Тахлын үеийн улс төрийн манлайлал | News.MN

Тахлын үеийн улс төрийн манлайлал

Тахлын үеийн улс төрийн манлайлал

Тахлын үеийн улс төрийн манлайлал

Өнөөдрийн байдлаар цар тахалд 65 сая хүн өртөж, 1.5 сая орчим нь нас бараад байгаа нь дэлхийн II дайнаас хойшхи хамгийн том гамшигт зүй ёсоор тооцогдоно. Цаашид хэр удаан үргэлжлэхийг хэн ч баттай мэдэхгүй. Олон улсын харилцаа, эдийн засаг, соёлд нөлөөлсөнтэй нэгэн адилаар Ковид19 нь улс төрийн манлайлал, сонгуульд ч хүчтэй өөрчлөлтийг авчирч байна.

Тахлын үеийн улс төрийн манлайлал ямар байх ёстой, сайн муу кэйсүүд юу байгаа талаар улс төр судлаачид, аналитикууд олон хувилбарыг дэвшүүлж байгаа. Пандемиктэй холбоотой улс орнуудад төсвийн үргүй зардал нэмэгдэх, хүний эрх, иргэний эрх чөлөөнд халдах, хуулиар дарангуйлах сөрөг үзэгдэл нэмэгдсэн байна.   Дэлхий нийтээрээ популизмаас залхах, иргэдийн улс төрийн оролцоо нэмэгдэх, сонгуулийн ирц эсрэгээрээ сайжрах эерэг хандлагууд ч ажиглагджээ. Цар тахал улс төрийн сонгуульд нөлөөлж буйн хамгийн тод жишээ нь өнгөрдөг АНУ-ын сонгууль. Трампын үед АНУ-ын эдийн засаг сайжирсан боловч цар тахалтай олигтой тэмцээгүй 230.000 илүү хүнээ алдсан, мэтгэлцээнийхээ үеэр энэ сэдвийг үл тоосон гэх шалтгаанаар сонгогчдынх нь 17 орчим түүнээс “урважээ”.

Тахлын үеийн улс төрийн манлайлал нь уламжлалт стратегээс илүү прагматик, харизм шаардсан, залуу улстөрчдөд боломж олгож байгаа онцлогтой гэнэ. Улс орны лидерүүд нэгд, эрдслийг яаралтай бууруулж хянах, хоёрт, иргэддээ замын зургаа тодорхой танилцуулах, гуравт, итгэл үнэмшил өгч үндэстнээ нэгтгэх гэсэн ерөнхий гурван характер бүхий манлайлал үзүүлж байна. Тахлын үеийн Монголын эрх баригчдын  улс төрийн манлайлал ямар байгааг энэ гурван стратеги дээр тавиад үзэхэд бидний лидерүүд ямархуу доод түвшнийх вэ гэдэг нь тодорно.

Эрсдлийг бууруулж хяналтанд авах 

Цар тахлын үеийн стратегид богино хугацаанд маш хатуу арга хэмжээ авч, бүх хөдөлгөөнийг гацааж өвчний тархалтыг зогсоогоод, дараа нь эрсдлийг үнэлээд цогц арга хэмжээ авах юм гэдэг нь бүгдэд тодорхой. Хагас сар хүртэл хатуу арга хэмжээ авахдаа улс төрийн лидерүүд нь дэргэдээ эдийн засаг, эрүүл мэнд, онцгой байдал, хүчний байгууллагууд, нийгэм соёлын мэргэжилтнүүдийн үндэсний баг үүсгэж шийдвэр гаргаж байна. Covid-19-ийн үеийн сайн жишээ болж гайхагдаад буй Шинэ Зеландын эмэгтэй ерөнхий сайд баг гэхэд 11.000 ажлын байр шинээр буй болгох, ЖДҮ-г дэмжих, дэд бүтцэд хөрөнгө оруулах, экспортонд онцгой анхаарах замаар иргэдийнхээ өмнө ирэх эрсдлийг бууруулна гэжээ. Юун 10 сар хорьж хорьж дотроо алдах.

У.Хүрэлсүх бол Үндсэн хуулийн өөрчлөлтийн дараа харьцангуй их эрх мэдэл олж авсан Монголын анхны Ерөнхий сайд юм. Мөн цар тахлын үед улс төрийн манлайллаас зугтаж Шадар сайддаа хариуцлагаа үүрүүлсэн анхны Ерөнхий сайд. Шадар сайдын тэргүүлсэн Улсын онцгой комисс нь үндэсний баг бүрдүүлэхийн оронд хуулийн хүрээндээ төрийн албаныхны цуглуулга хийсэн учраас асуудлыг цогцоор нь харж чадахгүй л явна. УОК, НОК хоёр нь 10 сар ажиллахдаа эрх үүргийн хувьд ямар заагтай, хариуцлагыг хэн хүлээх, хэн манлайлж эцсийн шийдвэрийг гаргах нь иргэдэд тодорхойгүй мөртлөө бүгдээрээ цэргийн цол зүүж, десант хувцас оюулаад өмсч зурагтаар иргэдээ загнах дуртай. Өнөөдөр л гэхэд иргэдийг автобусаар хүчээр зорчуулсан шийдвэрт хэн хариуцлага хүлээх вэ гэхээр “олдохгүй" л байна.

УОК пандемикийг зөвхөн өвчний хүрээнд харж, захиргааны аргаар хумих гэж оролдохдоо ч зохион байгуулалтын алдаа гаргаж өвчтэй эрүүл хүмүүсийг хольж голомт үүсгэчихсэн, нийтийн тээвэрт цөөхөн цагуудад өвлийн хүйтнээр чихэж лонхон хүзүү буюу bottleneck үүсгэж бөөгнүүлдэг жишээтэй. Хариуцлага хүлээх хүн байхгүй учраас шийдвэрүүд нь парламентын гишүүд болон сошиал орчноос нэн хамааралтай. Хатуу хөл хориотой гэвч иргэдийн урсгал хэвээр. Үндсэн шалтгаан нь Засгийн газрын тэргүүн нь нуугдчихсан, үндэсний баг бүрдээгүй.

Иргэддээ замын зургаа тодорхой танилцуулах

 Монголд цар тахлын үеэр иргэдийг хамгийн ихээр бухимдуулж, талцуулж буй зүйл нь УОК-оос гарч буй шийдвэрүүдийн ойлгомжгүй байдал, 10 сарын турш иргэддээ замын зургаа гаргасан бодлогоо танилцуулаагүй байгаа асуудал юм. Бусад орны удирдагчдын баримталж буй гол стратеги нь хэзээ, хэр хугацаанд, ямар бодлогуудыг шат дараалалтай хэрэгжүүлж өвчнийг хэдэн хувиар бууруулахаа ил тодорхой зарлах. Иргэдийнх нь хувьд ч хувийн амьдрал, эрүүл мэнд, бизнесийн харилцаагаа тэр ил тод зарласан бодлогод зохицуулж өртөг багатай Ковидийг даван туулж байна.

Манайд бол эрх баригчдын Ковидтой тэмцэх замын зураг нь аль улс ковидыг хамгийн бага дотроо алдаж буй вэ гэсэн ямар нэгэн “уралдаанд” үндэстнээрээ амжилтаа бататгах л бололтой. Учир нь, дээд даргаасаа доошлоод хурган дарга нар хүртэл энэ амжилтаа хэрхэн бататгах тухай бахархам түүхээр хэвлэлийн хурал, нэвтрүүлэгээ  эхэлнэ дээ. УОК-ийн хэвлэлийн хурал дээр SBN телевизийн сурвалжлагч “дахин сунгаж буй 10 хоногтоо яг ямар ажлууд хийх вэ” гэж асуухад сайд нарын хариулт нь хүн залхмаар урт нуршуугаар ер нь сайжруулна, нэмэгдүүлнэ гэсэн нөгөө бөөрөнхий хариулт. Нарийн тоо тооцоо, зохион байгуулалт байхгүй. Наад захын жишээ нь Засгийн газраас Ковид19-ийн тархалтын үеэр авч хэрэгжүүлнэ хэмээн зарласан 23 ажлын 11 нь зүгээр л Засгийн өдөр тутмын дотоод ажлууд байх жишээтэй. Дэлхийн ихэнх удирдагчид цар тахлын эсрэг дунджаар 5 ажил хийнэ хэмээн зарлаж байхад Монголын удирдагчид 23 ажил хийнэ хэмээн зарладаг. Пи-арт илүү ач холбогдол өгч байна.

Иргэд нь хэдэн хоногийн нөөцөөр мах, гурилаа бүрдүүлэх нь тодорхой мэдэхгүйгээс шоконд орсоноор олон зуун хүн хавьтал үүсгэж махны оочерт тэврэлдэх, хүчит шонхроос ИМартад хүртэл овоорч хамаг мөнгөөрөө хүнсээ бэлдэх жишээтэй. Компаниуд нь хэзээ ажлаа эхэлж болох, ямар салбар хэдийд нээхээ мэдэхгүй дэмий л хохирлоо тоолж суух. Бид УОК-оос биелэшгүй зүйл хүсээгүй. Коронаг ч Монголд нам устгаад өг гэхгүй. Дэлхий дийлэхгүй байна. Ганцхан ямар төлөвлөгөөтэй байгаа юм, карантины хэд хоногт ямар ажлууд хийх юм, хэд хоногт голомтуудаа бүрэн хянаж дуусна гэж тооцож ажиллаж байгаагаа ядаж ил тод зарлаач. Эсвэл бодлого байхгүй гэдгээ хүлээн зөвшөөрөөд чаддаг хүмүүст нь ажлаа өгөөч Я.Содбаатар сайдаа. Бид ажил, амьдралаа уялдуулах шаардлагатай байна. Ингэж л нерв, хохирол багатай даван туулна.

Итгэл үнэмшил өгч үндэстнээ нэгтгэх

Нийтийг хамарсан дайн, байгалийн гамшиг, халдварт өвчний үед улс төрийн удирдагчдын хийх ёстой, хийдэг хамгийн гол ажил бол иргэддээ аюулыг сөрөх, даван туулах итгэл үнэмшил, урам зоригийг өгөх ажил юм. Тийм түүхэн жишээнүүдийг ч бид холливүүдийн киноноос байнга шахам үздэг. Цар тахлын үед ч улс орны лидерүүдийн харизматик шинж улам тодорч, Ковидыг даван туулах итгэл үнэмшилийг иргэддээ өгч, үндэстнээ өвчний эсрэг нэгтгэж чадаж байгаа жишээ олон буй. Тэдгээр удирдагчдын нийтлэг өгдөг мессеж нь “Вирусыг хамтдаа зогсооцгооё. Бид энгийн амьдралаа үргэлжлүүлж чадна” гэж уриалж манлайлал үзүүлж байна.

Covid-19 ыг дотроо алдсаны дараа Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүх "Бид дайтаж байна. Аль болох хамгийн бага хохиролтойгоор бид энэ хүнд үеийг давж гарахын төлөө зүтгэж байна. Тиймээс та бүхэн дор бүрнээ үүнийг ойлгож, хариуцлагатай байгаа ч гэж хүсч байна" зарлав. Ялгаатай байгаа биз. Бусад улс орны удирдагчид вирусыг зогсоохын төлөө хамтдаа зүтгэх тухай ярьж буй бол манай “хурандаа” дайтаж байгаа тул иргэдээ хариуцлагатай байхыг анхааруулснаар нийгмээ эрх мэдэлтнүүд ба иргэд гэж шууд хоёр хуваав. Үүнээс хойш хотын даргаас эхлээд УОК-ын хурандаа нар, цагдаагийн дэд даргын араншин иргэдээ загнах, буруутгах л соёлтой болсоныг хэвлэлийн хурлуудаас хангалттай нотлогдоно. УОК бүр халдвар  авсан иргэдээ хэн хаана ямар ажил хийдэг хүртэл мэдээллийг алдаж олон нийтээр  зүхүүлэх ажлыг хийлгэнэ. Анхны тараагч гэгдэх жолооч Д-ын амьдрал бүрэн сүйрч байх шиг байна.

Дотроо алдсанд уучлаарай. Улам илүү хичээх болно хэмээн солонгосын лидерүүд иргэддээ хэлээд яаж ажиллахаа ил зарлаж байна. Монголд бол хүнд бэрх цагт иргэддээ манлайлал үзүүлж ажиллах ёстой хотын дарга маань нойр, хоолгүй ажиллаж байгаа хэмээн ялархана. Тамирчин хүний жин хасах гээд нойр, хоолгүй бэлтгэл хийх үеийн стрессийг бол ойлгож болно. Харин улстөрч, хотыг манлайлах ёстой удирдагчын хувьд нойр хоолны хэрүүлээр иргэдээ стрессдүүлж дархлааг нь унагаана.

Онцгой дэглэмийн үед УОК оос явуулж буй сурталчилгааны нэг алдаа нь зөвхөн цагдаа, эмч хоёрыг л онцгойлж магтсан мессежүүд хөврүүлнэ. Уг нь цагдаа, эмч нь ороод нийтийн тээвэр, хүнс, ажиллаж буй хувийн хэвшил, хот тохижилт бүр гэртээ сууж буй хариуцлагатай иргэн хүртэл хамтдаа нэг баг гэдгийг ойлгуулах ёстой байдаг. Гэтэл хэсгийг нь магтаж дунд нь яс хаяна. Монголчууд бид бүгд нэг үндэстэн. Нэг хувь заяатай. У.Хүрэлсүхийн хийж буй дайнд гол дайсан бол вирус болохоос иргэд нь биш гэдэг ойлголтыг УОК-ын цэргийн сэтгэхүйтэй хэдэн дарга нар сайн ойлгоосой. Ерөнхйи сайд өөрийн биеэр ил гарч ажиллаж, иргэддээ итгэл үнэмшил өгч нэгтгээсэй. Тийм удирдагчийг л төсөөлж бид үндсэн хуулийн нэмэлт өөрчлөлтөөр харьцангуй эрх мэдэлийг Ерөнхий сайдад өгсөн билээ. Дэлхийн улс төрийн манлайлал ч үүнийг шаардаж байна.

УЛС ТӨР СУДЛААЧ О.ЧУЛУУНБИЛЭГ

Энэ мэдээнд өгөх таны сэтгэгдэл?
11
ЗөвЗөв
5
ТэнэглэлТэнэглэл
2
ХахаХаха
1
ХөөрхөнХөөрхөн
1
БурууБуруу
0
ГайхмаарГайхмаар
0
ХарамсалтайХарамсалтай
Баярлалаа!

Холбоотой мэдээ

27 сэтгэгдэл

News.mn сайтад сэтгэгдэл оруулахад анхаарах зүйлс

Avatar

ИИ 2020-12-04 192.82.76.240

МАНАЙ ХҮҮК НУУЦ ФРОНТ ДЭЭР КОВИДТЭЙ ТУЛАЛДАЖ БАЙГАА. ГУЯНДАА ЗҮҮДЭГ ГАР БУУГААРАА ОЛОН КОВИД УСТГАЖ БАЙГАА. АМЖИЛТ ХҮСЬЕ

Avatar

Zochin 2020-12-04 64.119.21.138

УОК НОК ерөнхий сайд гээд хөл толгойгоо олохгүй төөрөлдсөн хүмүүс л бна. Нээрээ л 10 сар цар тахалд бэлдэж өчнөөн тэрбум төгрөг үрэхдээ. Яг юу хийхээ тодорхойлохгүй төсвийн мөнгийг салхинд хийсгэж суусан хүмүүс шүү дээ.

Avatar

g*** 2020-12-04 202.126.90.157

za naad muu ork chin g*** shv medeh ulsuud n bvgd meddeg um shv hugiin n**** baigam

Avatar

Зочин 2020-12-04 202.9.40.99

Хүрэлсүхийг унагаах нэрийг нь гутаахын төлөө олон хүн их юм ярьж байна. уул нь тэд улс орон ард түмэнд хэрэгтэй юм ярьж баймаарсан даа.

Avatar

Зочин 2020-12-04 202.9.40.99

Одооны залуучууд улс төрчдийн хөл гар болж тэдний үгийг хэлдэг болсон. Энэ нөхөр тийм л амьтан байна. Коронаг хатуу чанга дэглэмтэй байж л барьж цухманд оруулж чадна. Зарим хүмүүс монголд халдварыг тараах нь зөв мэтээр яриад байгаа нь тэр хүн ер нь гадны тагнуул биш биз гэсэн хардлага төрүүлж байна. Холбогдох газрууд нь сайн л хянаж сонор сэрэмжтэй байх хэрэгтэй

Avatar

Хамтын 2020-12-04 202.9.46.159

Коронаг хорьж дийлэхгүй ээ. Угаасаа цаашид хамт амьдарна.

Avatar

зочин 2020-12-04 64.119.21.138

залуучууд ийм эрүүл сэтгэхүйтэй , мундаг, юмыг түрүүлж олж хардаг хэрсүү. яах вэ гэдгээс илүү. энэ байдлаас түргэн гарах ёстой гэдгийг бодож төлөвлөдөг. даанч ийм залуучуудад эрх мэдэл олгодоггүй. хүүк мэтийн хүмүүсийн тойрон хүрээлэгчид л дээшээ гарна.

Avatar

Zochin 2020-12-04 124.158.68.196

Өрх бүрээс нэг хүнийг шинжилгээ өг гэж утасдаж байна. Бөөн бөөгнөрсөн хүнтэй газар очиж халдвар авч бусад хүмүүст халдвал яах вэ
Цаг заагагүй тэдний хооронд оч гэнэ
Хүйтэнд дугаарлах хэцүү байх

Avatar

Чулуунбаатар 2020-12-04 64.119.17.76

Үнэн юм бичжээ.

Avatar

Зочин 2020-12-04 150.129.143.236

Эргүү тэнэг eерөнхий сайд шадар сайд сангийн сайд нар одоо огцрох болсоон
Автобусанд чихэлдэх шийдвэрээ цуцалж энд тэнд бөйгаа эргүү авилгажсан цагдаа нараа татаж ХУВИЙН тээврийн хэрэгслийг нь явуул
хэдхэн төрийг албаныхан хотоор дураараа давхих гэж ийм шийдвэр гаргаж байгаа биздээ Хүрэлсүх Сүхбаатар нар короногаар овоо юм халаасалсан бол одоо болих хэрэгтэй

Avatar

Галбадрах 2020-12-04 150.129.142.232

Хувийн машинаар явж болохгүй гээд зохиомол түгжрэл үүсгээд , автобусаар яв гээд байгаа цагдаа нар чинь тахал тараахыг цаагуураа дэмжмж байгаа мэт харагдана. Автобусны жолоочоос хүртэл халдвар иэрсэн юм бишүү.

Avatar

Зочин 2020-12-04 103.26.194.179

Үнэн л юм бичсэн байх чинь

Avatar

Иргэн 2020-12-04 66.181.184.115

Албан үүргээ гүйцэтгэж байгаа энэ эгзэгтэй үед муулахаа болиочээ. Хорио цээргүй эрх чөлөө гэж хашгираад бүгдээрээ ковитайгаа нөхөрлөх юмуу? Манай иргэд арай ухамсартай баймаар.

Avatar

Зочин 2020-12-04 90.188.54.82

Хэрэвээ муулаад байгаа бол тэнэгтээд автобусандаа чихцэлдээд, өлсөөд, тусаад л явж байхаас даа. Манайхан зөв юм хэлсэн хүний үгийг хүлээж авахгүй , тэгсэн мөртлөө хүлцэнгүй номхон байдаг муу зуршилаасаа хэзээ сална даа

Avatar

зочин 2020-12-04 192.82.65.120

Сэтгүүлч, фейсбүүк хоёроор ажлаа удирдуулаад байвал эргэж буцаад л байна.

Avatar

Зочин 2020-12-04 192.82.78.187

Энэ ямар баньд байх нь үнэндээ хамаа алга ямар алаад идэлтэй нь биш. Улаан бал нэвтрүүлэг үзлээ. Оном сангийн эрдэмтэн ярьж байнаа. Өгсөн зөвлөгөө нь 5 хоногт хатуу чанга хөл хорио тогтоож голомтоо тодорхойлж аваад нэмж 12 хоног энэ хөл хориогоо үргэлжлүүлж байгаа нэг өрх нэг иргэн шинжилгээгээ хийж бүх голомтот тархалтыг өрсөж хумих арга байлаа. Даанч төр засаг эрдэмтдээ сонсолгүй өөдөөс тендер ярьсаар байгаад дуусгалаа гэсэн утгатай.

Avatar

зочин 2020-12-04 192.82.65.120

Физикчийн үгээр явбал буцахдаа … ер буцаж ирэхгүй юм байна.

Avatar

Зочин 2020-12-04 192.82.78.187

Царца намжил нэг удаадаа баригдсангүй 2 дахь удаадаа баригдсангүй. 3 дахь дээрээ баригдлаа. Одоо бараг үнэнд гүйцэгдээд үхээ байлгүйдээ

Avatar

Зочин 2020-12-04 64.119.25.84

Халдварыг чөлөөтэй тархааж, олон хүний амийг эрсдэлд оруулах, улс орныг сүйрүүлэх нь энэ нөхрийн бодлоор зүйтэй юм шиг байна. Гэтэл энэ халдвар манай орны нөхцөлд ямар аюултай түргэн, өргөн хүрээгээр тархаж болох, ийм нөхцөлд тархалыг бууруулах бидний боломж ямар их хязгаардмалыг одоогийн байдал ил тод харуулаад байдаг. Байдал хүндэрвэл хоёр хөрш ч хилээ хааж хязгаарлаж болзошгүй бололтой. Ийм байдал буй болж хохирол гарвал хамаг бурууг эд нар Төрд зүтгэж буй хүмүүст л үүрүүлнэ дээ.

Avatar

Зочин 2020-12-04 64.119.21.118

Eeebeegiin tsun hbarigch. Tuv aimgiin neree solison luivarchin….

Avatar

Jov 2020-12-04 202.179.24.120

Jov muu sh eesh

Avatar

Зочин 2020-12-04 202.21.109.50

Ene gologiig medeh hunii huvid heden ug helye ene nuguu tsunh bariggch gedeg Uldeg jishee ll r bas deerees unen huuuhemseg joohon ohin erguulej yavdag za tegeed buh darga narin bu-siig doloooh uil ajilgaag mash sain hiideg iim l bandidaaa

Avatar

Зочин 2020-12-04 150.129.142.36

МАНгасууд бүгд хүүктопороо дуурайгаад хүн загнадаг өвчтэй болоод байгаа загнахаар шударга юм шиг харагдаад байгаа гэсэн шүү муусайн хулгайчуудад соёлийн тэргүүн өгөөд тэтгэвэрт суулга бас соёлийн сайд гэж нэг хүн загнадаг урвагч манжич л***р байна

Avatar

Зочин 2020-12-04 192.82.78.187

Тэр гэрбүлийн асуудал нь тэндээ л юм байгаа биз. Манлайлад үгүйлэгдээд байгаа нь үнэн. Хэзээ байтлаа УОК НОК ийн аруур нуугдсан ЕС улс байлаа ккк. Хотын дарга өөр дээрээ ачааллаа аваал нүдүүлээл ажлаа хийгээл байгаа биздээ. УОК аруур нуугддаг нь асуудал гарвал Содбаатарыгаа нухчихна өөрөө Ерөнхийлөгчийн сонгуульд нэр цэвэр орно гэдэг л тактик шүүдээ мэдэж ойлгож ядаад байх юм алга

Avatar

хүчирхийлэгч 2020-12-04 202.126.90.119

хүчирхилж манлайлдаг залуу мөн бншдэ авгайнха эрүүг хуга өшиглөдөг чи зүгээр чимээ гаргалгүй дугай байсан н дээр шдээ хаанач явасан чиэий хүчирхийлэлийг гаргаж тавина

Avatar

zochin 2020-12-04 202.179.26.141

EMYam, YOK , Zasgiin gazar ter Ouunerdene tanar ene zaluugiin uu bichseniig unsch !!! bid nart yg ene odoo chuchal !!!,
ene deerchi chumuus bug d maanag ylanguia ter ESaid !!! ,ongiroo Churelbaatar albaar bid nariig zovoochoo boli

Avatar

Зочин 2020-12-04 66.181.189.46

Одоо л улс төрчид хүчээ гаргах үэ

NewsMN Гар утасны хувилбар Татах
NEWS.mn

Мэдээллийн эх сурвалж