"Хөвсгөл далайг бохирдуулагчид торгууль ногдуулсан ч гацаасан" | News.MN

"Хөвсгөл далайг бохирдуулагчид торгууль ногдуулсан ч гацаасан"

"Хөвсгөл далайг бохирдуулагчид торгууль ногдуулсан ч гацаасан"

Монгол Улсын цэнгэг усны нөөцийн 70 хувийг бүрдүүлдэг Хөвсгөл нуурын ус бохирдож, экосистем алдагдаж буйг мэргэжилтнүүд хэлж байна. Аялал жуулчлалын бүс болж хөгжихийн хэрээр ашиг хонжоо хайсан хариуцлагагүй иргэд, дотоодын аялагчдын хайхрамжгүй үйлдлээс хүн, мал ундалдаг ус бохирдох шалтгаан болж байна. Үүний тод жишээ нь, Хатгал тосгон буюу Хөвсгөл нуурын баруун эрэгт үйл ажиллагаа явуулдаг “Далай ээж-1”, “Далай ээж-2” зочид буудлууд нь бохир усаа насосоор татан урсгаж, нуурыг бохирдуулсан асуудал өнгөрсөн сард дэгдэж, олны дургүйцлийг хүргэсэн. Энэ мэт хариуцлагагүй үйлдэлд  төрийн байгууллагууд уялдаа холбоогүй ажиллаж байгааг “Хөвсгөл нуур хамгаалал” хэлэлцүүлгийн үеэр хөндлөө. Салбарын яамнаас байгаль орчныг бохирдуулж буй асуудалд орон нутгийн хяналт үгүйлэгдэж байна гэх байр суурийг илэрхийлсэн бол орон нутгийн төлөөллөөс салбарын яамыг шүүмжилж, төрийн байгууллагуудын захирамж шийдвэр уялдаа холбоогүй байна хэмээн дүгнэсэн билээ.

ХӨВСГӨЛ НУУРЫГ ХАМГААЛАХАД ОРОН НУТГИЙН ЗАХИРГААНЫ ХЯНАЛТ ҮГҮЙЛЭГДЭЖ БАЙНА

БОАЖЯ-ны Ахлах мэргэжилтэн Г.ЭНХМӨНХ: 

– “Хөвсгөл нуур хамгаалал” сэдэвт өнөөдрийн хэлэлцүүлэгт тухайн газрын Хамгаалалтын захиргаа, сав газрын захиргааг яагаад уриагүй юм. Хөвсгөл нуурыг хамгаалах чиглэлээр тухайн газарт ажиллаж буй хүмүүс өнөөдрийн хэлэлцүүлэгт оролцсон бол илүү бодит, тодорхой үр дүнд хүрэх байсан. Байгаль орчин аялал жуулчлалын яамны Төрийн нарийн бичгийн даргаар ахлуулсан ажлын хэсгийнхэн Хөвсгөл аймагт ажиллахдаа нуурын эрэгт бохир асгасан, замбараагүй газар олголтын асуудлаар нөхцөл байдлыг шалгасан. Газар ухсан гэх зөрчил гаргасан “Хөвсгөл давлагаа” гэх компанийг хуулийн байгууллагад шилжүүлж, экологид учирсан хохирлын хэмжээг тогтоосон. Тусгай хамгаалалттай газар нутагт зөвшөөрөлгүй газар ухах хүртэл хориотой. Мөн “Далай ээж-1”, “Далай ээж-2” зочид буудлын орчим бол Хатгал тосгоны иргэдийн бүс нутаг. Тусгай хамгаалалттай газарт хамаарахгүй.

Завь зогсоолын хэсэгт орон нутгийн хяналт үгүйлэгдэж байна. Тусгай хамгаалалттай газар байдаггүй гээд орон нутгийн захиргаа нь шаардлага хүлээж авдаггүй. Гэтэл “Далай ээж-1”, “Далай ээж-2” зочид буудал бохироо асгадаг болохыг нь тогтоож, хуулийн байгууллагад шалгагдаж байна. Энэ мэтчилэн өнөөдрийн хэлэлцүүлгээр тухайн газарт ажилладаг хамгаалалтын захиргааныхантай нөлөөллийн ажлаа нэгтгэж бодит үр дүн, тодорхой шийдэлд хүрэх байсан. 

 БОАЖЯ-наас  олон улсын стандартад нийцсэн найман газарт отоглох цэгийг байгуулахаар газрыг сонгосон. Ингэснээр дотоодын жуулчид дураараа аашилдаг, дуртай газраа майхантай аялдаг, энд тэндгүй хүндэрдэг асуудлыг цэгцэлнэ.

ХОЁРХОН ХҮН 1140 ГА ТАЛБАЙД ХЯНАЛТ ТАВЬЖ ЧАДАХГҮЙ

Хөвсгөл аймгийн Алаг-Эрдэнэ сумын ИТХ-ын дарга Ж.ДАВААДАМДИН: 

– Өнөөдөр салбарын яамнаас орон нутгийн хяналт үгүйлэгдэж байна гэж шүүмжиллээ. Гэтэл Хатгал тосгоны хэмжээнд ердөө хоёр хүн л хяналт тавьж байна. Улсын байцаагч болон байгаль хамгаалагч хоёр 1140 га талбайд ажиллаж хүрэлцэхгүй. Хоёрхон хүн чадлаараа ажилласан ч хяналт бүрэн тавьж чадахгүй. Хөвсгөл нуурын бохирдлын асуудал бол замбараагүй газар олголт, хяналтын асуудал хөндөгдөнө.

Тусгай хамгаалалттай газар нутагт үйл ажиллагаа явуулдаг нэг компани гэхэд нэг уулын бэлийг нурааж, ногоон моддыг нь тайрч зам тавьж байна. Үүнийгээ тухайн жуулчны баазын хүмүүс нь “Тусгай хамгаалалттай газрын даргаас  зөвшөөрөл” авсан гэх тайлбар өгч байхад салбарын яамнаас  тухайн жуулчны баазын үйл ажиллагааг акталж, хуулийн байгууллагад шалгуулж байна гэх хариу өгч байгаа нь зөрчилтэй тайлбар болж байна.

Орон нутгийн удирдлагууд тусгай хамгаалалттай газарт зөрчил гаргаж буй иргэн, аж ахуй нэгжид хариуцлага тооцох эрхзүйн чадамж байхгүй учраас “аан за” гэхээс өөр үндэс байхгүй. Мөн “Далай ээж-1”, “Далай ээж-2” жуулчны баазын эзэн нь Хөвсгөл нууранд бохироо цутгаж байгаад үйлдэл дээрээ баригдсан. Зөрчил гаргасан иргэнд  аймгийн мэргэжлийн хяналтын газраас торгууль ногдуулъя гэтэл салбарын яамны харьяа Ус сав газрын захиргаанаас бохирдлыг тогтоох ёстой гэсэн хариу өгсөн. Гэтэл байгаль орчны улсын байцаагч, орон нутгийн захиргаанаас торгууль ногдуулъя гэхээр хохирлын хэмжээг тогтоогоогүй байна гэдэг хариу тайлбарыг Мэргэжлийн хяналтын байгууллагаас өгч байна.

Бид энэ асуудлыг есдүгээр сарын эхээр дэвшүүлсэн ч өнөөдрийг хүртэл тодорхой шийдэлд хүрээгүй байна. Энэ асуудал цаашлаад замхрахыг үгүйсгэхгүй. Ердөө БОАЖЯ-ны дүгнэлт шийдвэрийг хүлээж байна гэдэг шалтгаанаар арга хэмжээ авахгүй удаж байгаа нь төрийн байгууллагуудын уялдаа холбоогүй байдлыг харуулж байна. Хөвсгөл нуур онцгой бүс байтал Байгаль орчин аялал жуулчлалын яамнаас хяналт тавьж, бодлого шийдвэрээ хурдан гаргаж хэрэгжүүлэх ёстой.

Гэтэл төрийн байгууллагын уялдаа холбоо удаан байна. Хэрэв Хөвсгөл нууранд бохироо цутгаж зөрчил гаргасан иргэн аж ахуй нэгжид тухай бүрт нь арга хэмжээ авч, торгууль ногдуулсан бол бусдадаа том сануулга болох байсан гэлээ.

Хэлэлцүүлгээр Хөвсгөл нуурын эко систем, нуур хамгаалал, нутгийн иргэдийн эрхтэй холбоотой тулгарч буй бэрхшээл, гарц шийдлийг олон талын оролцоотой хэлэлцэж, хэлэлцүүлгээс гарсан санал, дүгнэлт, уриалгыг олон нийт, бодлого боловсруулагч, хэрэгжүүлэгчдэд хүргэхээр төлөвлөсөн.

Б.ЦЭЦЭГ

Энэ мэдээнд өгөх таны сэтгэгдэл?
10
БурууБуруу
1
ХөөрхөнХөөрхөн
0
ЗөвЗөв
0
ХахаХаха
0
ГайхмаарГайхмаар
0
ХарамсалтайХарамсалтай
0
ТэнэглэлТэнэглэл
Баярлалаа!

12 сэтгэгдэл

News.mn сайтад сэтгэгдэл оруулахад анхаарах зүйлс

Avatar

Зочин 2020-09-22 202.9.46.88

Торгох төдий байж болохгүй, Шууд цаазал.

Avatar

Nymaa 2020-09-22 203.91.115.56

Undur torguultai bolgo. Uur ymarch argaggui

Avatar

Зочин 2020-09-22 202.126.88.61

Юун торгууль вэ. Шууд хаагаад эрхийг нь цуцлаад нураах ёстой.

Avatar

Hatgal Sandag 2020-09-22 202.9.46.10

2007 ond I.Erdenebaatar said NUB-iin suurin tuluulugchtei Hatgal tosgond ajilhad neg l zuiliig anhaaruulj helj baisan ter ni yu be geheer! tuvlursun auto zogsool bii bolgo!!! auto mashinuudiig neg tsegt zogsoogood juulchnii baazuud ni uursduu irj teeverledeg baih!!!! Buh medeellee il bolgo songolt amragchdiin gart! auto mashin nevterheer bol honogiin asar undur tatvar tuldug buuh otog ni end geed zaasan baih talaar sanalaa helj baisan daana ch udalgui saidaasaa buusan! odoo oroitoogui hiitsgee.

Avatar

Зочин 2020-09-22 192.82.70.117

Шууд хаах хэрэгтэй

Avatar

Зочин 2020-09-22 202.126.89.101

Хөвсгөл нуурыг тэр чигээрнь тусгай хамгаалалтад авмаар байнаа

Avatar

Зочин 2020-09-22 66.181.190.66

Байгаль сүйтгэгчид, бохирлогч ААН-үүдэд торгууль, нөхөн төлбөрийг авч шаардах эрхтэй. Харин энэ ажилд хяналтын байгууллага газруудын хариуцлагыг чангатгах хэрэгтэй. Өөрсдөө болон биднийг хордуулж байгаагаа юман чинээ боддоггүй мөнгө л олж байвал хүний эрүүл мэнд, байгаль бузарлах нь хамаагүй болсон мэт.

Avatar

Зочин 2020-09-22 64.119.24.157

2 хүн арай бага шүү 20 хүн байвал маш сайн хамгаална, бохироо асгасан аж ахуйн нэгжийн зөвшөөрлийг нь зүгээр л цуцлах хэрэгтэй, ямар ч оршил тайлбар хэрэггүй, хуулийн хийдлийг ашиглаад нубрын бохирдолыг тогтоолгоно ч гэх шиг арай л дээрэлхэж байна даа, мөнгөтэй л бол байгаль дэлхий хүний амь нас эрүүл мэнд хамаагүй гэж боддог арчаагүй хүмүүст хууль үйлчилдэггүй байх хэрэгтэй, ноцтой алдаа гарсан уу гарсан тэгээд л боллоо, шууд хаах хэрэгтэй

Avatar

зочин 2020-09-22 202.179.26.145

Төсөв мөнгө бага бол байгал хамгаалагчидаа 5 – 10 сарын хооронд ажиллуулах ч юм уу нэг юм бодож олох хэрэгтэй юм байна, Эзэнгүй орхиж болохгүй,манайханд би үхэхээр чи үх гэсэн бодолтой нөхдүүд олон байгаа шүү,

Avatar

Зочин 2020-09-22 195.46.106.44

Байгал орчны хяналтын асуудлыг яаманд нь өгөхгүйгээр зөрчил шийдэгдэхгүй ээ. МХЕГ-т хяналт нь байхаар тэднийхэн асуудалд мэргэжилийн үүднээс түргэн шуурхай, сэтгэлээсээ хандахгүй удаагаад замхаруулаад утаа болгоод 20 гаруй жил явж ирлээ. Цаг нь болоогүй байхад МХЕГ гэдэг юмыг байгуулаад бүх хяналтыг тийш нь шилжүүлж салбарыг хяналтгүй болгож, түүний даргаар нь дандаа өөрсөдийнхөө хүнийг тавьж мөнгө хийлгүүлээд улсын хяналт гэдэг юм үндсэндээ алга болсон доо. Одоо МХЕГ-ын даргаар Т.Гантулга гэж с

Avatar

Зочин 2020-09-22 192.82.70.117

МХЕГ дампуурсан газар гэдгийг олон нэвтрүүлэг, сонин сурважилгаар нотлогдосон шүү дээ

Avatar

Зочин 2020-09-22 66.181.182.87

Усан флот байгуулая

NewsMN Гар утасны хувилбар Татах
NEWS.mn

Мэдээллийн эх сурвалж