь энэ чиглэлээр үйл ажиллагаа явуулдаг сэтгэл зүйн төвийн үйлчилгээний талаар мэдээлэл хомс байдаг.

 

 

 

Энэ мэдээнд өгөх таны сэтгэгдэл?
13
ЗөвЗөв
1
ХахаХаха
0
ХөөрхөнХөөрхөн
0
ГайхмаарГайхмаар
0
ХарамсалтайХарамсалтай
0
ТэнэглэлТэнэглэл
0
БурууБуруу
Баярлалаа!

Холбоотой мэдээ

12 сэтгэгдэл

News.mn сайтад сэтгэгдэл оруулахад анхаарах зүйлс

Avatar

Зочин 2021-03-01 103.26.193.85

Эрхээ эдлээд_ биеэ дайчлахаас залхуураад сайн сурахгүй байж болно. Түүнийхээ хариуд бүх л амьдарлынхаа туршид зөөлнөөр хэлбэл сайхан амьдрахгүй…Ийм болгох зорилго байхыг бас үгүйсгэхгүй.

Avatar

А 2021-03-01 66.181.161.32

Тийм шүү.

Avatar

Zochin 2021-03-01 64.119.27.202

Чи ингэж хуухдуудийг муу зуйлд уриалж брлохгуй шуу тэнэг сэтгэл зуйч уу

Avatar

Зочин 2021-03-01 202.9.46.88

тийшд, шууд утгаар нь ойлгодог мангарууд бас л эвгүй эвгүй. Хүүхдийг багаас нь манлайлагч лидер байж өсгөх хэрэгтэй. бүр сагсны тэмцээн зохиолоо гэж бодоход хамгийн бүтэлгүй хүүхдийг хүртэл чи бол хамгийн шилдэг тоглогч байж чадааагүй ч чи хамгийн хурдан гүйдэг тоглогч байж чадлаа гэх мэтээр урамшуулах нь уг нь багш нарын үүрэг юмаа. Манай монголын багш нар аягүй хөлдүү. онц сурдаг хэддээ аягүй хайртай бусдыг нь үздэггүй Ийм байж болохгүй ээ эрхэм багш нар аа. Хамгийн бүтэлгүй авъяасгүй нөхдийг

Avatar

Зочин 2021-03-01 202.9.46.88

ч бас анги хамт олных нь дунд үгийн сайхнаар урамшуулж хөөрхөн нэр цол оноогоод өгчих хэрэгтэй. Гэртээ гэхээсээ илүү хүүхэд анги хамт олон найз нөхдийнхөө дунд өөртөө итгэх итгэлийг илүү олж авдаг. Тэгэхээр бидний хүүхдийн шийдвэрлэх гол хүмүүжлийг багш нар олгож байгаа юмаа. Тэд илүү ухаантай эерэг байгаасай гэж ээж би хүснэм

Avatar

Зочин 2021-03-01 202.131.225.197

setgel zuichtei haritsah soyol mud suuhgui ee bitgii zalaad bai

Avatar

Зочин 2021-03-01 202.131.225.197

kkk hamag yumaa yaridag ulsuud mun uu manaihan? kkk

Avatar

Зочин 2021-03-01 192.82.68.137

Аль болох оновчтой мэдлэгийг хурдан хугацаанд сурах тал дээр анхаарч боловсролын бодлогоо тов тодрхой болговол зүйтэй байх. Мөн эрэгтэй хүүхдүүдийг илүү дэмжиж дээд боловролтой болгох талаар түлхүү анхаарахгүй бол нийгэм ирээдүй маань архичид бутач хүүхдүүд их болж монголын ирээдүйд сайн биш болно. Нилээд хэдэн жил эмэгтэй хүүхдүүдээ дэмжсэн эрэгтэй хүүхдүүд боловсрол тал дээр хоцрогдсон бдалтай харагддаг.

Avatar

МӨӨГИЙ 2021-03-01 103.43.76.82

ЕРӨНХИЙ БОЛОВСРОЛЫН АМАРХАН ХИЧЭЭЛИЙГ ОЙЛГОХГҮЙ ИХЭНХ ХИЧЭЭЛДЭЭ МУУ СУРЧ БАЙГАА ХҮҮХЭД ТЭНЭГ МАНГАР Л ГЭСЭН ҮГ ТЭРИЙГ ӨМӨӨРӨӨД БАЙГАА ЭХ ЭЦЭГ ӨӨӨРСДӨӨ Ч МУУ СУРЧ БАЙСАН ҮР ХҮҮХЭД НЬ Ч МУУ СУРЛАГТАН БАЙГАА НЬ БАТАЛГААТАЙ? ТООНДОО МУУ ХҮНИЙГ НЯ-БО БОЛГОВОЛ ӨРӨНД ОРООД ШОРОНД ОРНО, ХИМИ ФИЗИКДЭЭ МУУ ХҮҮХДИЙГ ЭМЧ БОЛГОВОЛ ХҮН АЛНАА ГЭСЭН ҮГ ГЭХДЭЭ ХАР АЖИЛ ХИЙГЭЭД САЙХАН АМЬДАРЧ БОЛНОО ХӨӨРХИЙ

Avatar

Зочин 2021-03-01 64.119.17.200

Монголчууд хүүхдээ хэт эрх хэтэрхий нялзрай сул дорой болгохгүй л гэж Хайр нь дотроо хал нь гаднаа гэж сургадаг шдээ тэр чинь өдөр бүр загнаад бай гэсэн үг ч биш энэ авгай өөрөө дутуу ойлгож мушгиж тайлбарлаж болохгүйээ

Avatar

Зочин 2021-03-01 66.181.164.175

Хүүхэд бүр тоо болон бусад хичээлд онцгой сайн сурах албагүй эрүүл чийрэг байгаль орчинтой зөв харьцдаг зөв хандлагатай болох л чухал

Avatar

ххх 2021-03-01 202.21.97.30

ерөнхий боловсролын сургуульд заалгасан хичээлийн ДҮНГ ХҮҮХЭД ӨӨРИЙН БИЕ ДЭЭР 40 ХҮРЭХ НАСАНДАА АМЬДРАЛААРАА ХАРУУЛДАГ. жишээлбэл биеийн тамирийн хичээл байна. Манайхан үүнийг гол биш гэж үздэг. ГЭТЭЛ ЭНЭ ХИЧЭЭЛЭЭР ХҮҮХДИЙГ БИЕЭ СОЁЛТОЙ АВЧ ЯВАХАД СУРГАДАГ хичээл. Энэ хичээлдээ сайн байсан хүүхэд ЗӨВ АМЬСГАЛЖ, ЗӨВ АЛХАЖ, ХӨДӨЛГӨӨНИЙ ЭВСЭЛТЭЙ БОЛЖ, БИЕЭ ЭРҮҮЛ БАЙЛГАЖ АМЬДРАХ ХЭВШИЛТЭЙ БОЛСОН БАЙДАГ. Уран зохиолын хичээл байна. Манайхан бас л хасчихаад л гээд л үзээд байдаг хичээл? гээд яривал…

NewsMN Гар утасны хувилбар Татах
NEWS.mn

Мэдээллийн эх сурвалж